23.1.2026 410

Yerga bo‘lgan huquq sud tartibida bekor qilinadi, agar...

Dunyoda oziq-ovqat xavfsizligini hamda dunyo aholisining ekologik toza qishloq xo‘jaligi mahsulotlariga bo‘lgan ehtiyojini ta’minlash har qachongidan dolzarb bo‘lib qolmoqda. BMT ma’lumotlariga ko‘ra, 2050 yilga borib dunyo aholisi 10 mlrd kishiga yetadi. Hozirda dunyodagi mavjud 8 milliardga yaqin aholining qishloq xo‘jaligi hisobiga kun kechirayotgan qismi 2,6 milliard (33 % dan ortiq)ni tashkil etayotgan vaqtda, mavjud qishloq xo‘jaligi yerlarining 52 % kuchli degradatsiyaga uchragan. Bu kabi global masalalar ortidan qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yerlarni huquqiy jihatdan muhofaza qilish, qishloq xo‘jaligi yerlarining unumdorligini oshirish, yerdan belgilangan maqsadlarda foydalanishga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish zarurati yanada oshadi. Jahonda yuz berayotgan iqlim o‘zgarishi va ekologik tahdidlarning ortib borishi iqtisodiyot, qishloq xo‘jaligi sohasi bilan bir qatorda insoniyatning barqaror kelajagiga ham jiddiy xavf tug‘diradi. Yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan salbiy holatlar ta’sirini kamaytirish maqsadida qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yerlarni muhofaza qilish, ulardan oqilona foydalanish, qishloq xo‘jaligi yerlarining yaroqsiz holatga kelishi, yer resurslarining zararlanishi, qishloq xo‘jaligi yerlarining meliorativ holati yomonlashishini yuzaga keltiruvchi omillarni har tomonlama chuqur o‘rganish, yangicha yondashuv va ilmiy-huquqiy yechim asosida samarador chora-tadbirlarni amalga oshirish muhim ahamiyatga ega. Shunga ko‘ra, Respublikamizda agrar sohani har tomonlama rivojlantirishga, qishloq xo‘jaligi yerlarining hosildorligini oshirish va suv resurslaridan samarali foydalanishga qaratilgan keng ko‘lamli huquqiy islohotlar, konseptual ahamiyatga ega bo‘lgan uzoq muddatli chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda. Bu bevosita qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yerlarning davlatimiz uchun iqtisodiy, ijtimoiy, ekologik ahamiyatidan kelib chiqib amalga oshirilmoqda. Qishloq xo‘jaligi yerlarida yetishtirilayotgan mahsulotlar aholi moddiy turmush tarzini yaxshilash, kundalik ehtiyojlarini qondirish bilan birgalikda davlat iqtisodiyotining yuksalishiga zamin bo‘lmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Yangi O‘zbekiston strategiyasi” nomli asarida “Qishloq xo‘jaligini jadal rivojlantirish”, “Suv resurslari samaradorligini oshirish” ga milliy iqtisodiyotni rivojlantirish omili sifatida urg‘u berilgan bo‘lsa, “2022–2026 yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi”da tuproq unumdorligini oshirish va muhofaza qilish dolzarb vazifa ekanligi belgilandi. Mana shunday chora-tadbirlarni muntazam amalga oshirilishi qishloq xo‘jaligi sub’yektlarining yerga nisbatan munosabatlarni o‘zgartirilishiga, qishloq xo‘jaligi yerlaridan o‘z maqsadida foydalanilishiga, qonun talablariga rioya etmagan yerdan foydalanuvchilarga nisbatan yerga bo‘lgan huquqlarini bekor qilishgacha bo‘lgan choralar qo‘llanilmoqda. Xuddi shunday maqsadda, Toshkent viloyatining Quyichirchiq tumanida fermer xo‘jaliklarining faoliyati tuman ishchi guruhi tomonidan o‘rganilganda ayrim fermer xo‘jaliklarining qishloq xo‘jaligi yerlaridan o‘z maqsadida foydalanilmasdan, boshqa maqsadda foydalanilayotganligi, bog‘ uchun ajratilgan yer maydonlaridagi bog‘ qarovsiz holatdaligi aniqlangan va holat yuzasidan tumandagi yer nazoratiga mas’ul takshilot xodimlari tomonidan dalolatnoma rasmiylashtirilgan va qishloq xo‘jalik sub’yektiga aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish yuzasidan ogohlantirishlar berilgan. Biroq, amalga oshirilgan choralar samarasiz yakunlangach qishloq xo‘jalik sub’yektlariga nisbatan yerga bo‘lgan huquqlarini bekor qilish ya’ni, tuman hokimiyati bilan tuzilgan yer ijara shartnomasini bekor qilish yuzasidan Nurafshon tumanlararo iqtisodiy sudiga da’vo ariza bilan murojaat qilingan. Vaholangki, taraflar o‘rtasida tuzilgan yer ijara shartnomasida yerdan uning belgilangan maqsadga muvofiq oqilona foydalanish, tuproq unumdorligini oshirish, ishlab chiqarishni tabiatni muhofaza qiluvchi texnologiyalarni qo‘llash, o‘z xo‘jalik faoliyati natijasida hududdagi ekologik vaziyatning yomonlashuviga yo‘l qo‘ymaslik, ijaraga berilgan qishloq xo‘jaligi yerlari, shuningdek ekinlaridan qishloq xo‘jaligi ekinlari shartnomasida nazarda tutilmagan boshqa maqsadlarda foydalanilishi amaldagi qonun hujjatlarida nazarda tutilgan barcha kelib chiqadigan oqibatlari bilan birgalikda ijara shartnomasini qo‘pol ravishda buzish hisoblanishi belgilangan. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 20-martdagi “O‘zbekiston Respublikasida bog‘dorchilik va issiqxona xo‘jaligini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-4246-sonli Qarorida 2019-yil 1-avgustga qadar mavjud mevali bog‘lar va issiqxona xo‘jaliklarini har bir fermer xo‘jaligi, qishloq xo‘jaligi korxonasi kesimida yaroqsiz va iqtisodiy jihatdan samarasiz bog‘lar o‘rnida iqtisodiy samarador yangi bog‘lar barpo etish belgilangan. O‘zbekiston Respublikasi Yer kodeksining 36-moddasining birinchi qismiga ko‘ra, butun yer uchastkasiga yoki uning bir qismiga egalik qilish huquqi yoxud undan doimiy yoki muddatli foydalanish huquqi, shuningdek yer uchastkasini ijaraga olish huquqi yer uchastkasidan belgilanganidan boshqa maqsadlarda foydalanilganida, yer uchastkasidan oqilona foydalanilmaganda, bu qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yerlar uchun hosildorlik darajasi uch yil mobaynida normativdan (kadastr bahosiga ko‘ra) past bo‘lishida ifodalanganda ham bekor qilinadi. Sud muhokamasi jarayonida tumandagi mutasaddi idoralar vakillari tomonidan tuzilgan dalolatnomadan javobgar tomonidan unga ajratilgan yer uchastkasidan belgilangan maqsadda to‘liq va o‘z maqsadida foydalanilmayotganligi, yer maydonlari qarovsiz holga tashlab qo‘yilganligi holatlari o‘z isbotini topganligi sababli, javobgarlarning tuman hokimi bilan tuzilgan yer ijara shartnomalarini bekor qilish to‘g‘risida hal qiluv qarori qabul qilindi va yerdan foydalanuvchilarning yerga bo‘lgan huquqlari bekor qilindi. Zero, amaldagi Qonunlarning talabiga rioya etmaslik belgilangan javobgarlikka sabab bo‘ladi. Qishloq xo‘jaligi yerlarining belgilangan maqsadlarda foydalanish farovon kelajak garovi hisoblanadi.

