Diqqat! Veb-sayt test rejimida ishlamoqda

20.4.2024 42

Dam olish kunlarida teatrga borishga nima deysiz?

Toshkent shahridagi teatrlarning 20-aprel, shanba kungi repertuari:   O‘zbek milliy Akademik drama teatri Nomi: “Andishali kelinchak” Vaqti: 18:00   Muqimiy nomidagi O‘zbekiston davlat musiqali teatri Nomi: “Qaytar dunyo” Vaqti: 17:00 - 19:00   Alisher Navoiy nomidagi O‘zbekiston davlat akademik katta teatri Nomi: "TOSKA" opera Vaqti: 18:00    Gosudarstvenniy teatr muzikalnoy komedii (operetti) Uzbekistana Nomi: “Maritsa” Vaqti: 17:30   O‘zbekiston davlat satira teatri Nomi: “Jamila” Vaqti: 16:00   “Diydor” yoshlar eksperimental teatr-studiyasi Nomi:  “Kulgu akademiyasi” Vaqti: 17:00    Qoraqalpog‘iston Respublikasi va viloyatlardagi teatrlarning 20-aprel, shanba kungi repertuari:   Berdaq nomidagi qoraqalpoq davlat akademik musiqali teatri   Nomi: “Zo'raki tabib” Vaqti: 17:00   Qoraqalpoq davlat qóǵirchoq teatri Nomi: “Xushchaqchaq do'stlar” Vaqti: 15:00   Andijon viloyati musiqali drama teatri Nomi: “To‘ylar muborak” Vaqti: 15:00   Andijon viloyati yoshlar teatri Nomi: “Hangoma” Vaqti: 15:00   Buxoro viloyati musiqali drama teatri Nomi: “Shum bola” Vaqti: 14:00   Buxoro viloyat qo‘g‘irchoq teatri Nomi: “Quvnoq oila” Vaqti: 11:00 - 12:00   Jizzax viloyat musiqali drama teatri Nomi: “Tanho yulduz” Vaqti: 17:00   Sirdaryo viloyati musiqali drama teatri Nomi: “Qizil qalpoqcha qayerda?” - “Xusrav va Shirin” Vaqti: 11:00 - 16:00   Samarqand viloyati qo‘g‘irchoq teatri Nomi: “Matonatli yurak” Vaqti: 11:00   Kattaqo‘rg‘on shahar drama teatri Nomi: “Qaynona” Vaqti: 14:00   Surxondaryo viloyati qo‘g‘irchoq teatri Nomi: “Shiroq afsonasi” Vaqti: 11:00   Farg‘ona viloyat musiqali drama teatri Nomi: “97-xona” Vaqti: 11:00   Qo‘qon shahar musiqali drama teatri Nomi: “Furqat” Vaqti: 14:00   Marg‘ilon shahar musiqali maqom teatri Nomi: “Marg‘ilon darg‘alari” maqom Vaqti: 11:00   Namangan viloyati musiqali drama teatri Nomi: “Sab’ai sayor” Vaqti: 16:00   Navoiy viloyat qo‘g‘irchoq teatri Nomi:  “O‘tkir shoxli buqacha” Vaqti: 17:00   Qashqadaryo viloyati musiqali drama teatri Nomi: “Abu Muin Nasafiy” Vaqti: 16:00   Xorazm viloyati musiqali drama teatri Nomi: “Qirmizi olma” Vaqti: 17:00   Xorazm viloyati qo’g’irchoq teatri Nomi: “Afandi hangomalari” Vaqti: 11:00

19.4.2024 32

Mahallalarda yoshlar bilan ishlash masalalari bo‘yicha Respublika komissiyasi yig‘ilishi bo‘lib o‘tdi

Poytaxtimizda yoshlarni otaliqqa olish, ular bilan manzilli ishlash, “ogʻir” toifadagi yoshlarga koʻmaklashish, ishsiz yoshlarga yer ajratish orqali ularning daromadlarini oshirish va bandligini ta’minlash borasida amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar hamda oldinda turgan ustuvor vazifalar yuzasidan Mahallalarda yoshlar bilan ishlash masalalarini muvofiqlashtirish bo‘yicha Respublika komissiyasining navbatdagi yig‘ilishi boʻlib oʻtdi. Yigʻilishda vazirliklar, idoralar va mahalliy hokimlik rahbarlarining yuqoridagi masalalar yuzasidan amalga oshirgan ishlari tahlil qilindi.

