Diqqat! Veb-sayt test rejimida ishlamoqda

YANGILIKLAR

11.6.2024 74

Toshkentning qaysi tumanlarida ijara narxi arzonroq?

O‘zbekistonda uy-joy ko‘chmas mulk bozori ketma-ket ikkinchi oy ijobiy dinamikani ko‘rsatmoqda. Bu haqda Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi ma’lum qildi. Markaz taqdim etgan ma’lumotlarga ko‘ra, aprel oyida sotuvlar 11 foizga, may oyida esa 9 foizga oshgan. Biroz sekinlashuvga qaramay, ijobiy tendensiyaning davom etishi ushbu segmentdagi iste’molchilar faolligining barqaror jonlanayotganidan dalolat beradi. Shu bilan birga, uy-joy ijarasi bozori barqarorlashdi. Ikkilamchi uy-joy ko‘chmas mulk bozoridagi narxlar o‘rtacha darajada oshdi va yillik o‘sish 10 foizdan ortiqni ko‘rsatdi, bu iqtisodiyotdagi umumiy inflyatsiya darajasiga yaqin. Uy-joy bozoridagi faollik 15,2 foizga kamaydi Umuman olganda, oyning oxirida ko‘chmas mulk bozorining tahlili qisqa muddatda ijobiy dinamikani ko‘rsatadi. May oyida 21,6 mingta uy-joy sotildi, bu o‘tgan oyga nisbatan 9 foizga yuqori. O‘tgan yilning may oyiga nisbatan uy-joy bozoridagi faollik 15,2 foizga kamaydi. Ikki oylik o‘sishga qaramay, joriy faollik darajasi hali ham bir yil oldingi darajadan past bo‘lib qolmoqda, bu esa talabni cheklovchi doimiy omillarni ko‘rsatmoqda, — deyiladi markaz axborotida. Hududiy uy-joy bozoridagi vaziyat Hududiy ma’lumotlardan ko‘rinib turibdiki, uy-joy savdosining eng katta o‘sishi: Samarqand viloyatida — 21 foiz, Andijon viloyatida — 19,3 foizNamangan viloyatida — 15 foiz. Toshkentdagi uy-joy ijarasi bozoridagi vaziyat May oyida uy-joy ijara bozori aprel oyidagi pasayishga nisbatan mo‘tadillashdi. Aprel oyi bilan taqqoslaganda poytaxtning aksariyat tumanlarida sezilarli o‘sish qayd etilmadi, o‘sish atigi 1,2 foizni ko‘rsatgan. Toshkentda uy-joy ijara narxi bir kvadrat metr uchun 8,4 dollarni tashkil etgan. Mirobod, Shayxontohur va Yakkasaroy tumanlarida ijara narxi hamon yuqoriligicha qolmoqda, ushbu tumanlarda ijara narxi bir kvadrat metr uchun o‘rtacha 10,5 dollarni ko‘rsatmoqda. Boshqa tumanlarga nisbatan arzon uy-joy ijara narxlari Uchtepa, Sergeli va Bektemir tumanlarida saqlanib qolmoqda. Shu bilan birga, o‘tgan yilning may oyiga nisbatan poytaxt ijara bozori 6,7 foizga qisqargan. Ikkilamchi uy-joy bozori Respublika bo‘yicha ikkilamchi uy-joy narxlari may oyida 1,3 foizga, yillik hisobda esa 10,3 foizga oshgan, bu inflyatsiya ko‘rsatkichlariga yaqin. Oylik dinamikasining biroz yumshatilishiga qaramay, ikkilamchi uy-joy narxlarining uzoq muddatli o‘sish tendensiyasi davom etmoqda. Hududlar kesimida Ikkilamchi uy-joy narxlarining eng yuqori o‘sishi qayd etilgan hududlar: Buxoro,Qashqadaryo,Toshkent,Xorazm viloyatlari bo‘lib, ularda narxlar o‘rtacha 18,7 foizga oshgan.