15.1.2026 602

Prezident Murojaatnomasida belgilangan ustuvor vazifalarga bag‘ishlangan amaliy seminar

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Oliy Majlis va xalqimizga yo‘llagan Murojaatnomasi mazmun-mohiyatini keng targ‘ib etish va o‘rganish bo‘yicha Oliy attestatsiya komissiyasida amaliy seminar o‘tkazildi. Tadbirni Oliy attestatsiya komissiyasi raisi A.T.Yusupov kirish so‘zi bilan ochar ekan, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Oliy Majlis va xalqimizga yo‘llagan Murojaatnomasi – mamlakatimiz siyosiy hayotida eng muhim voqealardan biri ekanligi, unda yurtimiz taraqqiyoti va xalqimiz farovonligini yanada yuksaltirish borasida yirik tashabbuslar ilgari surilib, kelgusi yillardagi eng muhim vazifalar belgilab berilgani barchamiz uchun dasturulamal ekanligini ta’kidlab o‘tdi. Shundan so‘ng Murojaatnomada belgilangan va 2026 yilda amalga oshiriladigan eng muhim 6 ta ustuvor yo‘nalishning ahamiyati xususida O‘zbekiston davlat san’at va madaniyat instituti professori, tarix fanlari doktori A.Mavrulov, Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti professori, iqtisodiyot fanlari doktori Sh.Allayorov hamda Jamoat xavfsizligi universiteti dotsenti, yuridik fanlar bo‘yicha falsafa doktori B.Gʻiyosov ma’ruza qildi. E’tiborlisi, ma’ruzachilar tomonidan mahalla infratuzilmasini yanada yaxshilash, ularga Yangi O‘zbekiston qiyofasini olib kirish, iqtisodiyotni texnologik va innovasion o‘sish modeliga o‘tkazish, ichki bozorda talabni rag‘batlantirish, kasblarni rivojlantirish va yangi mehnat bozori arxitekturasini yaratish, ekologik muvozanatni ta’minlash, “yashil” energetika va suv resurslaridan oqilona foydalanish, zamonaviy davlat boshqaruvi va adolatli sud-huquq tizimi borasidagi islohotlarni izchil davom ettirishda har bir yurtdoshimizning faol ishtiroki muhim o‘rin tutishiga alohida e’tibor qaratildi. Darhaqiqat, murojaatnomada qayd etilganidek, “Farg‘ona vodiysidan Orolbo‘yigacha, Zarafshon vohasidan Qashqadaryo va Surxondaryogacha, Toshkentdan tortib Jizzax va Sirdaryogacha – yurtimizning qaysi hududida yashashidan qat’i nazar, har bir fuqaromiz islohotlar natijasini kundalik hayotida yanada ko‘proq his qilishi kerak. Shuning uchun, kirib kelayotgan 2026 yil davlat boshqaruvi, sud-huquq tizimi, iqtisodiyot tarmoqlari, ta’lim, ilm-fan, tibbiyot, madaniyat, sport, ekologiya tizimini – barcha-barcha sohalarni rivojlantirishda tub burilish yili bo‘ladi”.  Albatta, ushbu rivojlanish odimlarida barcha soha xodimlari qatorida ilm-fan ahlining ham o‘z sohalarida fidokorona mehnat qilishlari va izlanishlari taqozo etilishi tabiiy. Zero, Vatanimizni rivojlangan ilm-fan mamlakatiga aylantirish, uning obro‘-e’tiborini yuksaltirishga xizmat qiladi.Murojaatnomada ko‘rsatib o‘tilganidek, “Yangi O‘zbekistonni barpo etishda hal qiluvchi bosqichga qadam qo‘ymoqdamiz. Bu yo‘ldagi ishlarimiz har bir soha va tarmoqda chuqur transformatsiyani talab qiladi.” Shunga ko‘ra, oliy attestatsiya tizimini ilg‘or xalqaro tajribalarga muvofiq holda transformatsiya qilish bo‘yicha tizimli ishlar izchil olib borilayotgani ta’kidlanib, amalga oshirilayotgan maqsadli vazifalar yuzasidan axborot berildi. Tadbirda oliy attestatsiya komissiyasi xodimlari faol ishtirok etishdi. Ular tomonidan Murojaatnomaning halqimiz ijtimoiy-iqtisodiy hayoti va farovonligini oshirishdagi ahamiyat, ilm-fan sohasidagi yangiliklar hamda kelgusi vazifalarga doir fikr-mulohozalar bildirildi.

5.1.2026 828

“Jadid publitsistikasi va zamonaviy media tadqiqotlar” mavzusida xalqaro konferensiya o‘tkaziladi

2026-yil 19-yanvar kuni O‘zbekiston jurnalistika va ommaviy kommunikatsiyalar universitetida Mahmudxo‘ja Behbudiy tavalludining 151 yilligiga bag‘ishlangan xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya bo‘lib o‘tadi.  Konferensiya doirasida quyidagi yo‘nalishlar bo‘yicha ilmiy maqolalar qabul qilinadi: — Mahmudxo‘ja Behbudiyning publitsistik merosi va uning bugungi ahamiyati; — Jadid matbuotining milliy jurnalistika taraqqiyotidagi o‘rni; — Zamonaviy jurnalistika: tendensiyalar, yangi formatlar, ijtimoiy media va sun’iy intellekt. Konferensiya uchun tayyorlangan maqolalar 2026-yil 15-yanvarga qadar qabul qilinadi. Maqolalar belgilangan talablarga muvofiq elektron shaklda konfrensiya151@gmail.com elektron pochta manziliga yuborilishi lozim. Qo‘shimcha ma’lumotlarni quyidagi telefon raqamlari orqali olish mumkin: +998 97 432 99 23 (WhatsApp) +998 91 191 09 83

27.11.2025 1801

Yosh huquqshunoslar uchun ma’naviyat maktabi: TDYUda adabiyot va qadriyatlar uyg‘unligi

Toshkent davlat yuridik universitetida talabalarning ma’naviy dunyoqarashini boyitish, milliy adabiyot va madaniyatga bo‘lgan qiziqishini oshirish hamda ularda kitobxonlik madaniyatini rivojlantirishga qaratilgan tashabbuslar izchil davom etmoqda. Xususan, talabalarni milliy va jahon adabiyotining buyuk namoyandalari hayoti va ijodi bilan yaqindan tanishtirish, ularda kitobga muhabbat va ma’naviy qadriyatlarga hurmat tuyg‘usini mustahkamlash maqsadida doimiy ravishda Adiblar xiyobonida qator ma’naviy-ma’rifiy tashriflar va adabiy tanlovlar tashkil etilmoqda. Adiblar xiyobonida o‘tkazilgan tadbirlar davomida talabalar o‘zbek adabiyoti ravnaqiga ulkan hissa qo‘shgan yirik adib va shoirlar — Alisher Navoiy, Abdulla Qodiriy, Zulfiya, Hamid Olimjon, G‘afur G‘ulomning hayoti va ijod yo‘li haqida batafsil ma’lumotlarga ega bo‘lmoqda. Xabaringiz bor, Toshkent davlat yuridik universiteti jamoasiga akademik, yozuvchi va shoir G‘afur G‘ulom hayoti va ijodini o‘rganish, uni talabalar, aholi, ayniqsa, yoshlar orasida keng targ‘ib qilish vazifasi yuklatilgan. Shu bois universitet tomonidan Adiblar xiyobonida tashkil etilayotgan tadbirlarning asosiy qismi O‘zbekiston xalq yozuvchisi, shoir va adib G‘afur G‘ulom ijodiga bag‘ishlandi. Talabalar adib haykali oldida jamlanib, yozuvchining bolalik yillari, ijodiy faoliyati, xalqona yumor va hayotiy obrazlarga boy asarlari haqida qiziqarli muloqot olib boradi. Xususan, “Shum bola”, “Tirilgan murda”, “Mening o‘g‘rigina bolam”, “Afandi o‘lmaydigan bo‘ldi” kabi asarlar tahlil qilinadi. Joriy yil oktabr oyida Adiblar xiyobonida talabalar uchun “Zakovat” intellektual o‘yini, “Quest” bellashuvi, “Adib ijodidan ilhomlanib” nomli rasm chizish tanlovi hamda she’rxonlik dasturlari tashkil etildi. “Shum bola” va “Tirilgan murda” asarlari asosida o‘tkazilgan test sinovlari, yozma savol-javoblar va jamoaviy intellektual musobaqalar tadbirga yanada jo‘shqinlik bag‘ishladi. Shuningdek, xiyobonda o‘tkazilgan adabiy tanlovda talabalar G‘afur G‘ulom hayoti va ijodiga oid bilimlarini namoyish etib, uning asarlaridan ilhomlangan holda insonparvarlik, mehnatsevarlik, halollik va mehr-oqibat mavzularida fikr yuritdi. Tanlov yakunida g‘olib va sovrindorlar aniqlanib, diplom va sertifikatlar bilan taqdirlandi. Bundan tashqari, Adiblar xiyobonida “Qadring baland bo‘lsin, Ona tilim!” shiori ostida “Milliy qadriyatlar sayli” bayram tadbiri ham o‘tkazildi. Unda TDYUning iqtidorli talabalari “Men chizgan surat” tanlovi, badiiy chiqishlar, she’rxonlik va ijodiy ko‘rik-tanlovlarda faol ishtirok etdi. Tadbirlar davomida talabalar nafaqat adabiyot haqida yangi ma’lumotlarga ega bo‘ldi, balki o‘z fikrini erkin ifoda etish, jamoada ishlash va ijodiy yondashish ko‘nikmalarini ham rivojlantirdi. Toshkent davlat yuridik universiteti tomonidan amalga oshirilayotgan bunday ma’naviy-ma’rifiy tashabbuslar yoshlar ongida milliy adabiyotga muhabbat, madaniy merosga hurmat, Vatanga sadoqat va ezgulik ruhini mustahkamlashda muhim ahamiyat kasb etadi. “Ta’lim va tarbiya uyg‘unligi — ma’naviy yetuk avlod garovidir” deb bejiz aytilmagan. Toshkent davlat yuridik universitetining ma’naviy-ma’rifiy yo‘nalishdagi bunday tashabbuslari yoshlarni nafaqat huquqshunos, balki ma’nan yetuk, ijodiy va vatanparvar shaxs sifatida kamol toptirishga xizmat qilmoqda.  

