Diqqat! Veb-sayt test rejimida ishlamoqda

YOSHLAR HAYOTI

17.7.2024 175

Ham dehqon, ham novvoy

Sirdaryo viloyati Oqoltin tumanidagi “Bo‘ston” mahallasi yoshlari berilayotgan imkoniyatlardan to‘laqonli foydalanib, oilasi, xalqiga foydasi tegadigan shaxs bo‘lib yetishayotganida, albatta, mahalla yoshlar yetakchisi Farrux Ergashevning o‘rni katta. Yetakchining aytishicha, Bo‘ston mahallasida 14-30 yoshdagilar jami 1221 nafarni tashkil qiladi. – Shu kungacha 117 nafar yoshga 58 gektar yer ajratildi. Ularning barchasi yerdan unumli foydalanmoqda, – deydi Farrux Ergashev. – Tumanimiz yerlari unumdor. Mehnatkash yoshlarimiz ham yoshligidan dehqonchilik bilan shug‘ullanib kelishgani uchun katta yerda ishlab, daromad qilishdan qo‘rqishmaydi. Dehqonchilik sirlarini o‘rganib katta bo‘lishgan. Prezidentimiz tomonidan yaratilgan bu imkoniyat mahallamizdagi ishsiz yoshlar uchun ayni muddao bo‘ldi. Hozir ularga yer ajratilib, bandligi ta’minlandi va boshqa ishsiz yoshlarga ham ma’lum muddatga kunlik ish o‘rni yaratib berildi. 50 milliongacha daromad Xuddi shunday yoshlardan aka-uka Otabek va Oybek Mamatisayevlar otasining kasbini davom ettirib, 3 yildan buyon dehqonchilik bilan shug‘ullanib kelmoqda. Ayni damda yoshlar yetakchisining ko‘magi bilan berilgan 1,5 gektar yerda qovunning turli navlarini yetishtirib, daromad qiladi. – 1,5 gektar yerga qovun ekilgan, – deydi Otabek Mamatisayev. – Oq qovun, obi navvot, ko‘kcha navlarini yetishtiryapmiz. 3 nafar ishchimiz bor. Ularga kunlik ish haqi to‘lanadi. Qovun narxiga qarab, 1 gektardan 50 milliongacha daromad qilamiz. Mamatisayevlarning katta oilasida hamma ish bilan ta’minlangan. Kichik o‘g‘il Oybekning aytishicha, eng katta mas’uliyat aka-ukalarda. Ish yuzasidan qanday muammo chiqsa, ikkalasi birga maslahatlashib hal qiladi. “Qo‘shimcha ishimiz – novvoylik” – Qovun yetishtirish mavsumiy ish bo‘lgani uchun qo‘shimcha ish sifatida novvoylik bilan shug‘ullanamiz, – deydi qahramonimiz. – Avval uyda non yopardik. 1 yil oldin tuman markazida novvoyxona ochdik. Bu yerda ham oilaviy: otam, ukam, men va ayolim ishlaymiz. Hozir dalada ish ko‘p bo‘lgani uchun novvoylik bilan otam ko‘proq shug‘ullanyapti. Ukam kechqurun xamirni tayyorlab bersa, otam erta sahardan non yopishni boshlaydi. Uyimizda hamma ish bilan ta’minlangan, deb aytishgani rost. Oila novvoychilikdan yaxshigina daronad qilyapti. 1 qop undan tayyorlangan nondan 300 ming so‘m foyda ko‘rishadi. Bundan tashqari, to‘y mavsumida buyurtmalar ko‘payib, bitta buyurtma uchun o‘rtacha 400-500 dona non yopib beriladi. Biznesni kengaytirish niyati – Yer katta. Buyurtmalar ko‘p. Albatta, boshida ikki ishni birdaniga olib ketish qiyin bo‘lgan, – deydi yosh ishbilarmon. – Hozir esa tajriba ancha ko‘paygani uchunmi oldingiday qiyinchilik yo‘q. Novvoyxonani kengaytirib, 5-6 nafar yoshni ish bilan ta’minlamoqchiman. Hatto yana bir biznesni yo‘lga qo‘yish niyatim ham bor. Ha, har bir ishning o‘ziga yarasha qiyinchiligi bo‘ladi. Bu qiyinchiliklar ortida esa har doim rohat bor. Bir qovunning totli ta’mi, issiq nonni yeganlarning rahmati novvoyning kuchiga kuch, dehqonning g‘ayratiga g‘ayrat qo‘shadi.    

8.7.2024 339

“Ausbildung” – Germaniyada qonuniy o‘qish va ishlash uchun imkoniyat

O‘qish yoki ishlash uchun rivjlangan davlatlarga ketgan tengdoshlari, do‘stlariga ko‘pchilik havas qiladi. Ammo ular xorijga qonuniy ketganmi? O‘qishi, yashashi yoki ishlashi uchun zarur sharoitlar bormi? Hozir yurtimizda bir qator loyihalar orqali yoshlarni xorijiy davlatlarga kafolatlangan o‘qish hamda ish o‘rni, qulay mehnat va yashash sharoitlari ta’minlangan holda yuborish yo‘lga qo‘yilgan. Yoshlarga xorijiy tillarni oʻrgatish, til biladigan, kasb-hunarli yoshlarni qoʻllab-quvvatlash orqali rivojlangan davlatlarda yuqori maoshli ish bilan taʼminlash va kasbiy taʼlim olishiga qaratilgan “Ausbildung” loyihasi shunday loyihalar sirasiga kiradi. Loyihada nemis tili bo‘yicha kamida B1 sertifikatiga ega bo‘lgan yoshlar Germaniyaga 130 dan ortiq yo‘nalishda o‘qish va kasb o‘rganish uchun yuboriladi. Yoshlar ishlari agentligi va Germaniyaning “Pappenburg” korxonasi o‘rtasida shartnoma tuzilgan bo‘lib, o‘qish uchun borgan barcha yoshlar stipendiya, turar joy va o‘qishni muvaffaqiyatli tamomlagach, yuqori maoshli ish o‘rni bilan ta’minlanadi. Shuningdek, loyihada qatnashayotgan yoshlarni nemis tiliga o‘qitish yo‘lga qo‘yilgan, unda yoshlarning o‘quv kursi xarajatlari Yoshlar ishlari agentligi hamda “Yoshlar daftari” jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan qoplab beriladi. Andijon viloyatida “Ausbildung” kasbiy taʼlim pilot loyihasi 2023-yilda “Andijon tajribasi” sifatida ishga tushirilgan. Loyiha doirasida viloyatda 2024-yil I choragida o‘quv markazlarida nemis tili oʻquv kurslarida o‘qiyotgan 135 nafar yoshlarning kurs xarajatlarini to‘lab berish uchun “Yoshlar daftari” jamg‘armasidan 254 million so‘m ajratildi. “Yoshlar oyligi” doirasida “Ausbildung” bo‘yicha nemis tilini o‘rganayotgan 97 nafar yoshlarning o‘quv kursi xarajatlari uchun Yoshlar ishlari agentligi tomonidan 419 million so‘mdan ziyod mablag‘ ajratilishi belgilangan. 37 nafar yoshning Germaniyada kasbiy ta’lim olishi uchun shartnomalar imzolandi. Viloyatdagi 2 ta tibbiyot texnikumida tashkil etilgan nemis tili o‘quv kurslarida 30 nafar o‘quvchi (hamshira) tahsil olayotgan bo‘lib, bugungi kunda ularning 8 nafari A1 darajadagi, 12 nafari A2 darajadagi va 10 nafari B1 darajadagi darslarni o‘zlashtirishgan. Bu yoshlarning o‘qishi, til o‘rganishi bilan bog‘liq xarajatlarni Yoshlar ishlari agentligi qoplab bermoqda. Minglab yoshlarda katta qiziqish uyg‘otayotgan “Ausbildung” loyihasi Germaniyada qonuniy o‘qish va ishlash uchun imkoniyat eshiklarini ochmoqda. Bugungi kunda Andijon viloyatida ushbu loyiha doirasida 2000 ga yaqin yoshlar nemis tilini o‘rganib kelmoqda. 2024-yilda jami 1000 nafar yoshning nemis tili o‘quv kursi xarajatlarini qoplab berish hamda yil yakuniga qadar 200 nafar yoshni Germaniyada kasbiy taʼlim olish uchun yuborish rejalashtirilgan. Bu kabi loyihalar yoshlarning zamonaviy kasblarni egallashi, xalqaro darajadagi diplom bilan ta’minlanishi va rivojlangan davlatlar tajribasini o‘rganish imkoniga ega bo‘lishiga xizmat qiladi.    