7.6.2024 101

YER BERILDI – IMKON BERILDI

Yoshlar bandligini ta’minlash va bo‘sh vaqtini mazmunli o‘tkazish faoliyatimizning eng ustuvor yo‘nalishlaridan biridir. Bu borada yoshlar uchun barcha sohalarda eshiklar kata ochilmoqda. Jumladan, shu yil 5-aprel kuni davlatimiz rahbari “Yoshlarga yer ajratish orqali ularning daromadlarini oshirish va bandligini ta’minlash, shuningdek, yangi yer maydonlarini o‘zlashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarorga imzo chekdi. Unga ko‘ra, tuman hokimliklari zaxirasidagi 60 ming gektar yer maydoni elektron onlayn auksion savdolariga qo‘yilib, dehqon xo‘jaliklarini tashkil etish uchun ustuvor ravishda yoshlarga ijaraga berish belgilandi. Andijon viloyatida bu boradagi ishlar jadal amalga oshirilmoqda. Xususan, tuman (shahar) lardagi mahallalarda faoliyat yuritayotgan yoshlar yetakchilari xatlov o‘tkazib, dehqonchilik qilish istagini bildirgan 16 ming 669 nafar yoshning ro‘yxatini shakllantirdi. Dehqonchilik uchun yer olish istagidagi yoshlarning hududlar kesimidagi tahlili: Xonobod – 67 nafar; Shahrixon – 1 600 nafar; Qo‘rg‘ontepa – 1 587 nafar; Jalaquduq – 1 527 nafar; Izboskan – 1 467 nafar; Andijon tumani – 1 453 nafar; Marhamat – 1 440 nafar; Asaka – 1 400 nafar, Oltinko‘l – 1 347 nafar; Baliqchi – 1 207 nafar; Paxtaobod – 1 133 nafar; Buloqboshi – 707 nafar; Ulug‘nor – 600 nafar; Xo‘jaobod – 587 nafar; Bo‘ston – 547 nafar. Bu yoshlarga viloyatimizdagi dehqonchilik qilish uchun 737 ta konturdan 2 500 gektar unumdor yer maydonlari onlayn auksion savdolari orqali ajratib berildi. Ajratilgan yerlarning hududlar kesimidagi tahlili: Shahrixon – 240 gektar; Qo‘rg‘ontepa – 238 gektar; Jalaquduq – 229 gektar; Izboskan – 220 gektar; Andijon tumanida – 218 gektar; Marhamat – 216 gektar; Asaka – 210 gektar; Oltinko‘l – 202 gektar; Baliqchi – 181 gektar; Paxtaobod – 170 gektar; Buloqboshi – 106 gektar; Ulug‘nor – 90 gektar; Xo‘jaobod – 88 gektar; Bo‘ston – 82 gektar; Xonobod – 10 gektar. Yoshlarga maqsadli ajratilgan yer maydonlarini o‘rganish, ekin ekish va ulardan samarali foydalanish holatini tahlil qilish maqsadida Andijon viloyati yoshlar ishlari boshqarmasi va tegishli mutasaddi tashkilotlarning mas’ul xodimlaridan iborat ishchi guruh shakllantirildi. Ishchi guruh ajratilgan maydonlardan foydalanilish holatini o‘rganish bilan bir qatorda, soha mutaxassislari ko‘magida yoshlarga ekinlarni parvarishlash, ularga zarur agrotexnik tadbirlarni ko‘rsatish, yerdan bir yilda 2-3 marotaba hosil olish uchun zarur maslahat va tavsiyalar berib borilmoqda. Shuningdek, qishloq xo‘jaligi sohasining malakali mutaxassislaridan iborat guruh hududlarda jami 67 marotaba sayyor o‘quvlar tashkil etib, dehqonchilik bilan shug‘ullanayotgan yoshlarga uslubiy va amaliy ko‘mak berdi. Yoshlar bandligini ta’minlashning bu usuli samarasini ermoqda. Bugun yoshlarimiz yerdan oladigan ilk hosilini yurtimiz bozorlariga chiqarish arafasida turibdi. Yoshlarning yetuk va malakali mutaxassis, o‘z yo‘nalishining lideri bo‘lishi uchun barcha ishlar qilinmoqda. Yoshlardan esa faqatgina tashabbus, mehnat va maqsad sari intilish talab etiladi. Har qanday sohaning yetuk mutaxassisi bo‘lish, kishining o‘zi va kelajagi uchun mustahkam poydevor bo‘lib xizmat qiladi.

30.5.2024 162

Geologiya-menerologiya fanlariga ixtisoslashgan ilmiy kengashlar faoliyati muhokama etildi