22.10.2025 2264

Oliy attestatsiya komissiyasida ijro intizomi masalalari muhokama qilindi

O‘zbekiston Respublikasi Oliy attestatsiya komissiyasida (OAK) Prezidentning 2025-yil 25-iyuldagi PF–117-son Farmoni ijrosini ta’minlash borasidagi ishlar muhokama qilindi. Tadbirda OAK raisi hisobot berdi, shuningdek, Oliy Majlis Qonunchilik palatasi qo‘mitasi va OAV vakillari ishtirok etdi. OAKda ijro intizomini kuchaytirish maqsadida har kuni rahbariyatga hisobot berish, haftalik yig‘ilishlarda ijro holatini ko‘rib chiqish hamda oy yakunida Rayosat majlisida umumlashtirilgan tahlilni taqdim etish tizimi joriy etilgan. Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, 2025-yilning 9 oyi davomida komissiya zimmasiga yuklatilgan barcha topshiriqlar 100 foiz bajarilgan. Shu davrda: Prezident va Hukumat hujjatlari bo‘yicha 5 ta farmon, 2 ta qaror, 1 ta Vazirlar Mahkamasi qarori hamda 7 ta hukumat topshirig‘i to‘liq ijro etilgan; 325 ta fuqarolik murojaati qabul qilinib, ularning barchasiga belgilangan muddatlarda javob berilgan; O‘zbekiston ilmiy muhitida 15 ta yangi ilmiy kengash tashkil etilgan, shundan 4 tasi mintaqaviy oliygohlarda faoliyat boshlagan; 2 ta yangi ilmiy ixtisoslik — “Xoreografiya san’ati” va “Kiberxavfsizlikni huquqiy ta’minlash” yo‘nalishlari ro‘yxatga kiritilgan; Xorijiy ilmiy darajalarni tan olish (nostrifikatsiya) bo‘yicha 200 dan ortiq ariza ko‘rib chiqilgan, shulardan 187 tasi ijobiy hal etilgan. Muhokama davomida “O‘zbekiston–2030” strategiyasi, “Yashil makon” umumxalq loyihasi va ilm-fan sohasiga oid farmonlar ijrosida OAKning ishtiroki ham alohida ta’kidlandi. Oliy attestatsiya komissiyasi kelgusida ham ijro intizomini mustahkamlash, ochiqlik va samaradorlik tamoyillariga asoslangan boshqaruv tizimini yanada takomillashtirishni davom ettiradi.

20.10.2025 2193

Til bor ekan – millat barhayot

Til bor ekan – millat barhayot Dunyo xalqlari va millatlarining madaniy o‘zagi va asosiy muloqot manbai bu ularning milliy tili hisoblanadi. Shunday ekan, har bir tilning saqlanishi hamda yosh avlodga yetkazilishi, xalq taraqqiyoti va uning kelajagini belgilaydi. Birgina til ko‘plab xalqlarni o‘zaro birlashtiradi, tarbiyalaydi, o‘qitadi, urf-odat, an’ana va madaniyatlarini saqlaydi, uni avloddan avlodga o‘tishini ta’minlaydi. Darhaqiqat, til – millat ko‘zgusi. U har bir millatning qadrli boyligi, ma’naviy qiyofasi, madaniyati, ichki dunyosini aks ettiruvchi muhim vosita. 1989-yil 21-oktabrda O‘zbekiston Respublikasining “Davlat tili haqida”gi qonuni qabul qilindi. Mazkur hujjat xalqimizning mustaqillik uchun qo‘yilgan dastlabki qadami bo‘ldi. 2020-yil 10-aprelda esa O‘zbekiston Respublikasining “O‘zbek tili bayrami kunini belgilash to‘g‘risida”gi qonunining qabul qilinishi quvonarli hol bo‘ldi. Mazkur qonun bilan har yili 21-oktabr – O‘zbek tili bayrami kuni etib nishonlash belgilandi. Chindan ham o‘zbek tilini rivojlantirish, e’zozlash, xalqaro nufuzini yanada oshirish borasida tarixiy ishlar amalga oshirilayotganiga guvoh bo‘lyapmiz. Bu kabi ezgu sa’y-harakatlarda faollik ko‘rsatish, davlat tiliga kuyinchaklik bilan munosabatda bo‘lish har birimizning muqaddas burchimiz sanaladi. Mamlakatimizda har yili 21-oktabr – O‘zbek tili bayrami kuni munosabati bilan turli bayram tadbirlar, ma’naviy-ma’rifiy uchrashuvlar, ilmiy-amaliy anjumanlar, soha mutaxassislari bilan davra suhbatlari tashkil etiladi. Mazkur sana keng miqyosda nishonlanadi. O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasida ham sana munosabati bilan “Til bor ekan – millat barhayot” mavzusida ma’naviy-ma’rifiy bayram tadbiri o‘tkazildi. Yoshlar bilan ishlash, ma’naviyat va ma’rifat bo‘limi hamda Xotin-qizlar bo‘limi hamkorligida tashkil etilgan tadbirda Toshkent shahar hokimining ma’naviy-ma’rifiy ishlar samaradorligini oshirish, davlat tili to‘g‘risidagi qonun hujjatlariga rioya etilishini ta’minlash masalalari bo‘yicha maslahatchisi Akmal Ro‘zitoyev, Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti katta o‘qituvchisi, filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori Sabohat Qahhorova, yozuvchi va dramaturg Javlon Jovliyev, Akademiya professor-o‘qituvchilari, xodimlar hamda talaba-yoshlar ishtirok etdi. Tadbirda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining vakillik organlari, nodavlat notijorat tashkilotlar, din va yoshlar masalalari bo‘yicha maslahatchisi o‘rinbosari, O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasi rektori Muzaffar Kamilovning tabrigini Akademiya prorektori Irgash Daminov o‘qib eshittirdi. Tabrikda ona tilimiz nufuzi va mavqeyi yildan-yilga oshib borayotgani, uning yanada taraqqiy etishi, xalqaro maydonlarda baralla yangrashi uchun yurtimizda olib borilayotgan amaliy ishlarga to‘xtalib o‘tdi. Millat ko‘zgusiga bo‘lgan chuqur ehtirom har bir kishining kundalik turmush tarzida ham namoyon bo‘lishi zarurligi yana bir bor ta’kidlandi. Tadbirda so‘z olganlar O‘zbek tili bayrami kuni bilan samimiy tabriklab, o‘zbek tilining boy tarixi, xususan, Mahmud Qoshg‘ariy, Alisher Navoiy, Zahriddin Muhammad Bobur, Abdulla Qodiriy, Mahmudxoʻja Behbudiy, Abdulla Avloniy kabi buyuk bobokalonlarimizning ona tilimiz rivojiga qo‘shgan ulkan hissasi haqida so‘z yuritishdi. Tantanali marosimda tilimizni e’zozlash, uning davlat tili sifatidagi maqomi, jamiyatdagi mavqeyini yuksaltirish, yosh avlodni ona tiliga hurmat ruhida tarbiyalash hamisha dolzarb ma’naviy burchimiz bo‘lib qolishiga e’tibor qaratildi. Bugungi kunda O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasida ham davlat tilida ish yuritilishini ta’minlash, o‘zbek tilining xalqaro miqyosdagi obro‘-e’tiborini oshirish, yoshlarni vatanparvarlik ruhida tarbiyalash borasida tizimli ishlar olib borilmoqda. Xususan, Akademiyadagi barcha rasmiy hujjatlari, kitob va to‘plamlar hamda internet saytida e’lon qilinayotgan ma’lumotlar davlat tili meyorlariga muvofiq tayyorlanmoqda. Akademiyada faoliyat yuritayotgan “O‘zbek tili va mumtoz sharq adabiyoti” kafedrasi tomonidan esa talaba-oshlarni o‘zbek tili, madaniyati, ilm-fani rivojiga beqiyos hissa qo‘shgan buyuk allomalarimiz merosini chuqur o‘rganish, Vatanga sadoqat, milliy-diniy qadriyatlarimizga hurmat ruhida tarbiyalash borasida darslar va ma’naviy-ma’rifiy tadbirlar tashkil etib kelinmoqda. Bundan tashqari, kuni kecha Vazirlar Mahkamasining Davlat tilini rivojlantirish departamenti, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi O‘zbek tilini rivojlantirish jamg‘armasi va Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi hamkorligida oliy ta’lim muassasalarida tahsil olayotgan xorijlik talaba-oshlar o‘rtasida “O‘zbek tili – qalbim tarjimoni” ko‘rik-tanlovining Akademiya bosqichi o‘tkazildi. Ushbu tanlov Akademiyada tahsil oluvchi xorijiy talabalar o‘rtasida o‘zbek tilining xalqimiz ijtimoiy hayotida va xalqaro miqyosdagi obro‘-e’tiborini tubdan oshirish, xorijlik talabalar o‘zbek tilini o‘rganishi uchun qulay shart-sharoit yaratish maqsadida tashkil etildi. Unda Akademiyaning xorijlik talabalari yurtimiz tarixi, madaniyati, o‘zbek xalqi qadriyatlari, ijtimoiy hayotiga oid mavzulardan birini tanlab esse yozishdi. Tanlovning g‘olib va sovrindorlari aniqlanib, navbatdagi bosqichga yo‘l olishdi. Shuningdek, O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasi bakalavr va magistrlari uchun ta’sis etilgan Mahmudxo‘ja Behbudiy maxsus stipendiyasi 2025-yilgi tanlovi g‘oliblariga guvohnoma va esdalik sovg‘alari topshirildi. Akademiya talabalar teatr studiyasi tomonidan yosh yozuvchi Javlon Jovliyevning “Qo‘rqma” asari asosida sahnalashtirilgan “Millat fidoyilari” nomli spektakl yig‘ilganlarga havola etildi.