19.4.2024 52

“Kokiling kim kesdi, yor?”

Bugungi kunda yurtimizga kirib kelayotgan Yevropa madaniyati o‘zbekona urf-odatlarimizga, kiyinish, so‘zlashish madaniyatimizga salbiy ta’sir etmay qolmayapti. Bunga yaqqol misolni o‘zbek qizlarining sochlarini kesib, turli ranglarga bo‘yab, momolarimiz yuzlariga oyoq qo‘yayotganida ko‘raman. Shahar ko‘chalarida kezar ekanman, qizlarning sochlarini sariq, qizil va boshqa ranglarga bo‘yab olganini, yoki yigitlar singari sochini kalta qilib qirqqani, yohud sochlarini o‘zbek qizlariga xos bo‘lmagan tarzda turmaklab olganini ko‘rib vujudim larzaga keladi. Beixtiyor tarix sahnalariga nazar solgim kelaveradi. Shunda sochlari yerni o‘pgan, egnidagi milliy libosi husniga yana yuz husn qo‘shib turgan momolarimiz ko‘z oldimda namoyon bo‘ladi. Eh, o‘sha damlar qanday go‘zal bo‘lgan ekan-a?! Barchamizga ma’lumki, har doim ham o‘zbek qizlariga uzun soch ibo, hayo, ko‘rk va go‘zallik baxsh etgan. Kimning sochi uzunroq bo‘lsa, u boshqalardan go‘zalroq, suluvroq ko‘ringan. Shoir-u yozuvchilar esa bunday go‘zallar shaniga doston-u g‘azallar bitgan. O‘zbek mumtoz adabiyotining yorqin namoyandalari bo‘lmish Lutfiy, Sakkokiy, Navoiy, Gadoiy, Atoiy, Bobur kabilar ijodida ham shunday sumbul sochli go‘zallar ta’rif etilgan. Bunday satrlardan namunalarni Gadoiy ijodida ko‘ramiz: Ey sabo, yetkur salomimni guli xandonima, Sochi yaldo, orazi oy, ko‘zlari cho‘lponima. Baytning mazmuniga bir nazar solaylik. Birinchi misrada oshiq saboga murojat qilib, quyoshdan bahra olib ochilib turgan gul kabi yoriga salomini yetkazishini so‘rayapti. Ikkinchi misra esa e’tiborimizni ko‘proq tortadi: unda yorning sochi yaldoga, ya’ni qishning eng uzun va eng qorong‘i kechasiga o‘xshatilyapti. Modomiki, uzun va qora soch mumtoz adabiyotda yor go‘zalligini bildiruvchi asosiy unsurlardan biri. Ayni paytda, ushbu misradagi o‘xshatish go‘zal va ishonarli chiqqan. Shoir yorning yuzini oyga, ko‘zlarini cho‘lpon – eng yorqin yulduzga qiyoslagan. Ana shunday mumtoz adabiyot namunalarini o‘qib, hozirgi zamonga nigoh tashlar ekanman, haqiqatdan ham o‘zbek go‘zallari ancha o‘zgarib ketayotganiga amin bo‘laman. O‘zbek xalqining suyukli shoiri Muhammad Yusuf ham shu hollardan ko‘ngli ranjib ushbu satrlarni bitgan bo‘lsa ne ajab: Momom o‘rib o‘tgan soch, O‘sib tovon o‘pgan soch, O‘sib tovon o‘pganda, Yig‘lab-yig‘lab ketgan soch... Kokiling kim kesdi, yor? To‘g‘ri, ko‘pgina qizlar uzun sochlaridan voz kechmoqda, lekin hozir ham sochlari oyog‘ini o‘pib turadigan qizlar ko‘plab topiladi. Qizlarning sochi haqida gap ketar ekan, yana bir holat diqqatimizni tortmay qolmaydi. Bu ayol-qizlarning sochlarini yoyib yurishidir. Uzunmi, kaltami sochlarning yoyib yurilishi o‘zbekona urf-odatlarimizga sira mos kelmaydi. Qay bir soha bo‘lmasin, o‘rnak olish kerak bo‘lsa, doim momolarimizga yuzlanamiz. Bu borada ham ularning tutgan yo‘lini bir eslab ko‘raylik-a. Ota-onalarimizning so‘zlari, shoir-u yozuvchilarning ta’riflariga asoslansak, momolarimiz sochlarini uzun qilib o‘stirish bilan birga doim o‘rib yurganlar yoki yig‘ishtirib olganlar. Sochini faqat chimildiqda yoyganlar. Hatto, shoirlar sochlarini yoyib yurgan ayollarni alvastiga qiyoslagan ekan. Ba’zan o‘ylanib qolasan kishi: nega endi ibo-yu hayoda tengi yo‘q Nodirabegim, Zulfiyaxonim avlodlari chet el aktrisa va xonandalariga taqlid qilmoqda, nega endi ularga o‘xshab “Alvasti” bo‘lishga harakat qilmoqda? Sochlarni yoyib yurish gigiyenaga, suhbatlashish, ovqatlanish odobiga ham to‘g‘ri kelmydi. Oddiygina misol: sochlari yoyilgan qiz bilan ovqatlanmoqdasiz. Uning bir tola sochi taomingiz oldiga tushsa qay holatga tushasiz? Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev boshchiligida milliylikka qaytish uchun juda ko‘plab ishlar amalgam oshirilmoqda. Mana shunday ajoyib davrda qizlar kimlargadir yoqish, zamonaviy bo‘lish uchun sochlarini kesib, turli ranglarga bo‘yab, yoyib yurishi o‘rniga, avvalo, ota-onasiga, Ollohga yoqish uchun harakat qilishini, milliylikka qaytishini tilab qolardim.