Oliy attestatsiya komissiyasida 2024-yilning 28-may kuni geologiya-menerologiya fanlari yo‘nalishida oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlar attestatsiyasi hamda ilmiy kengashlar faoliyati samaradorligini oshirishga bag‘ishlangan yig‘ilish bo‘lib o‘tdi. Unda ilmiy kengashlar va uning huzuridagi ilmiy seminar kotiblari ishtirok etdi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston - 2030” Strategiyasini “Yoshlar va biznesni qo‘llab-quvvatlash yili”da amalga oshirishga oid davlat dasturi to‘g‘risida”gi farmoni asosida belgilangan vazifalar doirasida tashkil etilgan anjumanda mamlakat iqtisodiyotini yuksaltirishda muhim o‘rin tutuvchi mineral-xomashyolardan unumli foydalanishda ilm-fanning ahamiyatiga alohida e’tibor qaratildi. – Mamlakatimiz yer yuzida ma’lum barcha foydali qazilmalarga boy zamin, – deydi o‘z nutqida texnika fanlari doktori, professor Abdurashid Xasanov. – Shu bois mineral-xomashyo resurslaridan samarali foydalanish yo‘nalishini ilm bilan rivojlantirish maqsadida loyiha ofisi tashkil etib, yetakchi institut va ilmiy markazlar jalb qilinmoqda. Bunda yosh olimlarni qo‘llab-quvvatlash, sohaga ilg‘or xorijiy tadqiqot metodlarini joriy qilishga katta ahamiyat qaratilayotgani e’tiborga molik. Darhaqiqat, bugungi kunda Geologiya-mineralogiya fanlari bo‘yicha respublikamizdagi oliy ta’lim muassasalari hamda ilmiy tadqiqot markazlarida 10 ta ilmiy kengash faoliyat ko‘rsatmoqda. Xalqaro va respublikamizda faoliyat yuritayotgan 69 ta jurnalda mazkur fan bo‘yicha amalga oshirilayotgan tadqiqotlarning asosiy ilmiy natijalari e’lon qilib borilmoqda. Sohaga qaratilayotgan e’tibor sababli so‘nggi to‘rt yilda 12 ta fan doktor (DSc) hamda 59 ta falsafa doktori (PhD) ilmiy darajalarida tadqiqotlar bajarildi. Yig‘ilishda oliy malakali ilmiy va ilmiy-pedagogik kadrlar sohasidagi keng ko‘lamli islohotlar xususida axborot berilib, navbatdagi vazifalar belgilab olindi. Xususan, Yangi O‘zbekistonni barpo etish borasida olib borilayotgan keng ko‘lamli islohotlarga hamohang tarzda amalga oshirilayotgan ilmiy-tadqiqot ishlari, ularning sifatini oshirish, axborot tizimini takomillashtirish, innovasion va ilg‘or xalqaro tadqiqot uslublarini amaliyotga joriy etish kabi masalalar keng muhokama etildi. Shuningdek, jahonda tez o‘zgarayotgan texnologik vaziyat bois “yashil” energetika, elektrotexnika sanoatida kamyob metallarga talab tobora ortib borayotgan bugungi sharoitda mineral - xomashyo bazasidan foydalanishda ilm-fanning ahamiyatini oshirish, aniqlangan zahiralar va foydali qazilmalarni qazib olishga innovasion texnologiyalarni joriy etish orqali mamlakat iqtisodiyotini yuksaltirish borasidagi ilmiy izlanishlar davr talabi ekani ta’kidlandi. Bu borada, ayniqsa, sohada axborot almashinuvini to‘liq raqamlashtirish orqali shaffoflikni ta’minlash, ilmiy tadqiqotchilar uchun qulay sharoitlarni yaratish borasida OAK tomonidan amalga oshirilayotgan chora-tadbirlarga alohida e’tibor qaratildi. Shunga ko‘ra, ilmiy kengashlar faoliyatini tashkil etishda me’yoriy tartib-qoidalarga qat’iy rioya qilish, ilmiy-tadqiqot ishlarining sifatini ta’minlash yuzasidan vazifalar belgilanib, amaliy tavsiyalar berildi. Ochiq muloqot va muhokamalar asosida o‘tkazilgan yig‘ilishda Ilmiy kengashlar faoliyatini nizom talablariga ko‘ra tashkil qilish hamda axborot-tahlil xulosalari bo‘yicha savollarga atroflicha javob olindi.

27.5.2024 127

Endi migrantlarga kompensatsiya to‘lanadi: talablar qanday?

Joriy yil 1-iyundan qonunchilikka ko'ra “Xorijda ish” mehnat migrasiyasi elektron dasturiy majmuasida ro'yxatdan o'tgan va tashkillashtirilgan mehnat migrasiyasiga ketayotgan fuqarolarga quyidagi kompensatsiyalar to‘lanadi. Bu haqida Adliya vazirligi matbuot xizmati xabar bermoqda. Bunda: xorijiy tillar yoki kasb bo'yicha malaka imtihonlarini topshirish bilan bog'liq xarajatlarini qoplash uchun, basharti ular muvaffaqiyatli topshirilganda va sertifikat olinganda – BHMning 3 baravarigacha (1 mln 20 ming so'm) miqdorda; xorijda mehnat faoliyatini amalga oshirishga “ishchi viza”ni rasmiylashtirish bilan bog'liq xarajatlarini qoplash uchun – BHMning 5 baravarigacha (1 mln 700 ming so'm) miqdorda; yo'l chiptasini xarid qilish bilan bog'liq xarajatlarini qoplash uchun – BHMning 2 baravarigacha (680 ming so'm) miqdorda.

26.5.2024 141

Yoshlar yetakchilari uchun o‘quv- seminarlari davom etmoqda

Xabaringiz bor, joriy yilning 13-16 may kunlari Bo‘stonliq tumanidagi "Yoshlar oromgohi"da Qashqadaryo, Surxondaryo va Toshkent viloyatidagi mahallalarda faoliyat olib borayotgan 200 dan ortiq yoshlar yetakchilari uchun Yoshlar ishlari agentligi markaziy apparati xodimlari tomonidan o‘quv-seminari tashkil etilgan edi va unda o‘rgangan bilimlarini hududidagi boshqa yetakchilarga ham yetkazish topshirig‘i berilgan edi. Shundan kelib chiqib, Angren, Olmaliq, Nurafshon, Oqqo‘rg‘on, Bekobod, Zangiota kabi qator shahar va tumanlarda yoshlar yetakchilari uchun o‘quv- seminari tashkil etildi. Unda respublika o‘quv-seminarida ishtirok etgan yoshlar yetakchilari tomonidan liderlik qobiliyatini shakllantirish, vaqtdan unumli foydalanish, yoshlar murojaatlari, besh tashabbus loyihalari, “Yoshlar daftari” tizimidan maqsadli foydalanish,"Ibrat farzandlari" kabi bir qator yo‘nalishlarda tushunchalar berildi.