15.10.2025 2265

O‘zbekiston startap bozori $3,9 milliardga yetdi

So‘nggi besh yil ichida O‘zbekistonning startap ekotizimi sezilarli darajada kengaydi. Dealroom.co ma’lumotlariga ko‘ra, mamlakatdagi startaplarning umumiy qiymati 2020-yildagi $301 milliondan 2025-yilda $3,9 milliardgacha oshgan. Bu 13 baravar o‘sishni anglatadi. Dealroom.co tahlilida O‘zbekiston startaplar ekotizimi o‘sish tezligi bo‘yicha nafaqat Markaziy Osiyoda yetakchi, balki Turkiya, Qozog‘iston, Litva, Hindiston va hatto AQShning Silikon vodiysi kabi yirik texnologik markazlardan ham oldinda ekani qayd etilgan. Shu jihatdan mamlakat mintaqaviy innovatsion markaz sifatida e’tirof etilmoqda. IT Park va Dealroom.co hamkorligi Ushbu o‘sish ko‘rsatkichlari IT Park Uzbekistan va xalqaro Dealroom.co platformasi hamkorligida yaratilgan uzbekistan.dealroom.co ekotizimi bilan ham bog‘liq. Platforma O‘zbekiston startaplari, investorlar, universitetlar va akseleratorlar haqidagi ma’lumotlarni yagona ma’lumotlar bazasida jamlab, ekotizim ishtirokchilari o‘rtasidagi aloqalarni kuchaytirishga xizmat qilmoqda. Platforma orqali yangi startaplar ro‘yxatdan o‘tib, o‘z loyihalarini xalqaro hamkorlarga tanitish imkoniga ega bo‘lmoqda. Shuningdek, investorlar uchun ham mintaqadagi istiqbolli texnologik kompaniyalarni kuzatish imkoniyati kengaygan. Ilg‘or startaplar O‘zbekiston startap bozori turli yo‘nalishlardagi kompaniyalarni o‘z ichiga oladi. Rivojlanayotgan startaplar: bito, Tilmoch, Paylov, Jobster, birbir, Verifix. Kengayib borayotgan kompaniyalar: zip24, unitlab, Finq, Delever, sales doctor. Yirik loyihalar: alif, IMAN, osen, Flexsoft, billz. Yuqori daromadli kompaniyalar: Uzum va TBC Bank (har biri $100 milliondan ortiq daromadga ega). Bu kompaniyalar asosan fintex, logistika, ta’lim texnologiyalari, raqamli savdo va sun’iy intellekt sohalarida faoliyat yuritadi. Innovatsion muhit shakllanmoqda Startaplarning keskin o‘sishi O‘zbekiston iqtisodiy siyosatida innovatsion yo‘nalishga e’tibor kuchayganidan dalolat beradi. IT Park, Yoshlar texnoparklari, universitetlar va xususiy akseleratorlar o‘rtasidagi hamkorlik ekotizimni qo‘llab-quvvatlayotgan asosiy omillar sifatida ko‘rsatilmoqda. Dealroom.co hisobotiga ko‘ra, O‘zbekistonning texnologik ekotizimi hozir dunyodagi eng tez o‘sayotgan tizimlardan biridir. Bu holat mamlakatda innovatsiyalarni rivojlantirish, xalqaro sarmoyalarni jalb etish va yangi texnologik kompaniyalarni shakllantirish yo‘nalishida barqaror tendensiya kuzatilayotganini ko‘rsatadi.

28.9.2025 2143

Sizga ehtirom – aziz ustozlar!