25.6.2024 205

Ixtisoslashtirilgan maktablar – O‘zbekiston ta’lim tizimidagi yangi model

Mamlakatimizni yangi taraqqiyot bosqichiga koʻtarishni oʻz oldimizga ustuvor vazifa qilib qoʻygan ekanmiz, buni amalga oshirish uchun bizga, eng avvalo, yangi avlod kadrlari kerak. Shavkat Mirziyoyev, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti   Mamlakat taraqqiyotini kafolatlaydigan ustuvor yo‘nalishlardan biri – taʼlim. Shuning uchun O‘zbekistonda yoshlarning sifatli taʼlim va tarbiya olishiga jiddiy eʼtibor qaratilib, kerakli shart-sharoitlar yaratilmoqda. O‘zbek milliy ta’lim tizimida yangi lokomativ vazifasini o‘tayotgan Prezident maktablari, ijod maktablari va boshqa ixtisoslashtirilgan umumta’lim muassasalari ochilgani bu yo‘ldagi muhim qadamlardan biridir. Mamlakatimizda yagona yondashuv asosida yoshlarni har jihatdan raqobatbardosh, keng dunyoqarash va intellektual salohiyatga ega shaxs sifatida tarbiyalashni yo‘lga qo‘yish maqsadida hududlarda 205 ta ixtisoslashgan maktab tashkil etilgan. O‘zbekiston Respublikasi Ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalari agentligi tasarrufidagi ushbu muassasalarda 63 mingdan ziyod o‘quvchi zamonaviy sharoitga ega o‘quv binolarida tahsil olmoqda. Iqtidorli o‘quvchilarga sifatli ta’lim berish maqsadida 9 ta maktab yangidan qurilgan, 164 tasida rekonstruksiya va jihozlash ishlari amalga oshirildi. Xalqaro talablar asosida ishlab chiqilgan ta’lim dasturlari hamda malakali pedagoglar sa’y-harakati natijasida o‘quvchilar qator yutuqlarga erishmoqda. Maktablarga uzoq masofadan qatnab o‘qiydigan bolalarga qulaylik yaratish maqsadida Olot, G‘ijduvon, Ellikqal’a, Nurobod hamda Yangibozor tumanidagi ixtisoslashtirilgan maktablarga maktab-internat maqomi berilib, yotoqxona hamda autsorsing asosida ovqatlanish tizimi amaliyotga tatbiq etildi.   Agentlik tizimidagi ixtisoslashtirilgan maktablar: Prezident maktabi – 14 ta ijod maktabi – 9 ta ixtisoslashtirilgan maktablar – 182 ta   XALQARO FAN OLIMPIADALARIDAGI NATIJALAR (2024) (matematika, fizika, informatika, biologiya va kimyo): 2023-yilda 5 ta oltin 15 ta kumush 20 ta bronza medal   2024-yilda 5 ta oltin 12 ta kumush 18 ta bronza medal   PREZIDENT MAKTABLARI O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev “Mamlakatimizni yangi taraqqiyot bosqichiga koʻtarishni oʻz oldimizga ustuvor vazifa qilib qoʻygan ekanmiz, buni amalga oshirish uchun bizga, eng avvalo, yangi avlod kadrlari kerak”, degan edi. 2019-yil 20-fevralda davlat rahbarining “Prezident maktablarini tashkil etish to‘g‘risida”gi qarori qabul qilindi. Qarorga muvofiq, dastlab Toshkent, Xiva va Nukus shaharlarida, keyinchalik mamlakatning 14 ta hududida Prezident maktablari barpo etildi. Bu maktablarda 2 352 nafar o‘quvchi ta’lim-tarbiya olmoqda.   BOSH MAQSAD Prezident maktablarida STEAM (matematika, fizika, kimyo, biologiya, informatika) fanlari mashg‘ulotlariga chet ellik malakali o‘qituvchilar jalb etilgan. Darslar ingliz tilida olib boriladi. Maktabda asosiy e’tibor quyidagi maqsadlarga qaratilgan: 1) Iqtidorli bolalarni aniqlash, ularning intellektual, ilmiy va ijodiy salohiyatini kashf etish; 2) Tabiiy va aniq fanlar, xorijiy tillarni chuqur o‘rgatish; 3) Muhandislik va axborot texnologiyalaridan ko‘nikmalarini oshirish; 4) O‘quvchilarning innovatsion g‘oya va ishlanmalarini rivojlantirish. Prezident maktabi o‘quvchilari, belgilangan standartlarga muvofiq, zamonaviy yotoqxona, 5 mahal ovqat, darsliklar, o‘quv qurollari va kiyim-bosh bilan bepul ta’minlanadi. Darslardan so‘ng to‘garak mashg‘ulotlarida qatnashadi, futbol, basketbol, suzish, tennis kabi sport turlari bilan shug‘ullanadi. Maktab bitiruvchilari tanlangan fanlar bo‘yicha SAT va A-LEVEL xalqaro malaka imtihonlarini muvaffaqiyatli topshirib, yetakchi xorijiy oliy o‘quv yurtlariga kirish imkoniyatiga ega. Prezident maktablari bitiruvchilarning ko‘p qismi maktabni tamomlamasdan turib, Harvard, Chikago, Kaliforniya, Pennsylvania, Kardiff, Arizona, Nottingham kabi dunyoning nufuzli oliy taʼlim muassasalariga oʻqishga qabul qilinaadi. 2024-yilda 20-Xalqaro Jautikov olimpiadasida Namangan shahridagi Prezident maktabining 11-sinf o‘quvchisi Husanboy Mansuraliyev informatika fanidan kumush medalni qo‘lga kiritdi. Abu Ali ibn Sino nomidagi xalqaro biologiya olimpiadasida Navoiy shahridagi Prezident maktabining 11-sinf o‘quvchisi Mehrangiz Ahtamova oltin medalga, 9-sinf o‘quvchisi Mashhura Qudratova kumush medalga sazovor bo‘ldi.   TO‘GARAKLAR Prezident maktablarida asosiy o‘quv dasturidan tashqari o‘quvchilarning qiziqishlaridan kelib chiqqan holda sinfdan tashqari amaliy mashg‘ulotlar o‘tkaziladi. Xususan: - musiqali drama (aktyorlik mahorati va milliy raqs); - shaxmat; - notiqlik (nutq madaniyati va voizlik) - art (texnologiya va kulolchilik) - robototexnika; - 3D; - kompyuter grafikasi; - kitobxonlik to‘garaklari ishlamoqda.   BITIRUVCHILARNING KO‘RSATKICHLARI: SAT 2023-yil – 168 nafar (50%) 2024-yil – 200 nafar (63%)   Muddatidan avval oliy ta’limga qabul: 319 nafar – 100%   Xalqaro fan olimpiadalaridagi medallar: Oltin 3 ta Kumush 8 ta Bronza 13 ta

15.6.2024 180

Qo‘ligul Muslima

Bu galgi maqolamiz eshitish va gapirish imkoniyatidan mahrum bo‘lsa-da, o‘z kasbi va oilasida baxt  topayotgan, kichik jussasi bilan katta dardlarga qarshi kurashayotgan Muslima Islomova haqida. U Farg‘ona viloyatining Buvayda tumani “Bachqir” mahallasida dunyoga kelgan. Muslima 3 yoshida otasidan ayriladi. Oradan vaqt o‘tib, onasi hayot yo‘lini boshqa bir inson bilan bog‘laydi. Shundan so‘ng u bobosi va buvisi qo‘lida qoladi. 6-7 yoshlarida viloyatdagi maxsus maktab internatida o‘qishni davom ettirmoqchi bo‘ladi. Biroq sog‘ligi ko‘tarmagani sabab internatni 1 oy o‘tar-o‘tmas tark etadi. Tengdoshlari bilan o‘ynay olmagan, derazadan ularni tomosha qilib, bolalik davrini turli qiyinchilklar bilan o‘tkazgan qahramonimizning orzulari, hayotga qiziqishi so‘nmadi... U bolaligidan tikuvchilikka qiziqadi. Shu bois yaqin hududdagi tikuv sexlari va malakali tikuvchi ayollarning uyiga borib, kasb sirlarini o‘rgandi. O‘rganganlarini amaliyotda qo‘llash maqsadida qo‘ni-qo‘shnilarning tikuv mashinalarini ijaraga olib, bolalar uchun ko‘ylaklar, oshxona uchun sochiq va fartuklar tika boshladi. Bobosi Abduhofiz Qipchoqovning so‘zlariga ko‘ra, Muslimaning intilishlaridan yoshlar yetakchisi xabar topib, uning bandligini ta’minlashga e’tibor qaratadi. – 2022-yilgi xatlov jarayonida Muslima Islomovaning tikuvchilikka qiziqishi va bu bo‘yicha faoliyat yuritish istagi borligi ma’lum bo‘ldi, – deydi “Bachqir” mahallasi yoshlar yetakchisi Abubakir Ahrorjonov. – Muslimadagi tug‘ma qobiliyat meni hayron qoldirdi. Chunki u libos yoki parda eskiziga qarab, tikishda umuman qiynalmas ekan. Muslimaning qo‘li gul. Abubakir Ahrorjonov so‘zlariga ko‘ra, Muslimaning iqtidorini to‘g‘ri yo‘naltirish, sohani to‘liq o‘zlashtirishi uchun dastavval “ustoz-shogird” tizim asosida o‘qitilgan. Keyin unga “Yoshlar daftari” jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan bir chokli tikuv mashinasi olib berilgan. Muslimaning buvisi Mukarramoy Qipchoqova nabirasining tikuv mashinasi olgandagi hayajonini, ish boshlashini ko‘zda yosh va faxr bilan eslaydi. – Nabiramning e’tibor markazida bo‘lib, uyimizga mas’ullarning tikuv mashinasi ko‘tarib kirishini kim o‘ylabdi deysiz, – deydi Mukarramoy Qipchoqova. – Yurtga kerak ekanligi, hech bir yosh davlatimiz g‘amxo‘rligi, mehridan bebahra emasligini nabiram misolida angladim. Hozir Muslimaning qo‘li qo‘liga tegmaydi, buyurtmalari ko‘p. U tikuvchilik bilan shug‘ullana boshlaganida daromadi 1-1,5 million so‘m edi. Qo‘ni-qo‘shnilar, tijoratchilarning murojaatlari bilan buyurtmalari ham ko‘payib, daromad 2,5-3 million so‘mga yetdi. – Muslima uchun tikuv mashinasi olishga moddiy imkoniyatimiz yetmayotgan edi, – deydi bobosi Abduhofiz Qipchoqov. – Biroq yoshlar yetakchisining harakati bilan avvaliga bir chokli, keyin o‘tgan yilda “overlok” tikuv mashinasi berilgani bizni behad suyuntirdi. Nabiramning jamiyat uchun, xalqi uchun foydasi tegyapti. Uning ertangi kunga ishonchi katta, ko‘zlari yongan. Men uchun bundan ortiq baxt yo‘q, bolam. Muslima Islomova trikotaj mahsulotlarini qayta tikib, mahalliy do‘kondorlar bilan ishlamoqda. Xonadon egalarining aytishicha, bir kunda o‘rtacha 150-200 ta trikotaj mahsuloti Muslimaning qo‘lida tayyor kiyim, ko‘rpa-to‘shak va boshqa ro‘zg‘or uchun kerakli mahsulotga aylanar ekan. Yoshlar yetakchisi Muslimada tikuv sexi ochishga ishtiyoqi borligi va u bilan ishlovchi hamkorlar hamda tadbirkorlarni ko‘paytirish, Muslimaning yoniga 3-4 nafar ishsiz mahalla xotin-qizini qo‘shib, tikuvchilik tarmog‘ini kengaytirish niyatida ekanligini ma’lum qildi. Shu o‘rinda alohida ta’kidlash kerak, Muslima Islomova “Besh tashabbus olimpiadasi”ning tikuvchilik yo‘nalishida o‘tkazilgan tanlovlarda ham faol qatnashib, sovrinli o‘rinlarni qo‘lga kiritmoqda. Ilhomjon ABDUSALOMOV, “Yoshlar ovozi” muxbiri