24.5.2024 191

Eng ko'p tashrif buyuruvchilarga ega muzey qaysi?

O’tgan yil davomida jami muzeylarga 5,7 mln kishi tashrif buyurgan. Bu haqda Statistika agentligima'lum qildi. Eng ko’p tashrif buyurilgan muzeylar reytingida birinchilikni Registon ansambli band qilgan. 2023-yil eng koʻp tashrif buyuruvchilarga ega boʻlgan mamlakatimizdagi TOP-5 ta muzey bilan tanishing: Registon ansambli – 1 010,8 ming kishi; Samarqand davlat muzey qoʻriqxonasi – 1 006,6 ming kishi; Gʻalaba bogʻi yodgorlik majmuasi tarkibidagi Shon-sharaf davlat muzeyi – 648,5 ming kishi; Xiva Ichanqalʼa davlat muzey qoʻriqxonasi – 448,4 ming kishi; Buxoro davlat muzey qoʻriqxonasi – 390,3 ming kishi. Ma'lumot uchun, 2024-yilning 1-yanvar holatiga ko'ra, O'zbekistondagi jami muzeylar soni 240 tani tashkil etadi.

23.5.2024 184

Endilikda iqtisodiyot sohasida oʻqimaydigan talabalarga ham “Moliyaviy savodxonlik asoslari” oʻrgatiladi

Noiqtisodiy taʼlim yoʻnalishidagi oliy oʻquv yurtlarida “Moliyaviy savodxonlik asoslari” oʻqitilishi boshlanadi, deya maʼlum qildi Markaziy bank. Xabarga koʻra, “Moliyaviy savodxonlik asoslari” oʻquv qoʻllanmasini noiqtisodiy yoʻnalishda tahsil oluvchi talabalarga oʻqitish maqsadida respublika boʻyicha 37 ta oliy oʻquv yurtlari bilan hamkorlik yoʻlga qoʻyildi. Hamkorlik doirasida Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligining tavsiyasi bilan 2024/2025 oʻquv yilidan boshlab qoʻllanma oliy taʼlim muassasalarining oʻquv jarayoniga kiritiladi. Aniqlik kiritilishicha, hududlarda mazkur fanni oʻqitishga masʼul boʻlgan 81 nafar professor-oʻqituvchilar uchun Markaziy bank tomonidan onlayn va oflayn treninglar oʻtkazilgan. Loyihani amalga oshirish va oʻqitish jarayonida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan savollar boʻyicha Markaziy bankning doimiy ekspert koʻmagi koʻrsatilishi belgilab olingan.

21.5.2024 232

O‘zbekistonliklar eng ko‘p nimalarga pul sarflayapti?

Soliq qo‘mitasi xarid cheklariga asoslangan holda o‘zbekistonliklar eng ko‘p nimalarga pul sarflayotganini e’lon qildi. Aniqlanishicha, O‘zbekistonliklar benzin-gaz, sayohat va oziq-ovqat uchun ko‘proq pul sarflamoqda. Qo‘mitaning xabar berishicha, fiskal cheklar to‘g'risidagi ma’lumotlar ularning bazasida avtomatik tarzda ko‘rinadi. Unga ko‘ra, 2024-yil I choragida eng ko‘p sotilgan mahsulotlar reytingida birinchi o‘rinni metan qo‘lga kiritgan. Keyingi o‘rinlarda shakar va propan gaz qayd etilgan. Ularning summasiga to‘xtaladigan bo‘lsak, metan gaz - umumiy miqdorda 3,4 trln. so‘m, benzin AI-80 - 2,6 trln. so‘mlik sotilgan. Shuningdek, avia chipta (xalqaro) - 2,3 trln so‘m, benzin AI-92 - 1,2 trln so‘m, 1-navli bug‘doy uni - 1,1 trln so‘m, uyali telefonlar - 613 mlrd. so‘m, kungaboqar yog‘i - 542, 1 mlrd. so‘m, go‘shtli taomlar - 470, 2 mlrd. so‘mga sotilgan. Shu bilan birga, pishiriqlar – 427,4 mlrd. so‘m, sigaretlar – 418,1 mlrd. so‘m, alkogolsiz ichimliklar – 399,4 mlrd. so‘m, mehmonxona xizmatlari – 394,9 mlrd. so‘m, shakar – 378,5 mlrd. so‘m, propan gaz – 374,5 mlrd. so‘mni tashkil etadi.