Ustozlik martabasi dunyodagi eng e’zozli, ehtirom va e’tiborga loyiq, qalblarga yaxshilik, ezgulik, komillik olib kiruvchi muborak kasb sanaladi. Ustoz har bir insonning kelajagi uchun tamal toshini qo‘yishda muhim rol o‘ynaydi. Shuning uchun ham xalqimizning “ustoz otangdek ulug‘” degan ibratli o‘giti zamirida o‘qituvchi va murabbiylarga bo‘lgan samimiy ehtiromi mujassamdir. Bugun shiddat bilan o‘zgarayotgan zamon barcha sohalar qatorida ilm-fanni ham yangi bosqichga ko‘tarishni talab qilmoqda. Binobarin, jamiyat oldida turgan dolzarb masalalar yechimida ilm-fanning hayot va amaliyot, ishlab chiqarish bilan o‘zaro uyg‘unligi muhim ahamiyat kasb etadi. E’tirof etish kerak, davlatimiz tomonidan, eng avvalo, uzluksiz ta’lim tizimi islohotlari asosida yoshlar ta’lim-tarbiyasi, yetuk mutaxassis kadrlar tayyorlashga mas’ul muallim va professor-o‘qituvchilar faoliyatiga katta e’tibor qaratilmoqda. Bil’aks, jamiyatning buguni va kelajagi, uning madaniy-ma’rifiy va ma’naviy salohiyati ta’lim tizimining qay darajada rivojlanganligi bilan belgilanadi. Ta’lim-tarbiya tizimidagi islohotlarning muvaffaqiyati ko‘p jihatdan o‘qituvchi va murabbiylarga bog‘liq. Shu sababli mamlakatimizda o‘qituvchilar mehnatini qadrlashga, ularga har jihatdan g‘amxo‘rlik ko‘rsatishga harakat qilinmoqda. Jumladan, yurtimizda har yili 1-oktabr – O‘qituvchi va murabbiylar kuni keng miqyosda nishonlanadi. Ayni paytda respublikamiz bo‘ylab bayram tantanalari davom etmoqda. O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasida ham sana munosabati bilan “Sizga ehtirom – aziz ustozlar!”  deb nomlangan ma’naviy-ma’rifiy bayram tadbiri tashkil etildi.  Unda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining vakillik organlari, nodavlat notijorat tashkilotlar, din va yoshlar masalalari bo‘yicha maslahatchisi o‘rinbosari, O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasi rektori Muzaffar Kamilov, Din ishlari boʻyicha qoʻmita raisi Sodiqjon Toshboyev, Oila va xotin-qizlar qo‘mitasi raisi Zulayho Mahkamova, Akademiya rahbariyati, professor-o‘qituvchilar, xodimlar hamda talabalar ishtirok etdi. Tantanali marosimni Akademiya rektori Muzaffar Kamilov kirish so‘zi bilan ochib berdi. Talabalarga bilim va tarbiya berayotgan ustoz hamda murabbiylarni kasb bayramlari bilan qutlar ekan, so‘nggi yillarda davlatimiz rahbari tomonidan ta’lim sohasini tubdan isloh etish jarayonida o‘qituvchi va murabbiylarga izzat-ehtirom ko‘rsatish, ularni kuchli ijtimoiy himoyalash, moddiy va ma’naviy rag‘batlantirish masalasiga katta e’tibor qaratilayotganini ta’kidladi. Ayniqsa, islom dinining asl mohiyati, butun dunyo sivilizatsiyasi rivojiga tamal toshini qo‘ygan ajdodlarimizning bebaho ma’naviy merosini yoshlarga har tomonlama chuqur va mufassal o‘rgatishda ustoz va murabbiylarning hissasi salmoqli ekanini qayd etdi. Tadbirda so‘zga chiqqanlar ilm har qanday zamonda va makonda ham najot yo‘li, zulmatni yorituvchi nur, insonni kamolotga yetaklovchi buyuk ne’mat sanalishini ta’kidlashdi. Tantanali marosimda “Islom tarixi va manbashunosligi IRCICA” kafedrasi professori Ahadjon Hasanov hamda “Zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari” kafedrasi dotsenti Mavluda Xodjayeva Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan “Oliy ta’lim a’lochisi” ko‘krak nishoni bilan taqdirlandi. Shuningdek, ko‘p yillik samarali mehnati, kasbiga fidoyiligi va intellektual qobiliyati bilan yuksak hurmat va ehtiromga sazovor bo‘lgan bir guruh pedagog xodimlarga esdalik sovg‘alari topshirildi.  Rasmiy tadbirlardan so‘ng Akademiya talabalari tomonidan she’r-qo‘shiqlar, teatrlashtirilgan sahna ko‘rinishlari namoyish etildi.  Xalqimiz qalbidan joy olgan san’atkorlarning qo‘shiqlariga bayram tadbiriga o‘zgacha fayz bag‘ishladi.  Akademiyada tashkil etilgan tadbir yig‘ilganlarda katta taassurot qoldirdi.    

17.9.2025 2208

Summer Media Camp 2025

Yoshlar ishlari agentligi va Zamonaviy jurnalistikani rivojlantirish markazi hamkorligida Toshkent viloyatidagi Bo‘stonliq tumanida “Summer Media Camp 2025” media oromgohi tashkil etildi. Unda mamlakatimizning barcha hududlaridan media sohasiga qiziquvchi yoshlar hamda Agentlikning hududiy bo‘linmalaridagi matbuot kotiblari ishtirok etdi.   Oromgoh davomida ishtirokchilar media savodxonlikni oshirish, axborot siyosatidagi dolzarb mavzularni yoritish, foto va videokontent tayyorlash ko‘nikmalarini mustahkamlash, shuningdek PR va SMM bo‘yicha amaliy mashg‘ulotlarda qatnashish imkoniga ega bo‘ldi.   Media oromgoh nafaqat ishtirokchilar uchun bilim va ko‘nikmalarni rivojlantirish maydoni bo‘ldi, balki hududiy matbuot kotiblari uchun ham kasbiy mahoratni oshirish, yoshlar bilan ishlash jarayonida samarali kommunikatsiya o‘rnatish va kreativ kontent tayyorlash bo‘yicha muhim tajriba maktabiga aylandi.

8.9.2025 2278

Sudlar faoliyatida “raqamli sud” konsepsiyasi – qulaylik, yengillik va yangi imkoniyatlar

Mamlakatimizda raqamli iqtisodiyotni faol rivojlantirish, barcha tarmoqlar va sohalarda, eng avvalo, davlat boshqaruvi, ta’lim, sog‘liqni saqlash va qishloq xo‘jaligida zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini keng joriy etish bo‘yicha kompleks chora-tadbirlar amalga oshirish izchillik bilan davom ettirilmoqda. Bir so‘z bilan aytganda “raqamli boshqaruv” modeliga ustuvorlik berilmoqda. Buning samarasi o‘laroq, o‘zaro integratsiyalashgan ixcham davlat boshqaruvi takomillashdi va yuridik va jismoniy shaxslarning har qanday davlat bilan bog‘liq munosabatlarida byurokratik to‘siqlar bartaraf etilib, barcha uchun qulay bo‘lgan imkoniyatlar yaratilmoqda. Xuddi shu maqsadda, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktyabrdagi PF-6079-son Farmoni bilan “Raqamli O‘zbekiston — 2030” Strategiyasi tasdiqlandi va shu sanadan boshlab aniq rejalar va vazifalar asosida raqamlashtirish jarayonlari jadallashib bormoqda. “Raqamli O‘zbekiston — 2030” Strategiyasi doirasida sudlar faoliyatida ham raqamlashtirish jarayonlariga alohida e’tibor qaratildi hamda “Adolat” Axborot tizimlari kompleksi yaratildi. Mazkur tizim orqali sud prosessi ishtirokchilariga sudlarga onlayn murojaat qilish, sud majlislari va natijalarini onlayn kuzatib borish, sud muhokamasi haqida taraflarni sms yoki elektron pochtasi orqali xabardor qilish va boshqa shu kabi kabi qulayliklar joriy etilib, sud muhokamasida masofadan turib ishtirok etish imkoniyatlari kengaytirildi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Sudlar faoliyatiga sun’iy intellekt texnologiyalarini joriy etish orqali odil sudlovga erishish darajasini oshirish hamda sud tizimining moddiy-texnik ta’minotini yaxshilashga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida” 2025-yil 21-avgustdagi PF-140-son Qarori sudlar faoliyatiga sun’iy intellektni keng joriy etish orqali raqamlashtirish borasida amalga oshirilishi kerak bo‘lgan vazifalarning yangi davrini boshlab bermoqda. Bundan ko‘zlangan asosiy maqsadlar esa, sud ishlarini yuritishda qog‘oz shaklidan voz kechish maqsadida “Raqamli sud” konsepsiyasi asosida ishlarning yuritilishini bosqichma-bosqich to‘liq elektron shaklga o‘tkazish; fuqarolar va tadbirkorlik sub’yektlariga ko‘rsatiladigan interaktiv elektron xizmatlar turlarini oshirib borish, sud hujjatlaridan nusxa olish, sud ishlari bilan tanishish, arizaning sudga taalluqliligi va sudlovga tegishliligini aniqlash, sun’iy intellekt yordamida sud xarajatlarini hisoblash imkoniyatini yaratish, shuningdek, sud tomonidan taqiqlangan manba va kontentlarning elektron reyestrini yuritish; sudlar faoliyatiga sun’iy intellekt texnologiyalarini joriy etish uchun zarur texnik infratuzilma yaratish, shuningdek, ushbu yo‘nalishdagi normativ-huquqiy bazani takomillashtirish bo‘yicha choralar ko‘rish; Oliy sudning axborot tizimlari negizida sud hujjatlari arxivi modulini ishlab chiqish va amaliyotga joriy etish; sudlar faoliyatini raqamlashtirish bo‘yicha «Kiber huquq» yo‘nalishida ilmiy tadqiqotlar o‘tkazish, shuningdek, sudyalar va sud apparati xodimlarining raqamli savodxonligi va malakasini doimiy oshirib borish; iqtisodiy sudlar tuzilmasini optimallashtirish orqali ularning faoliyati samaradorligini oshirish va yagona sud amaliyotini shakllantirish; “Raqamli sud” konsepsiyasi asosida bosqichma-bosqich sud majlisi zallarini tashkil etish hamda aholi va sudyalar uchun qulay va zamonaviy shart-sharoitlar yaratish, shuningdek, sudyalar va sud xodimlarining ijtimoiy himoyasini kuchaytirishdan iborat. Sudlar faoliyatiga “Raqamli sud” konsepsiyasi joriy etilishi natijasida: birinchidan: sudga ariza berishdan oldin sun’iy intellekt yordamida sud muhokamasining taxminiy natijasi hamda sarflanadigan xarajatlar shakllantiriladi; ikkinchidan: murojaatlar sudga elektron shaklda yuboriladi; uchinchidan: ishda ishtirok etuvchi shaxslar sud binosiga tashrif buyurmaydi va sud muhokamalarida masofadan turib ishtirok etadi;to‘rtinchidan: taraflar va ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslarga sud jarayonlarida ishga doir barcha materiallar bilan elektron shaklda tanishish imkoniyati yaratiladi; beshinchidan: sud xarajatlari elektron shaklda hisoblanadi va to‘lanadi, shuningdek, ijro varaqalari avtomatik ravishda ijroga yuboriladi; oltinchidan: sud ishlari zamonaviy axborot texnologiyalaridan foydalangan holda to‘liq elektron tarzda yuritiladi; yettinchidan: sun’iy intellekt yordamida sud majlisi bayonnomalari real vaqt rejimida matn shaklida tayyorlanadi; sakkizinchidan: sud hujjatlari loyihalari avtomatik shakllantiriladi. “Raqamli sud” konsepsiyasini to‘liq joriy etilishini ta’minlash maqsadida 2025 — 2027-yillarga mo‘ljallangan sud sohasini raqamlashtirish va odil sudlov jarayonlariga zamonaviy axborot texnologiyalarini joriy etish dasturi ham tasdiqlandi. Mazkur dastur doirasida 2025-yil 1-dekabrdan boshlab fuqarolar, advokatlar, yuristlar, sudyalar uchun normativ-huquqiy hujjatlarni tahlil qilish platformasini ishga tushirish, 2025-yil yakuniga qadar sud hujjatlarini avtomatik tayyorlash maxsus axborot dasturini yaratish, 2026-yil 1-yanvardan boshlab «my.sud.uz» interaktiv xizmatlar portalida fuqarolarga huquqiy yordam ko‘rsatish modulini joriy etish, bunda sun’iy intellekt asosida ishlaydigan virtual maslahatchini yaratish, huquqiy murojaatlarga javob berish hamda sud ma’lumotlarini avtomatik yetkazish, 2026-yil 1-martdan boshlab fuqarolik, ma’muriy, iqtisodiy va ma’muriy huquqbuzarlik to‘g‘risidagi ishlar bo‘yicha dastlabki sud ma’lumotlarini fuqarolarga Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali olish imkoniyatini yaratish, 2026-yil yakuniga qadar fuqarolarga odil sudlovga erishishda qulay imkoniyatlar yaratish maqsadida 5 ta yangi interaktiv xizmatlarni yo‘lga qo‘yish, shuningdek, sudning axborot tizimidagi «Shaxsiy kabinet» platformasining foydalanuvchilar uchun yanada qulay bo‘lgan yangi versiyasini ishlab chiqishni qamrab olgan muhim vazifalar belgilandi. Farmon doirasida belgilangan vazifalarning amalga oshirilishi natijasida sud protsessi ishtirokchilari uchun sun’iy intellekt yordamida sud bilan bog‘liq ishlarda ishtirok etishi, ma’lumotlar olishi hattoki sud muhokamasining taxminiy natijasini bilsh imkoniyati yaratilmoqda. Shuningdek, aksariyat hollarda sudga murojaat qilishda da’vogar yoki arizachi sudga to‘lanadigan davlat boji va sud xarajatlari haqida ma’lumotga ega bo‘lmaydi. Mazkur Farmonda bunga ham alohida e’tibor qaratilib, sun’iy intellekt yordamida sud xarajatlarini hisoblash imkoniyatini yaratish vazifasi ham belgilandi. Xulosa qilib aytganda, sudlar faoliyatiga “raqamli sud” konsepsiyasi joriy etish orqali sud prosessi ishtirokchilariga har tomonlama qulaylik, yengillik va yangi imkoniyatlar yaratilishi ta’minlanishiga erishiladi.