3.6.2024 269

10 yoshda B2, 14 yoshda esa IELTS 8

10 yoshli o‘quvchi B2 oldi Endilikda maktab o‘quvchilari, hatto, boshlang‘ich sinf o‘quvchilari ham chet tilini o‘rganish bo‘yicha e’tirofga arzigulik ko‘rsatgichga ega bo‘lishmoqda. Gazetamizning o‘tgan sonlaridan Saidaxon Hamroyeva haqida yozgan edik. U atigi 12 yoshda edi, endi esa 10 yoshli yurtdoshimiz xuddi shunday natijaga erishdi. Yana bir qahramonimiz – 14 yoshli Asilaxon Turg‘unboyevaning natijasini ba’zi ingliz tili o‘qituvchilari orzu qiladi. Aql yoshda emas Farg‘ona viloyatining So‘x tumanida yashovchi 4-sinf o‘quvchisi Kamronbek Musoyev CEFR imtihonida B2 sertifikatiga ega bo‘ldi. Bundan nafaqat o‘zi, ota-onasi ham juda hayajonda. O‘qituvchilarining qiziqtirishi tufayli ikki yildan beri ingliz tilini o‘rganayotgan Kamronbek shu tumandagi “Camelot” o‘quv markazida qo‘shimcha saboq olgan. Uning maqsadlari juda katta. “Kelajakda ko‘p davlatlarga sayohat qilishni xohlayman. Ingliz tilini shu maqsadda o‘rgandim. Endi rus va xitoy tillarini o‘rganaman. Ustozlarim “Til bilgan – el biladi” deydi. Albatta, chet davlatlarga borish uchun o‘sha mamlakatning tilini o‘rganish lozim. Men kelajakda Avstraliya, Amerika va Yevropa davlatlariga borishni orzu qilaman”. U xorijda faqat sayohat qilish emas, balki o‘qishni davom ettirish va Xitoyda shaxsiy biznesini yo‘lga qo‘yish istagi borligini ham aytdi. Bu yoshda shunday katta maqsadlar sari intilayotgan Kamronbekka omad tilaymiz.   14 yoshda IELTS 8 natija Toshkent shahri Yashnobod tumanidagi 145-maktabning 9-sinf o‘quvchisi Asilaxon Turg‘unboyeva IELTS imtihonidan 8 balni qo‘lga kiritdi. U test bosqichlari: o‘qib tushunish (reading) va tinglab tushunish (listening)dan maksimal 9 ballik natijani qo‘lga kiritgan. Asilaxon 3-sinfligidan shu tilni mukammal o‘rganishga harakat qilib kelmoqda. O‘quv markazlari, maktablarda ingliz tilidan dars berayotgan o‘qituvchilar ham bunday natija uchun intilmoqda. Qahramonimiz bu oson bo‘lmaganini aytadi: – Ha, boshida qiyinchiliklar bo‘lgan. Ingliz tili darslari ko‘p kuch talab qildi va uy vazifalariga ko‘p vaqt sarflanadi, shu bilan birga maktab darslariga vaqt ajratish kerak edi. Men bo‘sh vaqtimni ham ingliz tiliga bag‘ishlashim kerak edi. O‘rganishimni har doim rag‘batlantiradigan oilam bu qiyinchiliklarni yengishimga katta yordam berdi. Darhaqiqat, hech bir muvaffaqiyatga osonlik bilan erishib bo‘lmaydi. Kimningdir sizga ishonchi jarayonni yelgillashtiradi. Asilaxon kelajakda neyroxirurg bo‘lishni orzu qiladi.

29.5.2024 258

“Ibrat sardorlari” loyihasi: 8 397 yosh til sertifikatini oldi

Bugungi kunda yosh avlodning chet tillarni bilishi yetakchi mutaxasis bo‘lishi uchun muhim omil hisoblanadi. Shu bois Yoshlar ishlari agentligi “Ibrat farzandlari” loyihasi orqali mamlakatimizda yoshlarning tillarni o‘rganishiga ko‘maklashmoqda. G‘ijduvon tumanida “Ibrat farzandlari” loyihasi asosida “Ibrat sardorlari” loyihasi yo‘lga qo‘yilgan. Loyihaning maqsadi tuman miqyosida yoshlarning til o‘rganish imkoniyatini oshirish va qiziquvchilarning tilni onlayn o‘rganishini ta’minlashga qaratilgan “Ibrat Academy” ilovasini keng targ‘ib qilishdan iborat. Loyihaga Sherzod Sharipov asos solgan.   – G‘ijduvon tumanidagi barcha mahallada “Ibrat farzandlari” loyihasining mahalladagi sardorlari tizimini joriy qildik, – deydi “Ibrat sardorlari” loyihasi rahbari Xurshid To‘xtayev. – Har bir mahalladan yetakchilik qobiliyatiga ega, o‘z atrofiga yoshlarni yig‘a oladigan, qobiliyatli, xorijiy tilga qiziquvchi, “Ibrat Academy” darsliklarini tugatgan, bilimli yoshlarni “Ibrat sardori” sifatida sayladik. Ularga kerakli ko‘nikmalarni berib, to‘g‘ri yo‘nalish ko‘rsatdik. Sardorlar o‘z mahallasida atrofiga 15-20 nafardan o‘quvchini jamlab, ularga darslarni o‘zlashtirishda ko‘mak beryapti. O‘quv jarayonlari “Ibrat Academy” ilovasi videodarslari asosida olib boriladi. “Ibrat sardorlari”da 34 400 foydalanuvchi ro‘yxatdan o‘tgan bo‘lib, 33 570 nafar o‘quvchi bepul til o‘rganmoqda. Shu kungacha 8 397 nafar yosh til bilish darajasini aniqlovchi sertifikatlarni qo‘lga kiritgan. Ta’kidlash o‘rinliki, 12-maktab o‘quvchilari, aka-uka Jasurbek va Jo‘rabek Vohidovlarning loyiha doirasidagi tashbbuskorligi va yetakchiligi tahsinga loyiq. Ular Facebook sahifasida o‘z faoliyatini keng yoritishi Yoshlar ishlari agentligi mutasaddilari e’tiboriga tushib, Prezident sovg‘asi sifatida maktabga 16 ta planshet sovg‘a qilindi. G‘ijduvon tumani miqyosidagi “Xorijiy tillar haftaligi”, “Xorijiy tillar oyligi”, “Xorijlik mehmon bilan bir kun” loyihalari, Mahalla sardorlari forumi, “Ibrat farzandlari” ochiq paralimpiadasi singari qator tadbirlar til o‘rganishga qiziquvchilarning yangi ko‘nikmalar olishiga imkon yaratmoqda. Bugungi kunda “Ibrat sardorlari” 75 nafarni tashkil qiladi. Ular orasida 10-sinf o‘quvchisi Shohruh Hamrayev ham bor. – Bir necha oy muqaddam hokimimiz ta’lim granti asosida ingliz tilini o‘rgandim, – deydi ingliz tili bilish darajasidan “B1” sertifikatni qo‘lga kiritgan Shohruh Hamrayev. – Hozir esa “Ibrat farzandlari” doirasida mahallamning “Ibrat sardori”man. Tuman va mahallamda ingliz tilini o‘rganmoqchi bo‘lgan yoshlarni o‘z atrofimga jamlaganman. Ularga Rustam Qoriyev darslari asosida til o‘rganishlariga ko‘mak berib kelmoqdaman. “B1” sertifikatini qo‘lga kiritgan bo‘lsam, tez orada bu natijalarimni yangilashga harakat qilyapman. Albatta, bu kunga yetib kelishimda ustozlarim va ota-onamning o‘rni katta. Ustozlarim menga xorijiy tillarni o‘zlashtirishim uchun ko‘plab maslahatlar berishdi. Ulardan minnatdorman. Kelajakda nemis tilini ham o‘rganmoqchiman. “Ibrat sardorlari” targ‘ibot ishlaridan tashqari, o‘z yutuqlari bilan tengdoshlarini ruhlantirmoqda. Shunday yoshlardan biri tumandagi “Biyosin” mahallasining “Ibrat sardori” Ruxshona Namozova. Ruxshona 9-sinf o‘quvchisi, xorijiy tilga qiziqishi tufayli ingliz tilini mukammal o‘zlashtira oldi. Hozirga qadar 10 ga yaqin milliy va xalqaro sertifikatlarni qo‘lga kiritgan. Ruxshona bu yutuqlari bilan oila a’zolarida ham ingliz tiliga qiziqish uyg‘otgan hamda ularga til o‘rganishida ko‘maklashmoqda. U o‘quvchi bo‘lishiga qaramasdan mahalla markazida bir guruh o‘quvchilarga ingliz tilidan bepul dars beradi.  – “Ibrat Academy” ilovasi chekka qishloqlardagi o‘quvchilar uchun juda qulay imkoniyat deb o‘ylayman, – deydi Ruxshona Namozova. – Mahallamizdagi yoshlar yetakchisi va o‘quvchilar bilan birga ishlab, 100 ga yaqin xorijiy tilga qiziquvchilarni atrofimizga yig‘dik. Ularga “Ibrat Academy” ilovasidan foydalanishda yordam bermoqdamiz. O‘quvchilar orasida kurslarni tugatib, sertifikatlarini qo‘lga kiritganlar ham bor. Imkoniyatlar oqilona foylanib, topshiriqlar o‘z vaqtida bajarilsa, viloyat yoki tuman markaziga, vaqt va mablag‘ sarflab turli kurslarga qatnashga hojat qolmaydi. “Ibrat Academy” ilovasidan faol foydalanuvchilar reytingida Buxoro hududida G‘ijduvon tumani birinchilikni egallagan. Tuman reytingida esa “Degrezon” mahallasi oldinda. Bu natijaga erishishimizda aka-uka Vohidovlarning hissasi katta.  “Ibrat sardorlari”ning taklif va mulohazlarini tinglash, hamda ularga amaliy yordam ko‘rsatish maqsadida, G‘ijduvon tumani hokimi Sherzod Ashurov har hafta “Ibrat sardorlari” bilan suhbat o‘tkazadi. Suhbatda “Ibrat sardorlari” ingliz tilida muloqot o‘rnata olishadi. G‘ijduvon tumanidagi bunday samarali loyiha Buxoro viloyati bo‘ylab keng tarqalmoqda.  

22.5.2024 332

Migratsiyadan qaytgan yoshlar qay tartibda ish bilan ta’minlanmoqda?