15.5.2024 799

Bugundan uy-joy olish uchun subsidiyaga arizalarni qabul qilish boshlanadi

O‘zbekistonda ipoteka kreditlari uchun subsidiya ajratish jarayoni yana boshlandi.Daromadi yuqori boʻlmagan va uy-joyga muhtoj aholi uchun ipoteka kreditlari asosida subsidiya ajratiladi.Subsidiya — ipoteka bilan uy sotib olishda boshlang‘ich badal yoki kredit foizlarining bir qismini qoplab berish uchun davlat budjetidan ajratiladigan mablag‘. Kredit oluvchi subsidiyani qaytarishi shart emas Kredit oluvchi ipoteka krediti uchun subsidiya olsa, bu mablag‘larni davlatga qaytarib berishi shart emas.Masalan, bunda yillik 18 foizga ipoteka krediti olingan bo'lsa, dastlabki besh yil mobaynida foiz toʻlovlarining 10 foiz qismini oʻz hisobidan, 8 foiz qismini davlat subsidiyalari yordamida toʻlash mumkin boʻladi. Qo'yilgan talablar Uy-joy sotib olishda davlatdan subsidiya olish uchun ariza beruvchi yoki oilaning oylik daromadi quyidagicha bo'lishi kerak: - Qoraqalpogʻiston va viloyatlarda — mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdorini 2,7 baravaridan 8 baravarigacha (2 mln 835 ming so‘mdan 8 mln 400 ming so‘mgacha); - Toshkent shahrida — mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdorini 2,7 baravaridan 9,2 baravarigacha (2 mln 835 ming so‘mdan 9 mln 660 ming so‘mgacha). 2023-yilning may oyidan boshlab O‘zbekistonda mehnatga haq to‘lashning eng kam miqdori 1 mln. 50 mingni tashkil etmoqda. Subsidiya uchun ariza Fuqarolar ipoteka kreditlari boʻyicha subsidiya olish uchun my.gov.uz portali orqali elektron tarzda ariza yuborishlari mumkin. Komissiya quyidagi hollarda arizani rad etishi mumkin: - ilgari uy-joy va imtiyozli ipoteka krediti boʻyicha subsidiya olgan oila aʼzolarining takroriy arizasi;- taqdim etilgan maʼlumotlarning talab qilinadigan ijtimoiy mezonlarga mos kelmasligi;- joriy yilda hududga ajratilgan subsidiyalar soni tugab qolganida;- oʻrtacha oylik daromad miqdorining komissiya talablariga mos kelmasligi.

15.5.2024 370

Abituriyentlarni qanday o‘zgarishlar kutmoqda?

2024-2025-o‘quv yilidan oliy taʼlimda o‘qishga qabul va davlat grantini belgilash tartibida bir qancha o‘zgarishlar bo‘lmoqda. Quyida abituriyentlar uchun kerakli bo‘lgan eng asosiy yangiliklarni keltirib o‘tamiz. Avval test, so‘ng tanlov Yangi o‘quv yilidan oliy taʼlim muassasalariga qabul jarayoni “avval test, so‘ng tanlov” tamoyili asosida o‘tkaziladi. Yangi tartibga ko‘ra, abituriyentlar testni bir marotaba topshiradi va to‘plagan bali bilan dastlab OTMga, bali yetmagan taqdirda professional taʼlim tashkilotiga kirish uchun tanlovda ishtirok etadi. OTMga qabul jarayoni ikki bosqichda o‘tkaziladi. Birinchi bosqich ro‘yxatdan o‘tish va test fanlarini tanlash bo‘lsa, ikkinchisi test natijasi eʼlon qilingandan so‘ng taʼlim yo‘nalishi va shaklini tanlashdan iborat. Oldinlari kvotalar OTMlar kesimida shakllangan bo‘lsa, bu yildan boshlab taʼlim yo‘nalishlari kesimida eʼlon qilinadi. O‘qishga kirishning minimal bali oshadi O‘qishga kirish uchun minimal o‘tish bali ikki bosqichda belgilandi. Amalda o‘qishga kirish uchun minimal o‘tish bali barcha yo‘nalishlar uchun 56,7 ball edi. Kelasi o‘quv yildan bu ball ikki bosqichda oshiriladi. Sog‘liqni saqlash, huquq, biznes va boshqaruv yo‘nalishlari uchun o‘qishga kirish 94,5 baldan, boshqa yo‘nalishlar uchun 75,6 baldan boshlanadi. Til sertifikati darajasi pasaytiriladi Magistratura va doktoranturaga qabul jarayonida xorijiy tilni bilish to‘g‘risidagi sertifikat talabi yengillashtirildi. Xususan, endilikda taʼlim dasturini xorijiy tilda yakunlagan talabalar uchun sertifikat talabi bekor qilinadi. Soha xususiyatidan kelib chiqib madaniyat, sanʼat, sport, taʼlim, sog‘liqni saqlash, ishlab chiqarish, muhandislik ishi, qishloq xo‘jaligi, veterinariya, arxitektura va qurilish, fizika va tabiiy fanlar, transport xizmatlari yo‘nalishlari bo‘yicha sertifikat talabi bir pog‘ona — B1 darajasiga tushiriladi. Sertifikat talabi xorijiy tillar yo‘nalishlarida C1 darajada, aniq fanlar, biologiya, matematika, huquq, jurnalistika, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari va iqtisodiyot yo‘nalishlarida B2 darajada saqlanadi. Taʼlim granti har yili qayta taqsimlanadi Joriy o‘quv yilidan davlat granti talabalar uchun taʼlim granti va ijtimoiy-rag‘batlantiruvchi grant shaklida ajratiladi. Ijtimoiy-rag‘batlantiruvchi grant maqsadli qabul va imtiyoz asosida qabul qilingan talabalarga butun o‘qish davri uchun beriladi. Taʼlim granti esa endilikda har yili qaytadan taqsimlanadi. “Taʼlim granti 2024-yildan boshlab bir yilga beriladi. Bu grantda o‘qiyotgan talabadan o‘qishning ikkinchi yilida imtiyoz olib qo‘yiladi, degani emas. O‘qishning ikkinchi yilida u olgan grantini himoya qilishi kerak bo‘ladi. Yaʼni qattiq o‘qishi lozim. Agar baholari pasayib ketsa, uning granti yaxshi o‘qiyotgan yoshlarga beriladi. Bu ham grantda, ham kontraktda o‘qiyotgan yoshlarga yaxshi o‘qish uchun motivatsiya bo‘ladi”, – deb tushuntirish berdi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vaziri Qo‘ng‘irotboy Sharipov. Maʼlum qilinishicha, grantni qayta taqsimlash bo‘yicha tartib o‘qishga yangi qabul qilinadigan talabalarga taalluqli bo‘ladi. Yaʼni ayni paytda grantda o‘qiyotgan talabalarga o‘qishini tamomlaguncha bu qoida tatbiq etilmaydi. Shuningdek, yangi tartibga ko‘ra, taʼlim granti asosida tahsil olgan talabalarning o‘qishni tugatgandan so‘ng 3 yil ishlab berish majburiyati bekor qilinadi.