3.9.2025 2395

O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasida yangi o‘quv yili boshlandi

Talabalik inson hayotining oltin davri bo‘lib, cheksiz imkoniyatlar, ulkan maqsadlar sari olib boruvchi, zavq-shavqqa to‘lgan eng go‘zal pallasidir. Har bir fasl singari, har bir davrning ham o‘z fazilati va xislati bor. Ayni paytda yurtimiz ta’lim muassasalarida yangi o‘quv yili boshlandi. Shu munosabat bilan O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasida ham “Vatan uchun, millat uchun, xalq uchun!” nomli “Talabalikka bag‘ishlov!” ma’naviy-ma’rifiy bayram tadbiri bo‘lib o‘tdi. Unda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining vakillik organlari, nodavlat notijorat tashkilotlar, din va yoshlar masalalari bo‘yicha maslahatchisi o‘rinbosari, Akademiya rektori Muzaffar Kamilov, Din ishlari bo‘yicha qo‘mita raisining birinchi o‘rinbosari Davronbek Maxsudov, O‘zbekiston yozuvchilar uyushmasi a’zosi, Akademiya Jamoatchilik kengashi raisi Iqboljon Mirzaaliyev, Akademiya professor-o‘qituvchilari, talabalar, ota-onalar, Akademik litseyning o‘qituvchi va o‘quvchilari ishtirok etdi. Marosim O‘zbekiston Respublikasining Davlat madhiyasi bilan boshlandi. Madhiya sadolaridan so‘ng Akademiya rektori Muzaffar Kamilov so‘zga chiqib, yig‘ilganlarni Vatanimiz mustaqilligining 34 yilligi hamda 2025/2026-o‘quv yili bilan tabrikladi. Akademiya rektori o‘z tabrigida so‘nggi yillarda mamlakatimiz ta’lim sohasini tubdan isloh qilish bo‘yicha keng ko‘lamli islohotlar amalga oshirilayotganini e’tirof etdi. Yoshlarni oliy ta’limga qamrovini oshirib borish, zamonaviy va raqobatbardosh kadrlar tayyorlash borasida izchil siyosat olib borilayotgani, bu borada O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasi nafaqat yurtimiz, balki mintaqamizdagi eng nufuzli va sharafli o‘quv muassasasi hisoblanishini qayd etdi.  Darhaqiqat, davlatimiz rahbari tashabbuslari bilan tashkil etilgan O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasida jamiyat rivojiga hissasini qo‘shadigan, o‘z sohasining malakali mutaxassislarini kamolga yetkazish ustuvor vazifa sanaladi. Bugungi kunda Akademiyada Islom iqtisodiyoti va xalqaro munosabatlar, Mumtoz sharq filologiyasi hamda Islomshunoslik fakultetlari, “Islomshunoslik va islom sivilizatsiyasini o‘rganish ICESCO”, “Islom tarixi va manbashunosligi IRCICA”, “Ijtimoiy fanlar va huquq”, “Dinshunoslik va jahon dinlarini qiyosiy o‘rganish UNESCO”, “Zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari”, “Din psixologiyasi va pedagogika” kafedrasi kabi 10 ta kafedra faoliyat olib bormoqda. Tadbir davomida Din ishlari bo‘yicha qo‘mita raisining birinchi o‘rinbosari Davronbek Maxsudov, O‘zbekiston yozuvchilar uyushmasi a’zosi, Akademiya Jamoatchilik kengashi raisi Iqboljon Mirzaaliyev, O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasi dotsenti, “Imom Buxoriy” ordeni sohibi Abdulhay Abdullayev so‘zga chiqib, yig‘ilganlarni bayram bilan muborakbod etishdi. Shuningdek, marosimda talabalarning ota-onalari so‘z oldi. Akademiyaga yuqori ball to‘plab, o‘qishga qabul qilingan 1-bosqich talabalari ham o‘z fikr-mulohazalarini bildirib o‘tdi. Tadbir talabalar tomonidan ijro etilgan Vatan, istiqlol, yoshlikni tarannum qiluvchi kuy-qo‘shiqlar, she’rlarga ulanib ketdi. Tantanali marosim auditoriyalardagi “Mustaqillik darslari” bilan davom etdi.

27.7.2025 2536

YOSHLAR GAROV MUNOSABATLARINI TUSHUNADIMI?