19.4.2024 35

ALLOMADAN BIR HIKMAT

O‘g‘il bolani to‘qchilik buzadi, qiz bolani yo‘qchilik... Sadriddin Ayniy   XX asr o‘zbek va tojik adabiyoti taraqqiyotiga ulkan hissa qo‘shgan atoqli adib, olim va jamoat arbobi Sadriddin Saidmurodzoda Ayniy 1878-yilning 15 aprelida Buxoro viloyati, G‘ijduvon tumanidagi Soktare qishlog‘ida dunyoga kelgan. Olti yoshidan maktabga qatnay boshlagan Sadriddin 1890-yilda Buxoroga kelib Mir Arab, Badalbek, Olimxon, Hoji Zohid, Ko‘kaldosh madrasalarida tahsil oladi. Buxorolik Ahmad Donish va boshqa ko‘plab ma’rifatparvarlar asarlari uning dunyoqarashiga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. Madrasa tahsili tugagach, Ayniy Buxoroda yangi usuldagi maktablar ochadi, ular uchun o‘quv qo‘llanmalar, xalqni ilm-ma’rifatga chaqiruvchi she'r va hikoyalardan iborat «Tahsib us-siyobon» – «Yoshlar tarbiyasi» darsligini tuzadi. «Yosh buxoroliklar» harakatida faol qatnashadi. Sadriddin Ayniy zullisonayn ijodkor bo‘lib, oktabr to‘ntarishidan keyin o‘zbek va tojik tillarida da’vatkor she’rlar, marshlar yaratadi, ularni “Inqilob uchqunlari” to‘plamida nashr etadi.   Yozuvchi “Buxoro jallodlari” qissasida amir amaldorlarining dahshatli jabr-zulmini, gunohsiz kishilarning qatl etilishlari, “Odina” qissasida esa xalqning og‘ir qismati va fojiali hayotini jonli tasvirlab berdi. S.Ayniyning dastlabki “Doxunda” romani 1929-1930-yillarda yaratilgan. Unda ma’rifatga intilgan yosh yigitning hayot yo‘li umumlashtirilgan. Keyingi “Qullar” romani 1934-yilda Toshkentda o‘zbek tilida, 1935-yilda esa Dushanbeda tojik tilida nashr qilindi. “Sudxo‘rning o‘limi” qissasining bosh qahramoni Qori Ishkamba jahon adabiyotidagi Plyushkin va Gobsek kabi mumtoz obrazlar bilan bir qatorda turadi. Ikkinchi jahon urushi yillarida S.Ayniy “Marshi intiqom”, “Muqanna qo‘zg‘oloni”, “Temur Malik” kabi vatanparvarlik ruhidagi ilmiy va badiiy asarlarini yaratdi. U xalq ijodidan, folklor asarlaridan keng foydalangan holda “yetti boshli dev” asarini yozdi. Yigirmanchi yillarda e'lon qilingan qator hajviy asarlari, «Yana bu qaysi go‘rdan