Ohangaron shahridagi xatlov natijalariga ko‘ra, hudud yoshlaridan 128 nafari mehnat migratsiyada ekani, yana 25 nafar ishsiz yosh chetga ketib ishlash niyatida ekani aniqlandi. Mahalla yoshlar yetakchilarining sa’y-harakati natijasida mehnat migratsiyasiga ketish istagidagi yoshlarning 15 nafari ish bilan ta’minlandi. 10 nafari shaharda tashkil etilgan monomarkazda kasb-hunarga o‘qitilib, ish bilan ta’minlanmoqda. Shuningdek, musofirlikda mehnat qilib, oila va yaqinlarining sog‘inchini his qilgan 55 nafar hamyurtimiz Vatanga qaytarildi hamda shahar hududida joylashgan korxona va tashkilotlarga ishga joylashtirildi. Xorijda ishlab qaytgan yoshlarning 10 nafari mahalladagi hokim yordamchilari tavsiyasiga asosan imtiyozli kredit olib, tadbirkorlik faoliyatini boshladi. Buning natijasida ular ishga muhtoj fuqarodan ish beruvchi shaxsga aylandi. Bir necha ish o‘rni yaratilib, ishlash istagidagi fuqarolar ishga qabul qilindi. Yoshlar ishlari agentligi Toshkent viloyati boshqarmasi, Ohangaron, Olmaliq, Nurafshon, Angren shahri hamda Ohangaron tumani yoshlar ishlari bo‘limlari bilan hamkorlikda Ohangaron shahriga yoshlar uchun sayohat tashkil etildi. Sayohatda qatnashgan 200 nafarga yaqin yoshlar shahardagi “Artel”, “Trend Tex”, “Premiyer”, “Texnopark” kabi korxona va fabrikalarda tashkil etilgan mehnat yarmarkalarida ishtirok etdi. Sayohat davomida zavodlardagi ishlab chiqarish jarayonlari, eksport salohiyati yuzasidan maʼlumotlar berildi. Avvalgi mehnat yarmarkalarida ishga joylashgan yoshlarning fikri tinglandi. Shuningdek, mazkur zavodlarda ishlash istagini bildirgan 30 nafardan ortiq yoshlar ishga qabul qilindi.  

17.5.2024 309

Talabalari xorijda o‘qiyotgan davlatlar orasida O‘zbekiston nechanchi o‘rinda?

O‘zbekistonning qariyb 110 ming talabasi chet elda tahsil olyapti. Dunyo miqyosida oxirgi 20 yilda o‘qish uchun xorijga ketganlar soni 2,2 milliondan 6,39 millionga yetgan. YUNESKOning xorijda tahsil olayotgan talabalar bo‘yicha 2021-yildagi hisobotiga (so‘nggi 2 yillik hisoboti esa hozircha e’lon qilinmagan) ko‘ra, bu borada xitoylik va hindistonlik talabalar yetakchi hisoblanadi. Xorijda o‘qiyotgan xitoylik talabalar soni 1 millionni tashkil qilgan bo‘lsa, hindistonlik talabalar 508 mingga yetgan. Ro‘yxatning keyingi o‘rinlarida Viyetnam, Germaniya va O‘zbekiston turibdi. Xorijda Viyetnamdan 137 ming, Germaniyadan 126 ming, O‘zbekistondan 110 ming, Fransiyadan 106 ming, AQShdan 103 ming va Suriyadan 99 ming talaba tahsil olayotgani ma’lum qilingan. AQSh chet ellik talabalarni qabul qilgan eng asosiy davlatga aylangan. 2021-yilda Qo‘shma Shtatlar 833 ming talabani o‘qishga olgan. Undan keyin Buyuk Britaniyada – 601 ming, Avstraliyada – 378 ming, Germaniyada– 376 ming va Kanadada – 318 ming xorijlik talaba o‘qiyotgani qayd etilgan. Yig‘ilgan ma’lumotlar oxirgi 20 yilda xalqaro talabalar soni oshib borganini ko‘rsatgan. YUNESKO 2001-yilda xalqaro talabalar soni 2,2 million ekanini qayd etgan bo‘lsa, bu raqam 2021-yilda 6,39 milliongacha oshganini keltirgan.

17.5.2024 366

Yaqin 30 yilda bizni qanday kasblar kutmoqda?

Gazetamizning o‘tgan sonida “Ota-onalar farzand tarbiyasida qanchalik mas’uliyatli?” mavzusida MHTI tahlillarini e’lon qilgan edik. Tahlilda yoshlar mehnat bozoridagi vaziyat bilan yaqindan tanish emasligi aytib o‘tilgan. Negaki, so‘rovlarda ishtirok etgan aksariyat  yoshlar shifokor, o‘qituvchi, jurnalist, iqtisodchi, tadbirkor, moliyachi va huquqshunos bo‘lish istagida ekanini bildirgan. Tahlilchilar bugungi kunda iqtisodchilarga talab yuqori emasligini ta’kidlamoqda. Mehnat bozorida marketolog, menejer va muhandislarga ehtiyoj katta bo‘lishiga qaramay, so‘rovda ishtirok etganlar orasida bu kasblarni tanlaganlar deyarli yo‘q. Bu esa yoshlar va ota-onalarda mehnat bozori tendensiyalari to‘g‘risida ma’lumotlar yetarli emasligidan dalolat beradi. Shu bois Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi mutaxassislari ma’lumotlari asosida yaqin 30 yilda bizni qanday kasblar kutayotgani, qaysi sohalarga talab yuqori bo‘lishiga oid prognozlarni e’tiboringizga havola etamiz.   Robotlar ish o‘rinlarining yarmini egallaydi Jobs of Tomorrow hisobotiga ko‘ra, robotlashtirish va avtomatlashtirish tufayli 75 milliondan ortiq odam ishsiz qolishi mumkin. Oksford universiteti tadqiqotchilari esa yaqin 15-20 yil ichida robotlar barcha kasblarga oid funksional vazifalarning yarmini bajarishiga ishonadi. Ish bilan band bo‘lganlarning 53 foizi kelgusi 10 yil ichida ularning ishi sezilarli darajada o‘zgarishi yoki eskirishini fahmlab turibdi. Dunyo aholisining 77 foizi qayta tayyorlash va kasblarini o‘zgartirishga majbur. Shu tufayli kelajakka faqatgina yangi kasblar bilan yo‘l olish mumkin. Xo‘sh, yangi kasblar qaysilar?   Tibbiyot Kiberprotezlar va implantlar ishlab chiqaruvchisi – bionik sunʼiy organlarni yaratish uchun dizaynerlar va robototexniklar bilan ishlaydigan tibbiyot muhandisi. Miya implantatsiyasi bo‘yicha mutaxassis – bemorning boshiga ulangan yoki hatto ichiga o‘rnatilgan qurilmalarni loyihalash, tanlash, sozlash va texnik xizmat ko‘rsatish bilan shug‘ullanadigan shaxs. Tibbiy marketolog – sog‘liqni saqlash sohasidagi kompaniya va korxonalar xizmatlarini bozorda ilgari surish bo‘yicha mutaxassis. Gen muhandisi – tirik organizmlar genlari bilan ishlaydigan olim.   Qishloq xoʻjaligi Zamonaviy texnologiyalar – genetika, 3D-printer, sun’iy intellekt va robotlar qishloq xo‘jaligida band bo‘lgan millionlab odamlarni og‘ir jismoniy mehnatdan ozod qiladi. Meva-sabzavot yetishtirish dalalardan shaharlardagi ko‘p qavatli uylar tomlarida barpo etiladigan mini-fermalarga o‘tkaziladi. Shuningdek, chorva mollarini ommaviy so‘yish muammosini bartaraf etadi. Masalan, bitta hayvon hujayrasidan probirkada yetishtirilgan go‘sht yoki asl ta’mi va foydali xususiyatlarini o‘zida saqlab qolgan 3D printerda chop etilgan go‘sht mahsulotlari. Xo‘sh, bu sohada istiqbolli yo‘nalishlar qaysi? Agrokibernetika (agroinformatik) – qishloq xoʻjaligi sohasida zamonaviy axborot texnologiyalari, avtomatlashtirish tizimlari, maʼlumotlarni tahlil qilish va sunʼiy intellektdan foydalanish bilan shugʻullanuvchi mutaxassis. GMO agronomi – ekinlarning genlarini o‘zgartirish bilan shug‘illanadigan mutaxassis. 3D-mahsulotni chop etish bo‘yicha muhandis – uskuna, dasturiy ta’minot va 3D modellarni yaratuvchi mutaxassis. Qishloq xo‘jaligi ekologi – chiqindilarni bartaraf etish usullarini ishlab chiquvchi mutaxassis. Shuningdek, u tuproqni qayta tiklash bilan ham shug‘ullanadi. Raqamli asalarichi – asalarilarning salomatligi, changlatish jarayonlari, uyalarni loyihalash va turli hududlardagi o‘simliklarga ari to‘dalarni moslashtirish bo‘yicha mutaxassis.   Qurilish sohasi Yaqin kelajakda arxitektorlar binolarning energiya isteʼmolida shamol, quyosh va yer osti suvlaridan unumli foydalanishga harakat qilishadi. BIM (Building Information Modeling) loyihalovchi – bu bino ma’lumot modeli uchun vizual qismni yaratuvchi mutaxassis: barcha hujjatlarni jamlaydi, chizmalarni 3D ga aylantiradi va har bir blokni batafsil ma’lumot bilan to‘ldiradi. “Aqlli uy” infratuzilmasi dizayneri – uyni intellektual boshqarish tizimini loyihalash, o‘rnatish va sozlash bo‘yicha mutaxassis. Eski qurilish konstruksiyalarini rekonstruksiya qilish va mustahkamlash bo‘yicha mutaxassis – qurilish tashkilotida ishlovchi hamda yangi materiallar va zamonaviy texnologiyalardan foydalangan holda turli binolarni restavratsiya qilish va obodonlashtirish bilan shug‘ullanuvchi shaxs hisoblanadi. Qurilishdagi 3D bosma dizayneri – 3D qurilish printerlari yordamida binolarni yaratuvchi me’mor. U materiallarni tanlaydi, mijozning ehtiyojlari, qurilish obyekti joylashuvi va iqlimini hisobga olgan holda kelajakdagi uylarning shakllarini ishlab chiqadi. Mutaxassis loyihani dasturda modellashtiradi, so‘ngra mashinalar uni to‘liq hajmda chop etadi. “Yashil shahar”lar arxitektori – ekologik talablarni, barqaror rivojlanish tamoyillarini hisobga olgan holda binolar, mahallalar va butun shaharlarni loyihalash bilan shug‘ullanuvchi mutaxassis.