14.5.2024 202

Toshkentning qaysi tumanida ijara narxi arzonroq?

Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi mutaxassislari uy-joy bozorining aprel oyidagi natijalarini sarhisob qildilar. Mart oyidagi biroz pasayishdan so‘ng, aprel oyida bozorga faollik qaytmoqda - bitimlar soni ortdi. Ijara bozori, aksincha, pasayish dinamikasini ko‘rsatdi. O‘zbekiston uy-joy bozoridagi faollik aprel oyida o‘sdi. Shunday qilib, aprel oyida bitimlar soni 11,2 foizga oshib, savdolar 20 mingtani tashkil etdi. Biroq, aprel oyidagi natija o‘tgan yilgi darajadan past bo‘ldi: yildan yilga sotuvlar hajmi 2 foizga kamaydi. Hududlar bo‘yicha ko‘chmas mulk bozoridagi faollikning eng katta o‘sishi Navoiy va Sirdaryo viloyatlarida 24 va 22,3 foizga, shuningdek, Qoraqalpog‘iston Respublikasida 23,5 foizga qayd etildi. Poytaxtning uy-joy bozorida bitimlar soni oy davomida 6,5 foizga oshdi. Ijara narxi Aprel oyida poytaxtning ijara bozori yana pasayish dinamikasini ko‘rsatdi. Xarid qilish faolligi 4,6 foizga kamaydi va 1 kvadrat metr uy-joy narxi 8,3 dollarni tashkil etdi. Mirobod, Shayxontohur va Yakkasaroy tumanlarida ijara haqi hali ham yuqori, bu yerda har kvadrat metr uchun o‘rtacha ijara haqi 10,4 dollarni tashkil etadi. Olmazor, Sergeli va Bektemir tumanlarida nisbatan arzon ijara uy-joylari saqlanib qolmoqda, bu hududlarda o‘rtacha ijara narxi har kvadrat metr uchun 6,3 dollarni tashkil etadi. Shu bilan birga, o‘tgan yilning aprel oyiga nisbatan Toshkent shahrida ijara bozori 6,9 foizga qisqargan. Shunday qilib, narxlarning eng ko‘p pasaygan hududlar Yashnobod - 11,6 foiz, Yakkasaroy - 11,1 foizga va Shayxontohur bo‘ldi - 10,5 foiz. Ikkilamchi uy-joy narxi Aprel oyida ikkilamchi uy-joy narxi 0,7 foizga biroz pasaydi, yillik ko‘rsatkichlarda esa ikkilamchi uy-joy narxi 11,6 foizga oshdi. Ikkilamchi uy-joy narxlarining eng yuqori o‘sishi qayd etilgan hududlar Toshkent – 23,6 foiz, Buxoro – 21,3 foiz va Xorazm viloyatlari bo‘ldi - 20,5 foiz. O‘z navbatida, poytaxtda ikkilamchi uy-joy narxlarining o‘sishi tezlashdi. Mart oyida Toshkent shahrida ikkilamchi uy-joylarning o‘rtacha narxi atigi 0,2 foizga oshgan bo‘lsa, aprel oyida mos ravishda 1,1 foizga oshgan. Narx o‘sishining eng yuqori sur’atlari Bektemir – 3,8 foiz, Yakkasaroy – 3,6 foiz va Chilonzor tumanlarida qayd etildi – 3,1 foiz. Umuman olganda, yil davomida Toshkent shahrida ikkilamchi uy-joylarning o‘rtacha narxi qariyb 13 foizga oshdi.