chiqdi», «Puling halol bo‘lsa, to‘y qil», «Mashrab bobo», «Bilganim yo‘q», «Kengash» kabi o‘zbekcha feletonlari, hajviy she'r va maqolalari, ayniqsa, «Sudxo‘rning o‘limi» hajviy qissasi yozuvchining mohir satirik ham ekanligini ko‘rsatadi. S.Ayniyning Ikkinchi jahon urushidan keyingi yillarda yaratgan asarlari orasida to‘rt jildlik “Esdaliklar”i alohida ajralib turadi. “Esdaliklar”, “Sudxo‘rning o‘limi” qissalari, shuningdek, “Doxunda” va “Qullar” romanlari bolgar, nemis, polyak, venger, xitoy, fransuz, rumin, hind, chex va boshqa tillarga tarjima qilingan. S.Ayniy zukko olim, tarixchi va adabiyotshunos sifatida o‘zbek va tojik adabiyoti tarixi borasida salmoqli ilmiy-tadqiqot ishlarini olib bordi. Uning O‘rta osiyolik buyuk shoir, olim va mutafakkirlar – Rudakiy, Sa’diy, Ibn Sino, Vasfiy, Bedil, Alisher Navoiy, Ahmad Donish kabi siymolar haqida yozgan ilmiy asarlari nihoyatda qimmatli. Ana shunday salmoqli tadqiqotlari uchun unga filologiya fanlari doktori ilmiy darajasi berilgan. Adib O‘zbekiston Fanlar akademiyasining faxriy a’zosi, Tojikiston Fanlar akademiyasining haqiqiy a’zosi etib saylandi. Bir necha yillar Samarqand davlat dorilfununining professori, Tojikiston Fanlar akademiyasi tashkil topgan kundan boshlab uning prezidenti sifatida xizmat qilgan. Sadriddin Ayniy 1954-yilning 15-iyulida Dushanbe shahrida vafot etdi. Vafotidan keyin O‘zbekiston va Tojikistondagi bir qator shahar, tumanlar, qishloqlar, ko‘chalar, maktablar, kutubxonalar, san’at va madaniyat muassasalariga Sadriddin Ayniy nomi berildi. Samarqandda Ayniy yodgorlik uy-muzeyi ochildi. Vatan va xalq oldidagi unutilmas xizmatlari inobatga olinib, 2001-yilda “Buyuk xizmatlari uchun” ordeni bilan taqdirlandi. Olimning xalq og‘zida tarbiyaviy hikmatlar sifatida yashab kelayotgan bir ibrati zamon va makon tanlamay, yuksak ma’nolarni o‘zida jamlagan. Sadriddin Ayniyning o‘g‘li va qizi Moskvada o‘qib yurgan kezlari o‘g‘liga oz pul yuborar, qiziga esa – ko‘p. Buning sababini so‘raganlarida, shunday tushuntirish beribdi:  o‘g‘il bolani to‘qchilik buzadi, qiz bolani yo‘qchilik.