10.5.2024 339

Ilm olish imkoniyati cheklanmagan

Ko‘zlari ko‘rmasa-da, bashariyat xotirasida o‘chmas iz qoldira olgan shunday insonlar borki, ularning ishlari, hayot yo‘li hammaga o‘rnak bo‘la oladi. Masalan, bugun deyarli har bir ko‘zi ojiz inson o‘qishni biladi va buning uchun ular – Lui Brayldan minnatdor bo‘lishi lozim. Qizig‘i, Braylning o‘zi ham ko‘zi ojiz bo‘lgan. 1809-yilda Fransiyaning Kuvre shaharchasida tug‘ilgan Lui uch yoshida otasining ustaxonasiga kiradi va bir asbobdan jarohatlanadi. Jarohat ko‘zi ojizlikka sabab bo‘ladi. Braylda harbiylar qorong‘ida foydalanadigan yozuvni o‘zi kabilar o‘qishi uchun qo‘llash fikri tug‘iladi va buning ustida ish boshlaydi. 20 yoshli Lui 6 nuqtali kodga asoslangan, bugungi kunda butun dunyoda foydalaniladigan alifboni yaratishga muvaffaq bo‘ladi. Yoki bo‘lmasa, ko‘rish qobiliyatini to‘liq yoki qisman yo‘qotgan bu kabi insonlar tarixini o‘rganar ekansiz, ularning matonatiga qoyil qolasiz. Bunday matonat sohiblari oramizda ham ko‘p. Ulardan biri namanganlik Abdurashid Do‘stboyev. Yoshi 30 da. Bolaligida baxtsiz hodisa tufayli ko‘z nuridan ayrilgan. Hozir Uychi tumanidagi 15-maktabda ingliz tili o‘qituvchisi bo‘lib ishlaydi. U avvaliga ixtisoslashtirilgan maktab-internatini, keyin kasb-hunar kollejini tamomladi va 2016-yili Namangan davlat universiteti xorijiy tillar fakulteti ingliz tili yo‘nalishiga maxsus grant asosida o‘qishga qabul qilindi. O‘qish davomida intiluvchanligi bilan ajralib turgan qahramonimizning bugun yuzdan ortiq ilmga chanqoq o‘quvchilari bor. Shogirdlarining 3 nafarida CEFR, 2 nafarida  IELTS sertifikati bor. “Insonning imkoniyati cheklangani bilan, ilm olishi uchun imkoniyatlar cheksizdir”, – deydi u. Mumkin emas! U o‘qituvchilik kasbini tanlashining o‘ziga xos tarixi bor, odamlarning gap-so‘zi sabab bo‘lgan, desak ham bo‘ladi. “Ko‘zi ojizlarning qo‘lidan faqat qo‘shiq aytish keladi xolos, boshqa ish qila olmaydi, degan gaplarni ko‘p eshitganman. Lekin men bu fikrlarga qarshi edim. Shunday insonlarga qo‘limdan ko‘p ish kelishini, boshqa sohalarda ham muvaffaqiyatlarga erisha olishimni isbotlab qo‘yish uchun harakat qildim va buni uddaladim”, – deydi qahramonimiz. Odamlar o‘zlari va atrofdagilarga ham chegaralar qo‘yishni yaxshi ko‘radi. Qizlar uchun uchuvchilik mos kelmaydi, yigit kishi dizayner bo‘lishini qabul qila olishmaydi. Va shu barobarida imkoniyati cheklangan biror kishini ko‘rsa, uni biror kasb egasi sifatida tasavvur qila olmaydi. Albatta, bu odamlar yaratgan qobiqlar, xolos. Bunday cheklovlarni yengib o‘tish uchun esa insondan tanlagan kasbi, orzusi uchun kurashish, harakat qilish va bunga erishmaguncha to‘xtamaslik talab etiladi. Shu xislatlari tufayli Abdurashid “mumkin emas”larni “mumkin”ga aylantirdi, hozir u o‘quvchilarining mehrini qozona olgan o‘qituvchi.   “Hech kimdan kam emasman” Insonda ko‘rish, eshitish, harakatlanish imkoniyati cheklanishi mumkin. Lekin bilim olishi uchun imkoniyatlar cheklanmaydi. Ilm olishga, o‘rganishga xohish-istak bo‘lsa bas. “Sen imkoniyati cheklanganlar maktabida ishlashing kerak, oddiy maktabda ishlashga qiynalasan, deganlar ko‘p bo‘lgan. Lekin men ularga quloq solmadim. 2020-2021-o‘quv yilidan 15-maktabda ish boshladim, yaqinda 4 yil bo‘ladi. Menga o‘xshagan imkoniyati cheklanganlarning ham sog‘lom insonlardan kam joyi yo‘q, deb bilaman. Hujjat ishlari, baholash kabi masalalarda muammo tug‘ilmagan. Chunki biz ham mobil telefondan, kompyuterdan foydalanish imkoniga egamiz. Bu uchun maxsus ilovalar bor”, – deydi Abdurashid Do‘stboyev.   Unda shijoat bor “Abdurashid tanlagan kasbini juda yaxshi ko‘radi. Hatto darsdan tashqari o‘quvchilariga qo‘shimcha to‘garaklar ham tashkil qilgan. Kichikligidanoq viloyatimizda ko‘zi ojiz ingliz tili o‘qituvchisi yo‘qligi uchun shu kasbni egallashga harakat qildi va bunga erishdi. Unda ba’zi sog‘lom insonlarda yo‘q shijoatni ko‘rib quvonaman”, – deydi Uychi tumanidagi “Mevazor” mahallasi yoshlar yetakchisi Bobomurod Razzoqov. Abdurashid Do‘stboyev o‘qituvchi sifatida yoshlarga ko‘proq kitob o‘qishni tavsiya qiladi. Chunki kitob dunyoqarashni kengaytiradi, hayotga qarashni o‘zgaradi. To‘g‘ri kitob tanlab o‘qigan inson hayotda hech qachon qoqilmaydi. Asosiysi, o‘qib, o‘rganib, izlanishdan to‘xtamaslik. Boshqalarga o‘xshamaslik esa, ayb emas.

6.5.2024 442

Ko‘kdalada tarvuz pishdi!

Qashqadaryo viloyati Ko‘kdala tumanida tarvuz pishdi. Usta dehqonlarning bu muvaffaqiyati siri nimada? 40-50 million foyda! 186 mingdan ortiq aholiga ega Ko‘kdala tumanida 25 ming gektar maydonga ertapishar tarvuz ekilgan. 10 mingga yaqin oilaning daromad manbayiga aylangan bu paykallardan ular har yili o‘rtacha 40-50 million so‘mga yaqin foyda oladi. Tumanda ertapishar tarvuz yetishtirishni birinchi bo‘lib “O‘tamayli” mahallasining uddaburon dehqonlari boshlagan. – Mahallamizda plyonka ostida ertaki tarvuz yetishtirishning o‘ziga xos tajribalari qo‘llaniladi, – deydi “O‘tamayli” mahallasi raisi Rustam Abdullayev. –“Dolbi” navli urug‘ fevral oylarida maxsus plyonka idishlarda ko‘chat bo‘lguncha parvarishlanadi. So‘ngra issiqxonalarga o‘tqazilib, do‘ga usulida yetishtiriladi. Unumdor tuproq va suv tejovchi texnologiyalar issqxonalarimizning asosiy afzalliklari bo‘lgani bois erta bahordan to kech kuzgacha tarvuzdan barakali hosil olinadi. E’tiborlisi, mahalla ekin maydonlarining 90 foizga yaqin qismida tarvuz yetishtiriladi. Ko‘kdalada yosh-u qari o‘g‘itlash, chopiq qilish, sug‘orish va boshqa agrotexnik tadbirlarda faol ishtirok etadi. – Mahallamiz mirishkorlari orasida 20 gektargacha hududda shu faoliyat bilan shug‘ullanadiganlar bor, – deydi “O‘tamayli” mahallasi hokim yordamchisi Ilhom Fayziyev. – Ular o‘rtacha bir gektardan 45-50 tonnagacha hosil oladi. Bir kilo tarvuz 10 mingdan 15 ming so‘ggacha sotilsa, daromadini tasavvur qilavering. Mahallamiz drayveri bo‘lgan tarvuzchilik bo‘yicha aholining daromadini oshirish maqsadida 75 ta artezian qudug‘i qazilib, 7 ming gektar lalmi yer o‘zlashtirildi. Paykallarga to‘liq suv tejovchi texnologiyalar o‘rnatilgan. Ilhom Fayziyevning ma’lum qilishicha, aholi suvni tejash usullaridan oqilona foydalanmoqda. Ya’ni 5-7 sotix maydonda 3-4 metr chuqurlikda hovuz qazilib, plyonka bilan qoplanadi. Keyin 25-30 tonna suv bilan to‘ldirilib, bosqichma-bosqich sug‘orishda ishlatilinadi.   “Meni tarvuzchi deb chaqirishadi” – Mahallamizning “Qodiriy” ko‘chasi 20-uyda yashovchi Sardor Karimov va “Behbudiy” ko‘chasi 35-uyda yashovchi Solih Rajabov ishsiz ekanligini ma’lum qildi, – deydi mahalla yoshlar yetakchisi Mirkamol Ergashev. – Xatlov jarayonida yoshlarimiz dehqonchilik qilishga xohishi borligini hamda iloji boricha o‘z tomorqasidan samarali foydalanish uchun sharoit yaratib berishni so‘radi. Yoshlarning talab va istaklari inobatga olinib, 2023-yil avgust oyida tavsiyamiz asosida hokim yordamchisi bilan birgalikda imtiyozli kredit ajratishga erishildi. Yoshlar yetakchisining bu gaplari amalda qanchalik o‘z isbotini topganiga qiziqdik. – Dehqonchiligimzni dekabr oyida urug‘ni issiqxonamizga qadashdan boshlaymiz, – deydi 25 yoshli Sardor Karimov. – Fevral oyida dalaga obchiqishdan oldin ko‘chatning to‘g‘ri shakllanganiga e’tibor beriladi. Tomchilatib sug‘orish texnologiyalaridan foydalanyapmiz. Buning afzalligi nimada desangiz, oldin 3 gektar maydonga sarflangan suvni hozir 6 gektarga yetkazyapmiz. Sardor Karimov o‘tgan yili tarvuzchilikdan 120-150 tonna hosil yetishtirib, 35-40 million so‘m daromad qilgan bo‘lsa, bu yil ko‘rsatkichni 170-200 tonna va daromadni  55-60  million so‘mga yetkazishni rejalashtirgan. Yosh dehqon 3 nafar oila a’zosini doimiy, hosil yig‘ish paytida 15-20 nafar hamqishlog‘ini mavsumiy ish bilan ta’minlamoqda. Qozog‘istonga jo‘natilayotgan Ko‘kdala tarvuzlarida Sardorning ham hissasi katta. – Tarvuzchilik bilan 5 yildan beri shug‘ullanaman, – deydi yana bir qahramonimiz  Solih Rajabov. – Joriy yilda yetakchimiz tavsiyasi bilan 7 gektar yer maydonini ijaraga oldim. Gektaridan o‘rtacha 50-55 tonna hosil yetishtiramiz.  Kam bo‘lmayapmiz. Shu faoliyatimiz ortidan “tarvuzchi yigit” degan nomni olishimiz xalqimizga foydamiz tegayotganining rag‘bati bo‘lsa kerak. Ikki yildan beri tomchilab sug‘orish texnologiyalaridan foydalanayotgan Solih Rajabov o‘tgan yili 100-120 million so‘m daromad oldi. Endigi maqsad eksport hajmini oshirish. Ayni damda Solih Rossiya Federatsiyasiga har bir hosildan 50 tonnagacha  tarvuzni eksport qilmoqchi. Yoshlarimizda intilish kuchli Mahalla faollarining aytishicha, shu kunlarda “O‘tamayli”da bironta ham bekorchi yoshni uchratmaysiz.  – Maqtanyapti demang-u, yoshlarimizning deyarli hammasi mehnatkash, – deydi yoshlar yetakchisi Mirkamol Ergashev. – Dehqonchilikka qiziqishi bo‘lgan yoshlar qatorida uyushmagan, ishsiz yoshlarimizni ham band qilyapmiz. Jumladan, joriy yilda 128 nafar yoshga tuman hokimligi, Yoshlar ishlari agentligi tuman bo‘limi ko‘magida  50 sotixdan 5 gektargacha yer maydonlari  ijara asosida ajratib berildi. 1362 nafar yosh yashovchi mahallada 2023-yilgi xatlov jarayonida 12 nafar ishsiz yosh aniqlangan. Yil yakuniga qadar bu yoshlarning 2 nafari doimiy ish o‘rniga joylashtirilgan.  5 nafariga mahalladagi hokim yordamchisi bilan birgalikda tadbirkorlik faoliyatini boshlash uchun imtiyozli kredit, 2 nafar yoshga bandligini ta’minlash maqsadida subsidiya asosida mehnat qurollari ajratilgan. 3 nafar yosh qiziqishidan kelib chiqib tumandagi monomarkazda kasb-hunarga o‘qib qaytgan.