Mamlakatimizda kredit munosabatlari kirib bormagan xonadon mavjud emas. Ayniqsa, endigina tadbirkorlik faoliyatini boshlamoqchi bo‘lgan va o‘zining maqsadli biznes rejasiga ega yoshlar uchun kredit qulay imkoniyat hisoblanadi. Kredit beruvchi tashkilot (odatda bank) kredit majburiyatining bajarilishi – ta’minotni talab qiladi. Aksariyat hollarda likvidli mol-mulk zarur bo‘ladi. Kredit olishni maqsad qilgan shaxsda ta’minot uchun yetarli mol-mulki mavjud bo‘lmasa, kelishuvga asosan o‘ziga yaqin do‘st-birodaridan yordam so‘rab, unga tegishli mol-mulkni kredit ta’minoti sifatida rasmiylashtirishi mumkin. Bunday holatlar kundalik hayotimizda juda ko‘p uchraydi. “Garov to‘g‘risida”gi qonunga ko‘ra, bir shaxsning boshqa shaxsga mol-mulkni yoki unga bo‘lgan huquqni majburiyatlarni ta’minlash uchun berishi garov hisoblanadi. Zakalat, ipoteka, shuningdek, huquq garovi amaldagi qonunimizda garov turlari sifatida belgilangan. Tartibga ko‘ra, qarzdor (garovga qo‘yuvchi) kredit majburiyatini bajarmagan yoki lozim darajada bajarmagan taqdirda kreditor (garovga oluvchi) bu majburiyat bo‘yicha garovga qo‘yilgan mol-mulkning qiymatidan boshqa kreditorlarga qaraganda imtiyozli suratda qanoatlantirilishiga, qonunda nazarda tutilgan tartibda, haqli bo‘ladi. Qonun bo‘yicha haqiqiy bo‘lgan har qanday majburiyatning: zayom, bank krediti, ijara, oldi-sotdi, yuklarni tashish va huquqning har qanday subyektlari (jismoniy va yuridik shaxslar, davlat) o‘rtasidagi boshqa majburiyatlarning bajarilishi garov bilan ta’minlanishi mumkin. Majburiyat pul birliklarida (milliy valyutada yoki chet el valyutasida) ifodalangan bo‘lishi lozim. Tadbirkor o‘ziga tegishli mol-mulkni boshqa shaxsning kredit ta’minoti uchun garovga quyish jarayonida buning oqibatlarini anglashi lozim. Garov huquqi garov to‘g‘risida shartnoma tuzilgan paytdan yoxud, basharti shartnoma notarial tasdiqlanishi shart bo‘lsa, notarial tasdiqlangan paytdan, shartnoma ro‘yxatdan o‘tkazilishi shart bo‘lganida esa u ro‘yxatdan o‘tkazilgan paytdan boshlab vujudga keladi. Garov shartnomasi rasmiylashtirilyotganda shartnoma shartlari bilan tanishib chiqish tavsiya etiladi. Qonun talabi bo‘yicha boshqa shaxsning kredit ta’minoti uchun o‘z mol-mulkini kelishuv asosida garovga taqdim etgan shaxs kelajakda o‘zga shaxs o‘z kredit majburiyatini bajara olmay qolganida kredit mablag‘ini undirish garov ta’minotiga qaratiladi. 2025-yilning o‘tgan davrida Quyichirchiq tumanlararo iqtisodiy sudida tijorat banklarining kredit bilan bog‘liq 112 ta da’volari ko‘rib chiqilgan bo‘lib, ularning aksariyatida to‘lanmagan kredit qarzdorlini garov ta’minotiga qaratish so‘ralgan. Jumladan, bir holatda aksiyadorlik tijorat banki sudga da’vo arizasi kiritib, javobgar shaxsdan qariyb 80 000 AQSh dollari miqdorida kreditning foiz qarzdorligini undirish va undiruvni garov mol-mulklariga qaratishni so‘ragan. Javobgarning kredit ta’minoti sifatida o‘zining 2 ta turdagi ko‘chmas mol-mulki hamda yetarlicha ta’minoti bo‘lmagani uchun, boshqa yosh tadbirkorga tegishli issiqxona bino inshootlari (tadbirkorning roziligi bilan) garovga qo‘yilgan. Sud muhokamasida javobgar MChJ kredit mablag‘i foizini to‘lashning mikoniyati mavjud emasligini ma’lum qilgan. Natijada Quyichirchiq tumanlararo iqtisodiy sudining qarori bilan 80 000 AQSh dollari miqdorida kreditning foiz qarzdorligini undirish va undiruvni barcha garov mulklari (qarzdor MChJning 2 ta ko‘chmas mulki va yosh tadbirkorning issiqxona bino-inshooti)ga qaratish yuzasidan hal qiluv qarori qabul qilingan. Sudda yosh tadbirkor o‘zining tadbirkorlik faoliyatini kengaytirish niyatida ekanligini, hozir iqtisodiy jihatdan yaxshi holatga kelganini va ayni garovga qo‘yilgan bino-inshootda issiqxona xo‘jaligi faoliyatini olib borayotganini, do‘sti – qarzdor MChJning qarzdorligini undirish uning mol-mulklariga qaratilsa, tadbirkorlik faoliyati o‘z nihoyasiga yetishi mumkinligini bayon qilgan. Biroq sud bunday holatda garov shartnomasi bo‘yicha kreditning bajarilmay qolgan majburiyati yuzasidan o‘zga shaxsga tegishli hamda qonun talablari asosida rasmiylashtirilgan garov (ipoteka) shartnomasi bo‘yicha undiruvni rad etishiga asoslar mavjud emas. Bunday amaliy misollarni ko‘plab keltirish mumkin. Ming afsuski, yosh tadbirkorlar garov (ipoteka) shartnomalarining huquqiy oqibatlarini tushunib-tushunmay tanishiga yaxshilik qilish maqsadida o‘z biznesini xohlamagan holda to‘xtatishga majbur bo‘lib qoladi. Amalda garov (ipoteka) shartnomalarini rasmiylashtirish qonunlar bilan tartibga solingan. Kredit tashkiloti bilan garov munosabatiga kirishishdan oldin, qonun hujjatlari bilan mukammal tanishib chiqish, uning oqibatlarini tushunib yetish va shundan keyingina so‘ralgan yordamni ko‘rsatish tavsiya etiladi.

2.7.2025 2681

Toshkent davlat yuridik universitetida 42 ta turli klub va loyihalar faoliyat yuritmoqda