19.4.2024 34

Otaliqqa olingan yoshlar

OTALIQQA OLINGAN YOSHLAR ularning bandligini ta’minlash, muammolarini hal etish, tashabbus va loyihalarini qo‘llab-quvvatlash mas’ul idora va tashkilot rahbarlariga yuklatilmoqda Joriy yil 12-yanvar kuni davlatimiz rahbari boshchiligida o‘tkazilgan Xavfsizlik kengashi yig‘ilishida yoshlarni jinoyatchilik va huquqbuzarlik sodir etishdan saqlash, ular bilan manzilli va tizimli ishlash bo‘yicha muhim vazifalar belgilab berilgan edi. Xususan, mahallalardagi uyushmagan, ishsiz yoshlar bandligini ta’minlash, ularning muammolarini hal etish, tashabbus va loyihalarini qo‘llab-quvvatlashga  mas’ul idora va tashkilot rahbarlari biriktirildi. Boyqozon mahallasi Parkent tumanining markaziy mahallalaridan biri. Ayni paytda 2990 nafar aholi yashovchi mazkur mahallada 14-30 yoshgacha bo‘lgan yoshlar soni 712 nafarni tashkil qiladi. E’tiborlisi, yuqoridagi yig‘ilishda yoshlar masalalari bo‘yicha belgilangan vazifalar ijrosini ta’minlash maqsadida mahalladagi 257 nafar yoshni tuman prokurori, 2-sektor rahbari Jasurbek Hayitboyev otaliqqa olgan. Ma’lumot o‘rnida aytish joizki, bunday yoshlar toifasida 6 nafar og‘ir toifaga kiritilgan,  2 nafar Vazirlar Mahkamasining 468-sonli qarori bo‘yicha qamrab olingan  va  4 nafar ishsiz yoshlar,   2 nafar mehnat migranti, 124 nafar maktab o‘quvchisi, 11 nafar professional ta’lim hamda 109 nafar oliy ta’lim muassasasi talabalari mavjud. — Mahallamizda otaliqqa olingan yoshlar bilan tizimli ishlashga alohida e’tibor qaratilmoqda, – deydi Boyqozon mahallasi yoshlar yetakchisi Billura Shoyo‘ldoshova. — Xususan, bunday yoshlarning 20 nafarida turli xil muammolar aniqlanib, ularni bartaraf etish chora-tadbirlari yuzasidan yo‘l xaritalari ishlab chiqildi. Billura Shoyo‘ldoshovaning ma’lum qilishicha, shu kungacha 13 nafar yoshni qiynab kelayotgan muammolar ijobiy hal etilgan. Jumladan, ishsiz yoshlarning ikki nafari o‘zlari qiziqqan  sohalarda rasmiy ishga joylashtirilib, bir nafariga dehqonchilik ishlarini boshlash uchun prokuror va homiylar tomonidan urug‘lik olib berilgan. Profilaktik hisobda turuvchi 2 nafar yoshning qiziqishlaridan kelib chiqqan holda tumandagi o‘quv markaziga kasb-hunarga o‘qish uchun yuborilgan bo‘lsa, probatsiya hisobida turuvchi bir nafar yosh “E-auksion” elektron tizimi orqali ijara asosida yer olishga yo‘naltirilgan. Mahalla hududidagi 31-maktabning 11-sinf o‘quvchisi Nafisa Qutpiddinova bolalikdan dasturchi