13.5.2024 238

Bugun qaysi kasb egalariga talab yuqori?

Markaziy bank O‘zbekistonning 2024-yil 1-choragidagi Mehnat bozori sharhini e’lon qildi. O‘tgan yilning ikkinchi yarim yilligidan boshlab mehnat bozori ko‘rsatkichlari yaxshilanishda davom etmoqda. 2023-yil yakuniga, yuqori investision faollik sharoitida jami ish bilan band bo‘lgan aholi soni 312 ming kishiga yoki o‘tgan yilga nisbatan 2,3 foizga oshdi. Iqtisodiyotdagi ishsizlik darajasi sezilarli darajada kamayib, 6,8 foizni tashkil qildi. Bandlikka asosiy hissa qo‘shgan sohalar qurilish va savdo tarmoqlari bo‘lsa-da, qishloq xo‘jaligida band bo‘lganlar soni kamaydi. Qaysi sohalarda ish ko‘p? Mehnat bozoridagi bo‘sh ish o‘rinlari (vakansiyalar) soni bilan o‘lchanadigan ishchi kuchiga bo‘lgan talab sezilarli darajada oshdi. Ushbu davrda bo‘sh ish o‘rinlarining o‘rtacha soni qariyb 36,8 mingtani tashkil etib, 2023-yil dekabr oyi ko‘rsatkichlariga nisbatan 14 foizga oshgan (32,2 mingta). Eng ko‘p bo‘sh ish o‘rinlari chakana savdo, qurilish, umumiy ovqatlanish, ishlab chiqarish va ta’lim sohalarida shakllanishda davom etmoqda. Hududlar bo‘yicha bo‘sh ish o‘rinlarining asosiy qismi Toshkent shahri (60 foiz atrofida), Samarqand (11 foiz) va Toshkent viloyatlariga (9 foiz) to‘g‘ri kelgan. Ish qidirayotganlar qaysi kasb egalari? Taklif tomonidan, ish qidirayotganlar orasida e’lonlarning salmoqli qismi transport, qurilish, buxgalteriya va maishiy xizmat ko‘rsatish sohalariga to‘g‘ri kelmoqda. Mehnat bozorida talabning mavjudligiga qaramasdan, uning ishchi kuchi taklifi bilan ayrim tarkibiy nomutanosibliklari mavjud. Bu, bir tomondan, oldingi davrlardagi bo‘sh ish o‘rinlari sonining sezilarli qismi saqlanib qolayotganida (dastlabki, T-1 davrida 64 foiz va T-2 davrida 55 foiz atrofida), boshqa tomondan esa, xususiy sektordagi yuqori va o‘rta malakali ishchilarning ish haqlari o‘rtasidagi tafovutda namoyon bo‘lmoqda. Bunda maxsus ko‘nikmalar talab etiladigan axborot texnologiyalari, tibbiyot, ishlab chiqarish kabi sohalarda bo‘sh ish o‘rinlari o‘tgan davrlardan saqlanib qolayotgan bo‘lsa, maishiy xizmatlar, qo‘riqlash/xavfsizlik xizmatlari va talabalar uchun bo‘sh ish o‘rinlari yuqori tezliqda yangilanib kelmoqda. Ish haqi dinamikasi Ish haqi dinamikasi mehnat bozorining joriy holatini o‘zida aks ettirishda davom etmoqda. 2024 yilning birinchi choragida ish haqining nominal o‘sish sur’ati yillik 19,8 foizni, inflyatsiyani hisobga olgan holda esa 9,8 foizni tashkil etdi. Xususan, ishchi kuchiga bo‘lgan yuqori talab fonida, savdo (24,4 foizga) hamda axborot va aloqa (23,5 foizga) sohalarida yuqori ko‘rsatkichlar saqlanib qoldi. Qurilish sohasida mehnat resurslari taklifining o‘sishi hisobiga ish haqi o‘sishi pastroq shakllanmoqda (6,6 foiz). Iqtisodiyotdagi bandlik va ishlab chiqarish darajasini inobatga olganda, xizmat ko‘rsatish sohalarining aksariyatida mehnat unumdorligi ish haqi o‘sishidan ortda qolib, bu xizmat ko‘rsatish sohasi tomonidan inflyatsiyaga bosim beruvchi omillardan biri bo‘lib qolmoqda.

7.5.2024 252

O‘zbekistonda eng ko‘p qaysi mahsulotlar soxtalashtirilmoqda?