Bugungi kunda jamiyatimizda sog‘lom va har tomonlama yetuk avlodni tarbiyalash davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biridir. Ayniqsa, yoshlarning ma’naviy va axloqiy kamoloti, huquqiy madaniyatini oshirish hamda vatanparvarlik ruhini shakllantirish masalasi dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Bugungi O‘zbekistonning ertangi kuni — bugungi yoshlarga, ayniqsa talabalar avlodiga bog‘liq. Ular biz orzu qilayotgan taraqqiyparvar, huquqiy, kuchli fuqarolik jamiyatining poydevorini hozirdan boshlab qurmoqdalar. Shunday ekan, bugungi talaba faqat bilim olish bilan cheklanmaydi. U – jamiyatning faol a’zosi, o‘z fikriga ega bo‘lgan, yuksak ma’naviyatli, mustahkam axloqiy tamoyillarga ega, qonunlarga itoatli, yurtga sadoqatli shaxs bo‘lishi kerak. Bu esa nafaqat oliy ta’lim muassasasining, balki butun jamiyatning ustuvor vazifasiga aylanmoqda. Buning amaliy ifodasi sifatida bugungi kunda Toshkent davlat yuridik universitetida 42 ta turli yo‘nalishdagi klub va loyihalar faoliyat yuritmoqda. Ularning har biri talaba yoshlarni har tomonlama rivojlantirish, ularni kasbga mehr bilan bog‘lash, Vatanga sadoqatli yurist sifatida kamol topishiga xizmat qilmoqda. Bu klublar orasida 13 tasi ijtimoiy, ijodiy va san’at yo‘nalishlariga ixtisoslashgan. Talabalar bu yerda she’r yozadi, spektakllar namoyish etadi, san’at orqali qonun, adolat va insoniylikni targ‘ib qiladi. Chunki huquq faqat paragraflar va moddalardan iborat emas – u tirik hayot, u san’at, u qalbni zabt etuvchi kuchdir. Yana 13 ta klub huquqiy va intellektual yo‘nalishda faoliyat olib bormoqda. Bu yerda yoshlar bahs-munozaralar olib boradi, sud jarayonlarini modellashtiradi, yirik qonunchilik tizimlarini tahlil qiladi. Ular hozirda talabalar, lekin kelgusida sud zallarida, parlament majlislarida, xalqaro forumlarda davlat nomidan so‘z yuritadigan mutaxassislar bo‘lishadi. Amaliyotga ixtisoslashgan 6 ta klub esa talabalarni nazariyani hayotga tadbiq etishga o‘rgatmoqda. Talabalar ushbu klublar orqali sudlar, prokuratura idoralari, ichki ishlar bo‘limlari, advokatura tizimida o‘z amaliyotlarini o‘tamoqdalar. Ular jinoyat va fuqarolik ishlari bo‘yicha sud majlislarida kuzatuvchi, ba’zan esa modellashtirilgan sud jarayonlarida sudya, prokuror yoki advokat sifatida qatnashmoqda. Bu ularga qonunni darslikdan emas, hayotdan o‘rganish imkonini bermoqda. Sud binosida o‘tgan bir kun – auditoriyadagi bir oylik darsga teng, desak mubolag‘a bo‘lmaydi. TDYUda faoliyat yuritayotgan har bir klub va loyihada Vatanga muhabbat, millatga sadoqat g‘oyalari markazda turadi. Ular nafaqat yurt tarixini, balki bugungi islohotlarni, Prezident tashabbuslarini o‘rganadi, ularga o‘z munosabatini bildiradi, faollik ko‘rsatadi. Bu — kelajakda ular jamiyatga befarq bo‘lmaydigan, qonunni o‘z qalbi bilan himoya qiladigan yuristlar bo‘lishining poydevoridir. Shu bilan birga talabalarda ishbilarmonlik, jamoa bilan ishlash, hujjatlar bilan ishlash madaniyati shakllanmoqda. Ular jinoyat ishlari bo‘yicha tergov materiallarini tahlil qiladi, fuqarolik nizolarini yuridik nuqtai nazardan baholaydi, davlat va xususiy sektorda huquqiy tahlil o‘tkazishni o‘rganadi. Ularning faoliyati — bu akademik maqsad emas, balki xalq xizmatiga tayyorlanayotgan mutaxassisning hayot sabog‘idir. Universitet rahbariyati bu klublarni nafaqat rag‘batlantirmoqda, balki ularni rivojlantirish uchun sharoitlar yaratmoqda. Har bir klubda malakali ustozlar, amaliyotchi yuristlar bilan uchrashuvlar, treninglar, seminarlar tashkil etilmoqda. Bunday yaqinlik, do‘stona muhit esa talabaning ishonchini, bilimga bo‘lgan ishtiyoqini, kasbga bo‘lgan muhabbatini yanada oshiradi. Talabalarning ma’naviy va axloqiy kamoloti, huquqiy savodxonligi va vatanparvarlik ruhini shakllantirish — bu bir kunlik emas, balki uzluksiz davom etadigan tarbiyaviy jarayondir. Bu yo‘lda har bir ustoz, ota-ona, jamiyatning har bir a’zosi o‘z hissasini qo‘shmog‘i lozim. Chunki ma’naviy barkamol, huquqiy madaniyatli va vatanparvar avlodgina ertangi O‘zbekistonni obod qiladi.                              

27.6.2025 2753

Oq yo‘l sizga, aziz bitiruvchi!

Keyingi yillarda yurtimizda yoshlarga o‘z imkoniyatlarini namoyish etishi uchun zarur imkoniyat va shart-sharoitlar yaratilmoqda. Zero, yurt taraqqiyotini zamonaviy bilim va intellektual salohiyatga ega bo‘lgan yoshlarsiz tasavvur etib bo‘lmaydi. Shu bois, yoshlarning iqtidorini aniqlash va uni rivojlantirish muhim masalaga aylangan. Ajdodlarimizning boy merosini o‘rganib, har taraflama yetuk, diniy va dunyoviy bilimlarni puxta egallagan barkamol avlodni voyaga yetkazishda o‘zining salmoqli hissasini qo‘shib kelayotgan O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasi o‘zining navbatdagi bitiruvchilarini hayot yo‘lining yangi davri sari kuzatmoqda. Shu maqsadda bugun O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasida “Oq yo‘l sizga, aziz bitiruvchi!” mavzusida ma’naviy-ma’rifiy tadbir o‘tkazildi. Mazkur marosimda O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasi rektori Muzaffar Komilov, Din ishlari bo‘yicha qo‘mita raisining birinchi o‘rinbosari Davronbek Maxsudov, Akademiya professor-o‘qituvchilari, bitiruvchi talabalar hamda ularning ota-onalari ishtirok etdi. Tantanali marosimni O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasi rektori Muzaffar Komilov tabrik so‘zi bilan ochib berdi. Shundan so‘ng Din ishlari bo‘yicha qo‘mita raisining birinchi o‘rinbosari Davronbek Maxsudov so‘zga chiqib, bitiruvchi talabalarga o‘z tilaklarini bildirishdi. Ma’lumot o‘rnida aytish kerak, O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasida Islom iqtisodiyoti va xalqaro munosabatlar, Islomshunoslik va Mumtoz sharq filologiyasi fakulteti hamda 10 ta kafedra faoliyat yuritmoqda. 2024/2025-o‘quv yilida 309 nafar talaba bakalavriat hamda 95 nafar yigit-qiz magistratura bosqichini tamomlamoqda. Ma’naviy-ma’rifiy bayram tadbirida bir guruh professor-o‘qituvchilar, bitiruvchi yoshlar hamda faol talabalar taqdirlandi. Tadbir davomida bir guruh professor-o‘qituvchilar, bitiruvchi talabalar hamda faol yoshlarga tantanali ravishda diplom va esdalik sovg‘alari topshirildi. Samimiy va qizg‘in muloqot shaklida o‘tgan uchrashuvda bitiruvchi talabalar hamda ularning ota-onalari so‘z olib, Akademiya rahbariyati va ustozlarga minnatdorlik bildirishdi. Teatrlashtirilgan sahna ko‘rinishlari, QVZ dasturlari, talabalar tomonidan kuylangan kuy-qo‘shiqlar, she’rlar, mehmon san’atkorlarning chiqishlari yig‘ilganlarda katta taassurot qoldirdi. Shuningdek, bitiruv tadbiri doirasida 2024-2025-oʻquv yili bitiruvchilari hamda ish beruvchi vazirliklar, idoralar, turli tashkilot, korxona va muassasalar oʻrtasida bevosita muloqotini taʼminlash maqsadida ish beruvchi tashkilot vakillari va talabalar uchrashuvi oʻtkazildi. Unda ishga tanlov yuzasidan ish beruvchilarning bitiruvchilar bilan suhbat jarayonlari tashkil etildi. Mazkur jarayonda 10 ga yaqin davlat va nodavlat tashkilotlarining vakillari ishtirok etdi. Tadbirda faollik ko‘rsatgan bir guruh ish beruvchi tashkilotlar vakillariga Akademiya tomonidan esdalik sovg‘alari hamda tashakkurnomalar topshirildi.

22.6.2025 2712

“Dolzarb 90 kun”lik faol davom etmoqda

Qarshi shahar 19-sonli umumiy o‘rta ta’lim maktabida o‘quvchilarning bo‘sh vaqtlarini mazmunli tashkil etish va ularni sog‘lom turmush tarziga yo‘naltirish maqsadida “Dolzarb 90 kun”lik keng ko‘lamli tadbirlar o‘tkazilmoqda. Hozirda maktabda voleybol, shaxmat, shashka, stol tennisi kabi sport to‘garaklari bilan birga, musiqa, texnologiya, rus tili, kitobxonlik, boshlang‘ich ta’lim yo‘nalishlarida ham mashg‘ulotlar faol tashkil etilgan. Haftalik reja asosida: Dushanba – “Yosh kitobxonlar kuni” Seshanba – Boshlang‘ich ta’lim fanlariga oid mashg‘ulotlar Chorshanba – Musiqa darslari va to‘garaklari Payshanba – Rus tili fani mashg‘ulotlari Juma – Sportga boy kun: voleybol, shaxmat va shashka Shanba – Texnologiya faniga oid amaliy mashg‘ulotlar o‘tkazilmoqda. Tadbirlar ko‘tarinki ruhda o‘tmoqda. Ota-onalar farzandlarining faol ishtirokidan mamnun bo‘layotgan bo‘lsa, o‘quvchilar yangi bilim va ko‘nikmalarni zavq bilan o‘zlashtirmoqda.“ Dolzarb 90 kun” doirasidagi bunday tashabbuslar nafaqat maktabda, balki butun Qarshi shahrida yoshlarning faol va sog‘lom hayot tarzini shakllantirishga xizmat qilmoqda.