bo‘lishga qiziqadi. Ayniqsa, maktabdagi informatika darslarida faol ishtirok etib, berilgan topshiriqlar, uyga vazifalarni a’lo bahoga bajaradi. Dasturchilik bo‘yicha qo‘shimcha chuqurlashtirilgan darslarga qatnab, bilimini oshirishga bel bog‘lagan Nafisa tuman prokurori bilan uchrashuvda bu uchun moddiy imkoniyati yetmasligini aytgandi. O‘tgan yili muddatli to‘lovga noutbuk olgan Nafisa yetakchining tavsiyasi bilan tuman markazidagi dasturchilik kursiga qatnay boshladi. Qolaversa, mahalla yetakchisi markaz rahbariyati bilan kelishgan holda Nafisa uchun har oylik kurs to‘lovidan  50 foizli chegirma qilinishiga erishdi. — Uyimizda “Wi-fi” o‘rnatilmaganligi sababli uy vazifalarini o‘z vaqtida bajara olmay, o‘quv markaziga hammadan oldin kelib bajarar va hammadan kech ketar edim, – deydi Nafisa Qutpiddinova. — Prokurorimiz va mahalla yetakchisi sa’y-harakati bilan dasturchilik kursimning 6 oylik to‘lovi to‘lab berildi  hamda “Wi-fi” tizimi o‘rnatildi. Bildirilgan bu ishonchni oqlab, axborot texnologiyalari sohasida kerakli dasturchi bo‘lmoqchiman. Bu yil Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universitetiga davlat granti asosida o‘qishga kirish asosiy maqsadimga aylangan. Shuni ham alohida qayd etish joizki, tuman prokurori 2-sektor hududida tashkil etilgan uchrashuvlar va individual suhbatlar asosida yoshlar bilan uchrashib, ularning muammo, taklif va mulohazalarini o‘rgandi. Yoshlarning bo‘sh vaqtini mazmunli tashkil etish bo‘yicha sektor hududidagi 11 ta mahalla yoshlari sport musobaqalari, intellektual o‘yinlar va kitobxonlik tanlovlariga muntazam jalb qilinmoqda. Masalan, joriy yilning 9-12-mart kunlari Yoshlar ishlari agentligi tuman bo‘limi hamda tuman Sport maktabi bilan hamkorlikda sportning mini-futbol, shaxmat-shashka va stol tennisi musobaqalari, “Prokuror kubogi” doirasida “Zakovat” intellektual o‘yini tashkil etildi. Musobaqalarda Boyqozon mahallasidagi otaliqqa olingan yoshlardan tuzilgan “Boyqozon” jamoasi  2-o‘rinni, “Zakovat” intellektual o‘yinida esa 3-o‘rinni egalladi. G‘olib bo‘lgan jamoalar tuman prokuraturasi tomonidan diplom va esdalik sovg‘alar bilan taqdirlandi. Bugun har bir yoshni tinglash, ularning muammolariga yechim topishda rahbar, mutasaddilarning amaliy yordami katta samara beradi. Qolaversa, bu yoshlarning jamiyat va davlat hayotida o‘z pozitsiyasi borligi, yurt taraqqiyotiga daxldorligini anglab yetishida poydevor vazifasini o‘tasa, ajab emas.