24.4.2024 468

“Ibrat”da marafon: yettovlon Londonga boradi

 Yoshlar orasida til o‘rganishga ishtiyoq ham, ular uchun yaratilayotgan imkoniyatlar ham ortib bormoqda. Shunday imkoniyatlardan biri Yoshlar ishlari agentligining “Ibrat farzandlari” loyihasi hisoblanadi. Til o‘rganishning bepul, oson, kreativ va qulay tomonlari shu ilovada jamlangan. Loyiha 2022-yilda o‘z faoliyatini boshlagan bo‘lsa, bugungi kunga kelib yoshlar orasida keng ommalashdi. Bundan tashqari, yoshlarni fikrlashga undovchi “Ibrat Quiz”, “Ibrat Debate”, “Speaking Club” va bir qator marafonlar o‘tkazib kelinmoqda. Masalan, fevral oyida boshlangan ikki bosqichli ingliz tili marafonini til o‘rganuvchi yoshlar katta qiziqish bilan kutib oldi. Birinchi bosqich 15 kun davomida “Ibrat Academy” ilovasi orqali bo‘lib, sun’iy intellekt tomonidan baholangan. Bunda 100 nafar ishtirokchi saralab olinib, ikkinchi bosqichga o‘tdi. Keyingi bosqich mock IELTS imtihoni ko‘rinishida, offlayn tartibda bo‘ldi. 7 nafar g‘olibga Londonga 1 haftalik ta’lim sayohati, qolgan barcha ishtirokchilarga 1 million so‘mdan pul mukofoti taqdim etilgan. Londonga yo‘llanma olgan yoshlar ko‘pchilikka qiziq bo‘lsa kerak. “Yoshlar ovozi” g‘oliblar bilan bog‘lanib, bir qancha savollarga javob topishga harakat qildi.   “Londonga ikkinchi yo‘llanma” Jasminabonu Ismoilova 11-sinf o‘quvchisi. Shu kunga qadar IELTSdan uch marotaba 8,5 natijani qo‘lga kiritgan. “To‘g‘risini aytsam, boshida o‘zimga ishonib, yutaman deb o‘ylagan edim. Chunki IELTSdan uch marta 8,5 balni qo‘lga kiritganman va  6 nafar o‘quvchim bor. Ularga individual dars o‘taman. Qarasam, o‘qituvchilar ko‘p ekan, lekin to‘xtamasdan harakat qildim. Birinchi o‘rinni olganimni eshitib juda xursand bo‘ldim. 2022-yil “Xorijiy tillarni o‘qitish bo‘yicha eng yaxshi maktab” tanlovida g‘olib bo‘lib, 500 million so‘m pul mukofoti va Londonga 1 haftalik yo‘llanma yutib olgandim. Endi esa yana Londonga borish imkoniga ega bo‘lyapman”, – deydi Jasminabonu. Farzand tarbiyasida, ta’lim olishida ota-onaning o‘rni beqiyos. Jasminabonuning ham ota-onasi ingliz tili o‘qituvchisi ekani uning tilga yoshlikdan mehr qo‘yishiga sabab bo‘lgan. Keyinchalik o‘zi ham o‘quv markazida dars berishni boshlagan. Qahramonimiz yaqinda maktabni tamomlaydi, u qaysi universitetga hujjat topshirmoqchi ekaniga qiziqdik. “Amerikaning “Wesleyan University” universitetiga grant yutib olganman. O‘qishim va yashashim uchun hamma xarajatlarni qoplaydi”, – deydi Jasminabonu. Aytgancha, bu Amerikadagi eng nufuzli universitetlardan biri ekan.   “Uchta tilni o‘rganyapman” Marafon haqida ko‘pchilik ijtimoiy tarmoqlar orqali yoki kimningdir tavsiyasi bilan xabar topgan va qatnashish istagi paydo bo‘lgan. Sevaraxonning oila a’zolari ham til o‘rganishga katta qiziqish bildiradi. U marafon haqida ukasidan eshitgan va uning tavsiyasi bilan qatnashishga ahd qilgan. – Ukam “Ibrat farzandlari” loyihasini anchadan beri kuzatib boradi. Natijasi esa yomon emas. Marafonda ilovadan to‘liq foydalanishni boshladim. Qatnashish davomida ingliz tilidan kamchiliklarimni to‘ldirib, yanayam yaxshilashimga katta yordam berdi, – deydi Sevara Rohataliyeva. – Tengdoshlarimga ham ilovadan foydalanib, til o‘rganishini tavsiya qilaman. Chunki o‘zim ham ilovada yana ikkita tilni o‘rganishni boshladim. Bular rus va turk tillari. Ilova oraqali til o‘rganish men uchun har taraflama qulay. Masalan, har bir darsdan keyin sinov testlarining borligi o‘tilgan darsni mustahkamlashga yordam beradi. Darslarning onlaynligi vaqtni tejashga va to‘g‘ri taqsimlashga yordam beradi. Sevaraxon tibbiyot yo‘nalishida o‘qiydi. Aytishicha, til o‘rganish o‘qishining keyingi bosqichlarida juda zarur.   “Universitetdan “acceptance letter” kutyapman” Azizbek Tojiddinovning maqsadlari juda ko‘p. Ularga erishish uchun til o‘rganishni muhim deb hisoblaydi. Chunki chet elda o‘qish istagi va tanlagan sohasi shuni talab qiladi. Shuning uchun uch yildan beri inliz tilini o‘rganib kelmoqda.  Yaqinda IELTSdan 7,5 natijani qo‘lga kiritgan Azizbek Amerika universitetidan tavsiya xati kelishini kutyapti. “Marafon haqida boshlanishiga bir kun qolganida eshitdim va qatnashishga qaror qildim. Maqsadim yo‘llanmani qo‘lga kiritish edi va men buni uddaladim. Jarayon unchalik qiyin kechmadi. Faqat boshida vaqtni taqsimlab olishga biroz qiynaldim. Keyinchalik o‘z o‘rniga tushib ketdi. Marafon davomida ilovani to‘liq o‘rganib chiqdim va menga yoqdi. Ayniqsa, til o‘rganishni endi boshlaganlar uchun juda qulay va foydali bo‘la olishiga ishonchim komil”. Aytishicha, Azizbek kelajakda kiber xavfsizlik bo‘yicha mutaxassis bo‘lmoqchi. Bu soha bugungi kunda rivojlanayotgan sohalardan biri. Yurtimiz kelajagi uchun bunday yoshlarning yetishib chiqayotgani juda quvonarli.   “Ibrat”ga rahmat!” Boyqobilov Islombek ham “Ibrat Academy” ilovasi ilova orqali xitoy tilini o‘rganishni boshlagan. Ingliz tili esa, aytishicha, uning hayotida katta o‘ringa ega. Chunki ishi va loyihalarini amalga oshirishida bu til muhim omil hidoblanadi. “Ilova orqali men IELTS imtihoniga qanchalik tayyor ekanligimni bilib oldim. Yaqinda imtihon topshirish niyatidaman. Marafonda g‘olib bo‘lganim esa meni juda quvontirdi. Sayohat davomida biz uchun manfaatli bo‘lgan turli tashrif va uchrashuvlar tashkil qilinadi degan umiddaman”. Islombek hozir 8 nafar o‘quvchiga ustozlik qilib, ingliz tilini o‘rgatib kelmoqda. Buning qiyinchiliklari haqida u juda yaxshi biladi va “Ibrat farzandlari” loyihasiga o‘zining minnatdorligini bildirdi: “O‘qituvchi sifatida bu ilovadan foydalanishni barcha yoshlarga tavsiya qilgan bo‘lardim. Sababi bu ilova qisqa vaqt ichida yaxshigina muvaffaqiyatga erishdi va bundan keyin ham ilmga chanqoq yoshlar bor ekan, o‘sishdan to‘xtamaydi”.   “Barcha uchun foydali” Yangi O‘zbekiston Universiteti talabasi Shamshodbek Ahmadov “Ibrat Academy” ilovasidan 2023-yil iyul oyidan beri foydalanadi va koreys tilini o‘rganmoqda. – Koreys tilini qimmat kurslarga borib yoki internetda ingliz tili yordamida o‘rgangandan ko‘ra, “Ibrat”da o‘rganish yaxshiroq. O‘zbekchada tushuntirishlari ajoyib, – deydi Shamshodbek. – Test savollaridagi ba’zi kamchiliklarni aytmaganda, barcha uchun juda foydali ilova desam yanglishmayman. U ilovadan til o‘rganishni davom etishini alohida ta’kidladi. Shu kungacha ilova orqali koreys, ingliz va rus tilini o‘zlashtirishga harakat qilgan. Endi esa Yapon tilini o‘rganmoqchi.   “Turk tilini ham o‘rganmoqchiman” – 2500 dan ortiq ishtirokchi qatnashgan marafonda kuchli 7 likka kirganimdan juda xursandman, – deydi Ilhomjon Baxronov. – Marafonda berilgan vazifalarni 15 kun davomida o‘z vaqtida bajarib bordim. Ikkinchi bosqichga o‘ta olsam, yo‘llanmani qo‘lga kirita olaman deb o‘ylagandim va buni uddaladim. Marafondan oldin IELTS imtihonini topshirgani unga qo‘l kelgan. Chunki imtihonga tayyorlanish jarayoni ancha qizg‘in kechadi. Hozir esa IELTSdan 8 ball sohibi. “2023-yil avgust oyidan beri shu ilovadan foydalanaman. Interaktiv, bir vaqtda ko‘p tillarni o‘rganish imkoniyati va har bir mavzu uchun testlar mavjudligi juda ham foydali va samarali. Hozir rus va turk tillarini ilova orqali o‘rganishni boshlaganman. Turk tilini mukammal o‘rganib, keyingi marafonlarda turk tilidan qatnashish niyatim ham bor”, – deydi u.   “Do‘stlarimga tavfiya qilaman” Komila Nurullayeva 2023-yil avgustdan beri ilova orqali ingliz va koreys tilini o‘rganadi. “Ilovaga rus tilida o‘tiladigan darslar qo‘shilsa, maqsadga muvofiq bo‘lardi. Chunki menga o‘xshab o‘zbek tilini yaxshi bilmaydiganlar ilovadan ayrim tillarni o‘rganishga qiynalishadi. Agar shu taklifim inobatga olinsa, bu ilovadan boshqa davlat vakillari ham foydalanish imkoniyati oshadi. Balki “duolingo” ilovasi darajasiga ham chiqib olishi mumkin. Bu ilovadan ham bir yildan beri foydalanaman. Lekin “minus” taraflari ham bor”.