Intellektual mulk sohasida amalga oshirilgan ishlar yuzasidan yuzasidan 2024-yilda aniqlangan kontrafakt va soxtalashtirilgan mahsulotlar soni e’lon qilindi. Eng ko‘p hissa oziq-ovqatlarga to‘g‘ri keladi Adliya vazirligi bergan ma’lumotlarga ko‘ra, 2024-yilning dastlabki choragida aniqlangan kontrafakt holatlarining 58 foizi oziq-ovqat mahsulotlari hissasiga to‘g‘ri keladi. Ikkinchi o‘rin esa gigiyena mahsulotlari bilan bog‘liq bo‘lib, bu jami aniqlangan holatlarning 11 foizini tashkil qiladi. Umumiy ko‘rsatkichning 7 foizi alkogol mahsulotlari, 5 foizi farmatsevtika mahsulotlari va 4 foizi boshqa turli mahsulotlarga to‘g‘ri keladi. Mualliflik huquqi bilan bog‘liq ko‘plab ishlar ham aniqlanib, bu umumiy mahsulotlarning 15 foizini tashkil etgan.  Yilning dastlabki 3 oyida bu kabi jinoyatlarning eng ko‘pi Toshkent shahrida aniqlangan bo‘lib, 41 holatda soxta mahsulotlar tarqalishining oldi olingan. Keyingi o‘rinlarni Samarqand – 24 ta, Qashqadaryo – 17 ta holat bilan egallagan. 30 million jarima undirilgan Soxtalashtirish va ularni tarqatish bilan bog‘liq 44 nafar huquqbuzar jarimaga tortilgan. Ushbu shaxslardan 30 million 430 ming so‘m jarima undirilgan. Bundan tashqari, 145 ta tashkilot o‘zida ushbu turdagi qonun buzilishini bartaraf etganligi bo‘yicha hujjatlarni Adliya vazirligiga taqdim etgan.

23.4.2024 260

Mahallangizga ichimlik suvi yetib borganmi?

“O‘zsuvta’minot” respublika miqyosida hududlar kesimida aholining markazlashgan ichimlik suvi bilan ta’minlanganlik darajasi bo‘yicha infografika taqdim etdi. Unga ko‘ra, Toshkent shahri 97,7 foiz ko‘rsatkich bilan yetakchi o‘rinda bo‘lsa, eng quyi natija — Qashqadaryo viloyatida 59,4 foizni tashkil etmoqda. Ushbu ko‘rsatkich qolgan hududlarda quyidagicha: Andijon viloyatida – 90,9 foizBuxoro viloyatida – 73,2 foizJizzax viloyatida – 70,4 foizQoraqalpog‘iston Respublikasi – 72,4 foizFarg‘ona viloyati – 79,4 foizXorazm viloyati – 90,4 foizSamarqand viloyati – 75,4 foizNamangan viloyati – 82,7 foizSirdaryo viloyati – 86,9 foizSurxondaryo viloyati – 62,9 foizToshkent viloyati – 79,4 foiz.

23.4.2024 324

Agar qoidani buzganingiz haqida 48 soat ichida xabar kelmasa, jarimadan ozod bo‘lasiz

Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksiga yo‘l harakati qoidalari buzilishiga oid ma’lumotlar 48 soat ichida kelmasa bekor bo‘lishi to‘g‘risidagi tartib kiritilmoqda. Bu borada ayni paytda Oliy Majlis Qonunchilik palatasida bo‘lib o‘tayotgan yig‘ilishda muhokama qilinayotgan qonun muhokamasida ma’lum qilindi.  Qayd etilishicha, qonun loyihasi bilan avtomatlashtirilgan foto va video qayd etish texnika vositalari orqali yo‘l harakati qoidalari buzilganligi qayd etilgan hollarda transport vositasining mulkdori to‘g‘risida ma’lumot mavjud bo‘lmasa, shuningdek maxsus avtomatlashtirilgan foto va video qayd etish texnika vositalari orqali qayd etilgan yo‘l harakati qoidalari buzilishiga oid ma’lumotlar jarima solish to‘g‘risida qaror chiqarishga vakolatli bo‘lgan mansabdor shaxsga 48 soat ichida yuborilmagan bo‘lsa ishni ko‘rib chiqish tugatish belgilanmoqda. Velosiped haydovchilari uchun ham javobgarlik belgilanmoqda Bundan tashqari, loyihada kichik hajmli elektr dvigatelli transport vositalari hamda individual harakatlanish vositalarini (skuter, moped, velosiped haydovchi, individual harakatlanish vositasini, ulovli aravani boshqarib boruvchi shaxs tomonidan sodir etilishi) boshqarish jarayonida sodir etilgan huquqbuzarliklar uchun ma’muriy javobgarlikni belgilash nazarda tutilmoqda. Shuningdek, MJtKning 171-moddasiga tez tibbiy yordam va yong‘in-qutqaruv bo‘linmalari transport vositalari tomonidan sodir etilgan qoidabuzarliklar yuzasidan yuritilgan ma’muriy ishlarni ortiqcha qog‘ozbozlikdan voz kechgan holda tugatish tartibini joriy etish belgilanmoqda.