24.4.2024 355

Ular mehnatdan baxt yaratmoqda

  “Issiqxona qurib, kam bo‘lmadim” Yoshlar bandligini ta’minlash orqali ularni daromadli qilish, turmush farovonligini oshirish “Yoshlar va biznesni qo‘llab-quvvatlash yili” davlat dasturining ustuvor yo‘nalishi sifatida tanlab olingan. Natijada sohaning eng so‘nggi yutuqlari, bilim va tavsiyalaridan yosh dehqonlar unumli foydalanib, yaxshigina hosil yetishtirmoqda. E’tiborlisi shuki, avvalari qishloq xo‘jaligining katta qismida erkaklar faoliyat yuritgan bo‘lsa, hozir dehqonchilik xotin-qizlar uchun ham begona bo‘lmay qoldi. To‘rtko‘l tumanidagi “Shodlik” mahallasi markazga yaqin hududda joylashgan. Albatta, bu yoshlar siyosati borasida yaratilayotgan imkoniyat va imtiyozlardan mahalla yoshlarini o‘z vaqtida xabardor qilishga zamin yaratadi. Yoshlar yetakchisining bu borada shijoat va tashabbusi ko‘plab yoshlar hayotini ijobiy tomonga o‘zgartirdi. Ravshan Jonibekov yoshlar bilan hamjihatlikda ishlash, ularning muammolarini hal qilish borasida salmoqli natijalarga erishmoqda. – Mahallamiz balansida jami – 502 nafar yosh haqida ma’lumot jamlandi, – deydi yoshlar yetakchisi biz bilan suhbatda. — 2023-yilgi xatlov jarayonida 25 nafar ishsiz yoshni aniqladik. Mahalla idorasi vakillari, tumanimiz mutasaddilari bilan maslahatlashib, yil yakuniga qadar ularning 8 nafari doimiy ishga joylashtirilgan bo‘lsa, 10 nafariga hokim yordamchisi bilan birgalikda tadbirkorlik faoliyatini boshlashga ko‘maklashildi. Aniqrog‘i, ularga imtiyozli kredit olish hamda subsidiya asosida mehnat qurollarini ajratishga erishildi. Yana 9 nafar yosh qiziqishidan kelib chiqib, tumandagi monomarkazda kasb-hunar kursida o‘qib qaytdi. Ravshan Jonibekovning so‘zlariga ko‘ra, ayni paytda hudud yoshlarining ko‘p qismi dehqonchilik qilish uchun ijara asosida yer olish maqsadida murojaat qilmoqda. Mahalladagi “Quruvchilar” ko‘chasi 35-uyda yashovchi Saida To‘xtaboyeva hamda “Sumbula” ko‘chasi 3-uyda yashovchi Ayitgul Yo‘ldasheva ana shunday yoshlardan. Saida va Ayitgul ishsiz ekani va dehqonchilik qilishga istagi borligini bildirib, iloji boricha o‘z tomorqasidan samarali foydalanish uchun sharoit yaratib berishni so‘ragan edi. Buni inobatga olib, 2022-yil mart oyida yoshlar yetakchisi tavsiyasi bilan yoshlarning xonadon tomorqasiga issiqxona qurib berilgan. Bu dehqon qizlarimiz hayotida tom ma’noda yangi sahifa ochilishiga turtki bo‘ldi.   Yurgan – daryo... Ravshan Jonibekov hamrohligida yuqorida tilga olingan qahramonlarimizning hozirgi kundagi faoliyati bilan tanishdik. – Issiqxonamiz maydoni 1 sotix. – deydi Saida To‘xtaboyeva. – Bodring, rediska, ko‘katlar yetishtiramiz. Mahsulotimizni qo‘ni-qo‘shnilar, yaqin hududdagi do‘kon egalari so‘rab kelishadi. Har yili o‘rtacha 200-300 kg. bodring, 100-150 kg.ga yaqin rediska va ko‘katlar olyapmiz. O‘zimdan tashqari, oila a’zolarim bo‘sh vaqtida issiqxona ishlarida ko‘maklashadi. Yurgan – daryo, o‘tirgan bo‘yra deyishganidek, har holda ro‘zg‘orimizga foydasi tegyapti. Erta bahor ilik uzildi paytda bodring va rediska sotishga tayyor bo‘ladi. Saida To‘xtaboyevaning aytishicha, xonadonda ayni paytda biogumus organik o‘g‘iti ham tayyorlanmoqda. Bu o‘g‘it yordamida mingdan ortiq pomidor ko‘chatlari yetishtiriladi. May oyi yakunida bodring hosilidan bo‘shagan yerga pomidor ekilib, to kech kuzgacha hosil olinadi. Har yili 7-10 million qo‘shimcha daromad shuning ortidan. Ayni paytda xonadon egalari yaqin hududda joylashgan 10 sotix bo‘sh yer maydoniga yoshlar yetakchisi bilan issiqxona qurishni rejalashtirmoqda.   Issiqxona Atirguli So‘ng Ayitgul Yo‘ldashevaning issiqxonasi tomon otlandik. Ayitgulning turmush o‘rtog‘i Jasurbek Kenjayev ayni damda Rossiya Federatsiyasida ishlaydi. Bir nafar farzandning onasi oilada yagona mehnatga layoqatli bo‘lgani uchun issiqxona maydonini kengaytirib, ko‘proq hosil yetishtirish hamda daromadni yaxshilash maqsadida yoshlar yetakchisiga murojaat qilgan va issiqxona uning uyida ham qurib berilgan. Qahramonimiz bilan issiqxonaga kirar ekanmiz, 0,5 sotix maydonda baravj o‘sayotgan pomidor va bodring ko‘chatlaridan tashqari, issiqxona chetida ochilib yotgan gul ko‘chatlari ko‘zimizni quvnatib yubordi. – Gulchillikka avvaldan qiziqaman, – deydi Ayitgul. – Shuning uchun issiqxona bahonasida sevimli mashg‘ulotimni qilishga ham vaqt topyapman. Ko‘chat yetishtirish, mahalliy va mineral o‘g‘itlar sotib olishga o‘rtacha 200-300 ming so‘m sarflaymiz. Erongul, kartoshkagul, aloe kabi gullarimiz o‘rtacha 1000-2000 so‘mdan sotiladi. Gullarimizni hududdagi tashkilotlar, maktab va jamoat joylariga ekish uchun yetkazib beramiz. 10-15 kundan keyin bodringimiz tayyor bo‘ladi. Asosan, uy bekalari tuzlama va salat tayyorlash uchun so‘raydi. Shu desangiz, to kech kuzgacha issiqxonadan chiqmaymiz. Ayitgul Yo‘ldashevaning aytishicha, issiqxonada bodringning o‘rtapishar “Gulnoz”, pomidorning “Do‘stlik” navi parvarishlanmoqda. Bir burchakga ertapishar rediska ekilganiga esa 1 oydan oshdi. Yaqin kunlarda bu mahsulot bozor peshtaxtasidan o‘rin oladi. Ishning ko‘zini bilgan Ayitgul Yo‘ldashevaning mo‘jazgina issiqxonasida piyoz, sarimsoqpiyoz va ko‘katlar ham nish urgan.   Yurtning ro‘zg‘orida sen baraka, bol... – Bu issiqxonalardan yoshlarimiz samarali foydalanmoqda, – deydi yoshlar yetakchisi Ravshan Jonibekov. – Har yili erta bahorda sabzavot ko‘chatlarini yetishtirib, qo‘shnilarga va bozorga olib chiqib sotishni kanda qilishmaydi. Oddiy tomorqaga nisbatan bir oy oldin yaxshi hosil olib, oilasi daromadlariga hissasini qo‘shib kelmoqda. Darhaqiqat, mehnat insonni ulug‘laydi. Kichik maydonda o‘zining bo‘sh vaqtini behuda o‘tkazmasdan, yaqinlari bilan birga yerga mehr berayotgan qahramonlarimizning ertangi kunga ishonchi yuksak. Nozik xilqat vakilalarining uddaburonligi, mehnatsevarligi, nafaqat oilasi, balki qo‘ni-qo‘shnisi uchun manfaatli bo‘lmoqda. Shularni teran anglab, Oydin Hojiyevaning dehqon ayollarga bag‘ishlangan “Yurtning ro‘zg‘orida sen baraka, bol...” satrlari xayolimizdan o‘tdi.

19.4.2024 359

“O‘zagrosug‘urta” parkentlik bir guruh yoshlarning salohiyatini yuzaga chiqarishda hamkorlik qiladi

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston — 2030” strategiyasini “Yoshlar va biznesni qo‘llab-quvvatlash yili”da amalga oshirishga oid davlat dasturi to‘g‘risida”gi Farmonida “Yoshlar balansi” asosida vazirlik, idora va tashkilotlar rahbarlari alohida ishlash talab etiladigan, shuningdek, iste’dodli va iqtidorli yoshlarga biriktirilishi belgilangan. Unga ko‘ra, har oyda ular bilan uchrashib, muammolarini hal qilish, istak-va qiziqishlari, iqtidor va salohiyatini yuzaga chiqarish, kasb-hunarga o‘qitish, huquqiy ongi va madaniyatini yuksaltirishga har tomonlama ko‘maklashish, umuman, hayotda o‘z o‘rnini topishida tegishli chora-tadbirlarni amalga oshirib boradi. Toshkent viloyati Parkent tumanidagi to‘rtta mahallada yashovchi 24 nafar yoshlar “O‘zagrosug‘urta” AJ Boshqaruvi raisiga biriktirilgan bo‘lib, hududiy yoshlar yetakchilari bilan hamkorlikda ular bilan muntazam ravishda uchrashuvlar o‘tkazish yo‘lga qo‘yilmoqda. Jamiyat rahbariyatining dastlabki uchrashuvi doirasida yoshlarning madaniy hordiq chiqarishiga alohida e’tibor qaratildi. Yoshlarning poytaxtimizdagi Muqimiy nomidagi O‘zbek davlat musiqali drama teatriga safar uyushtirildi. Safar davomida madaniyat markazining tashkil etilishi tarixi, teatr hayot va faoliyati bilan tanishitirildi. Shuningdek, ular “Olifta” spektaklini tomosha qilishdi. Spektakl tarbiyaviy ahamiyatga ega bo‘lib, yoshlarni fikrlashga, mulohaza yuritishga undaydi. Asar qahramoni bo‘lgan yigit qishloqqa qarindoshlarini izlab boradi va u yerda bir qizni sevib qoladi. Asarda yigit yengil-yelpi hayot kechirishdan ko‘ra, mehnat qilish afzalligini tushunib yetadi. Jamiyat Boshqaruvining parkentlik yoshlarni har tomonlama qo‘llab-quvvatlash borasidagi sa’y-harakatlari davom etadi.

19.4.2024 304

Bir mavsumda 30 mln daromad

 Mamlakatimizda ishsiz yoshlarning qishloq xo‘jaligida bandligini ta’minlashga jiddiy e’tibor qaratilmoqda. Mehnatsevar, shijoatli yoshlarga imtiyozli davr bilan yer maydonlari ajratilayotgani juda katta samara bermoqda. Shundan oilasiga daromad olib kirayotgan yoshlar safi kengaydi. Jarqo‘rg‘onlik 24 yoshli Ilhom Toshtemirov shunday yoshlardan biri. “Qurilishda nima ish bo‘lsa, qildim”... Jarqo‘rg‘on tumanining “Oqtepa” mahallasida yashovchi Ilhom Toshtemirov o‘rta maktabni tamomlagach, oliy ta’limga hujjat topshirdi. Biroq natija kutilgandek bo‘lmadi. Endi u ishlashi lozim edi. Bir-ikki tanishining yordami bilan yaqin hududdagi qurilishlarda ishlab, pul topdi. Biroq og‘ir mehnat sharoiti bora-bora uning sog‘ligiga salbiy ta’sir qildi. – Qurilishda nima ish bo‘lsa, qilib ko‘rdim, – deydi Ilhom Toshtemirov. – Sog‘ligim ko‘tarmagani uchun bu ishdan ketdim. Ancha muddat o‘zimga to‘g‘ri keladigan ish izlab, bormagan joyim, kirmagan eshigim qolmadi. Bittasida til bilmasligim, yana birida kompyuterni tushunmasligim pand berdi. Ayni kuchga to‘lgan paytda kunni shunchaki o‘tkazishni xohlamasdim. Shunday kunlarning birida ijtimoiy tarmoqlar orqali davlatimiz tomonidan ishsiz yoshlarga imtiyozli shartlarda yer ajratilayotgani to‘g‘risidagi xabarlarga ko‘zim tushdi. Dehqonchilikdan yaxshigina xabari borligi, astoydil mehnat qilsa, yaxshi natijalarga erishishi mumkinligini o‘ylab, Ilhom Toshtemirov mahalla yoshlar yetakchisiga murojaat qiladi. Yetakchi unga “Yoshlar daftari”ga kiritish orqali yer bilan ta’minlashga va uyiga yaqin hududdan 30 yil muddatga ijara asosida 30 sotix yer ajratib berishga yordam bergan. Yoshlarimiz anchagina tirishqoq – Bugun mehnat qilaman, yurt koriga yarayman, deydigan yoshga istalgan sohada ko‘plab imkoniyat eshiklari ochilmoqda, – deydi “Oqtepa” mahallasi yoshlar yetakchisi Otabek Mahmadiyorov. — Xususan, “Yoshlar daftari”ning amaliyotga joriy etilishi “Oqtepa” mahallasi yoshlarining hayotini tubdan o‘zgartirib yubordi. Misol uchun, o‘tgan yilda iqtisodiyotning ma’lum bir tarmog‘ida band bo‘lmagan Ilhom Toshtemirovdan tashqari, yana 3 nafar mahallamiz yoshlariga tuman hokimligi ko‘magi asosida 30 sotixdan yer ajratib berildi. Mazkur yer maydonlaridan ular 30 yil ijara asosida foydalanish huquqiga ega bo‘ldilar. 2023-yilda yosh fermerlarimiz o‘zlariga tegishli yer maydoniga sinov tariqasida yeryong‘oq ekishdi. Yetakchining so‘zlariga ko‘ra, yoshlarga ekinni yetishtirish bo‘yicha tajribali bobodehqonlar o‘z maslahat va tavsiyalarini berib borgan. Yer unumdorligi, ta’bir joiz bo‘lsa, inson e’tiborini sog‘inganidanmi, hosili barakali bo‘ldi. Endi menda ham yer bor! — Insonning har bir ishni boshlashda turli xil to‘siqlarga duch kelishi tabiiy holat, – deydi Ilhom Toshtemirov biz bilan suhbatda. — Biz, yoshlarda ham avval tajriba, hali sohani yetarli darajada o‘rganmaganimiz zarar qilmasmikan, hosilimiz yaxshi bo‘larmikan, degan fikrlar xayolimizda g‘ujg‘on aylanardi. Biroq mahallamiz mas’ullari, xususan, yetakchimiz va tajribali dehqon hamda fermerlar bu borada bizni qo‘llab-quvvatladi. Yaxshi niyatda 30 sotix yerimizga 4-5 million xarajat qilib, yeryong‘oq ekdik. Vaqtida o‘g‘itladik, sug‘ordik, chopiq qildik. 25-30 million so‘mga yaqin daromad qilib, oilamizga foyda olib kirdim. Xalqimiz dasturxoniga yeryong‘oq yetkazib berishga o‘zimning kichik hissamni qo‘shayotganimdan xursandchilik va baxtiyorlik sezdim. Endi men ham jamiyatga kerakman, chunki yerim, mehnat qilishga arzigulik vazifam bor! Ayni paytda qahramonimiz 1 nafar oila a’zosini doimiy, hosil yig‘ish paytida 10 ga yaqin hamqishlog‘ini mavsumiy ish bilan ta’minlagan. E'’iborlisi, Ilhomjonga tegishli yer hozirda bo‘sh yotgan emas. Erta bahordan dalada bo‘lgan Ilhom qishning so‘nggi kunlarida yerga sepgan urug‘idan ungan ko‘katlarni bozorga yetkazib berishga tayyorlanmoqda. Shuningdek, joriy yilda qo‘shimcha yer maydoni olib, yeryong‘oq yetishtirishni ko‘paytirish, eng muhimi, sifatli eksportbop mahsulot qilishga jiddiy bel bog‘lagani tahsinga sazovordir. Intilish va izlanish hosilasi Uning aytishicha, Prezidentimiz joriy yil 5-aprelda “Yoshlarga yer ajratish orqali ularning daromadlarini oshirish va bandligini ta’minlash, shuningdek, yangi yer maydonlarini o‘zlashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarorni imzolashi ishsiz yoshlarni qishloq xo‘jaligiga jalb etish va shu orqali yer egalarining daromadlarini ko‘paytirishga xizmat qilishida kutilgan voqealardan biri bo‘ldi. Qarorga ko‘ra, talabgorlarga 30 yil muddatgacha kichik lotlarda “bir massiv – bir mahsulot” tamoyili asosida sabzavot, kartoshka, poliz ekinlari, gul, ko‘katlar, makkajo‘xori doni, dukkakli va moyli ekinlar yetishtirishga sug‘oriladigan ekin maydonlari, bog‘dorchilik-uzumchilik yo‘nalishlari uchun ko‘p yillik daraxtzorlar yoki samarasiz bog‘lar yer maydonlari hamda dorivor o‘simliklar yetishtirish, chorvachilik yo‘nalishlari uchun chorva ozuqasi ekinlarini yetishtirishga mo‘ljallangan, lalmi, bo‘z, yaylov va yangi o‘zlashtirilgan yer maydonlari beriladi. Bunda yer maydonlarini ijaraga berish bo‘yicha elektron onlayn auksion savdolari g‘oliblariga yer uchastkasi narxini 10 yil muddatga teng ulushlarda foizsiz bo‘lib-bo‘lib to‘lashga ruxsat beriladi. Dehqonchilik- savobli va mashaqqatli mehnatni talab etadi. Yaxshi niyat bilan yerga nihol qadab, undan rizq undirish sabr-toqat, zalvorli mas;uliyat demak. Shunday ekan, harakat va izlanishlardan to‘xtamaydigan Ilhom Toshtemirov kabi yoshlarimizning ko‘payishi dasturxonlarimizni to‘kin, hayotimizni farovon bo‘lishida muhim omil desak yanglishmagan bo‘lamiz.