18.4.2024 72

"Zamonaviy" psixologiya yoxud pul ishlashning oson usuli

 “Hayotingizni yaxshilash uchun 3 maslahat”, “Oʻziga boʻlgan ishonchni oshirishning effektiv usullari”, “Turmushgacha”, “Turmush oʻrtogʻingizni rom qilish usullari”, “Magnit ayol” kabi “tajribali psixologlar” tashkil etayotgan bu kabi kurslar qulog‘ungizga chalingandir. Avvallari psixologga borganlarga “ruhiy xasta”dek qaralgan boʻlsa, bugun bunday mutaxassis qabuliga yozilish, turli treninglarida ishtirok etish odatiy holga aylandi. Aslida biz psixologga qay darajada muhtojmiz? Psixologiya nega bunchalik ommalashmoqda?   Faoliyati litsenziyalanishi lozimmi? Psixologga ko‘pincha ayollar murojaat etmoqda. Bunga ma’lum ma’noda ijtimoiy tarmoqlar(xususan, instagram) ham sabab boʻlyapti. Odamlar vertual olamda aks etayotgan videolardagi singari “baxtli”, shohona hayot kechirishni istayapti. Zamon talabini yaxshi anglayotgan “psixolog”lar esa, yuqoridagidek oʻziga tortadigan nomdagi kurslarni taklif etmoqda. Albatta, malakali psixolog boʻlish uchun oliy ma’lumotli, magistr darajasiga ega boʻlish, sohaga taalluqli bilimlarni baholiqudrat oʻzlashtirish kerak. 2-3 oylik kurslarni tamomlab, psixologlikka da’vo qilayotganlar faoliyatini tartibga soluvchi me’zonlar bo‘lishi lozim. “Psixologiya litsenziyalanmaydigan faoliyat turi bo‘lgani uchun 2-3 oylik kurslarni tugatib, o‘zini psixologman deyotganlar ko‘payib ketdi. Masalan, biz shifokor sifatida sog‘liqni saqlash tashkilotidan litsenziya olib ishlaymiz. Psixologlarning faoliyati esa litsenziyalanmaydi. Konsalting deb maslahatxonalar ochib, ishini boshlayveradi.Ulardan hech kim na diplom, na ruxsatnoma so‘raydi. Qonun doirasida tartibga solish bo‘yicha nimalardir qilinayotgan bo‘lsa kerak, lekin hali natijasi amalda ko‘rinmayapti. Psixoterapevt shifokor bo‘lganim uchun qo‘shtirnoq ichidagi psixologlarga borib, hech bir foyda ko‘rmagan mijozlar shikoyatlar bilan oldimga kelishadi. Masalan, bir ayol turmush o‘rtog‘idan xiyonat ko‘rgan. “Psixolog” esa unga siz ham xiyonat bilan javob bering, degan. Yana bir ayol xo‘jayinim aytganlari uchun ro‘molga kirgan edim, uning ortidan ko‘p qiyinchiliklar ko‘rdim desa, “Ro‘molingizni yechib tashlang!” deb maslahat bergan. Ro‘molini yechgan ayolning oilasi buzilib ketgan. Bu kabi holatlar juda ko‘p. Ulardan shikoyat qilib kelgan odamlarga doim aytaman: oddiy mahsulot sotib olayotganda ham ko‘rib, tekshirib olasiz, lekin nega shuncha pul sarflab, mutaxassisga borganda tekshirmaymiz?”, – deydi psixoterapevt shifokor, psixiatr Gavhar Teshaboyeva. Maʼlumot oʻrnida aytish kerakki, 2001-yili O‘zbekiston psixologlar assotsiatsiyasi tashkil etilgan. Bu nodavlat notijorat tashkilotning asosiy maqsadi – Oʻzbekiston aholisi uchun markazlashgan psixologik xizmatni yaratish, oʻz aʼzolarining huquq va manfaatlarini himoya qilishdan iborat. Hozir assotsiatsiya aʼzolari 300 nafardan ziyod boʻlib, unga yakka va jamoa tartibda aʼzo boʻlish mumkin. 18 yoshga toʻlgan, psixologiya sohasida yoki psixologiyaga taalluqli taʼlim sohalarida amaliy faoliyat olib boruvchi Oʻzbekiston fuqarolari va xorij fuqarolari assotsiatsiyaning yakka tartibdagi aʼzolari boʻlishi mumkin. U maslahatchi emas! Maqolani yozish jarayonida ijtimoiy tarmoqda faoliyatini targ‘ib etayotgan bir psixologning sahifasi bilan tanishib, odamlarni qiynayotgan muammolarni oʻrganishga harakat qildik. Koʻpchilik xotin-qizlar: “Turmush oʻrtogʻim bilan munosabatlarimiz yaxshi emas”, “Erim menga xiyonat qilyapti”, “Qaynonam bilan chiqisha olmayapmiz”, “Uydagilarim majburlab turmushga uzatishmoqchi, katta hayotga tayyor emasman” kabi shikoyatlar, yigitlar “Oʻzimni yolgʻiz his qilyapman, men hech kimga kerak emasman, menga yordam bering”, deb murojaat qilgan. Bu murojaatlarga esa psixolog “Alloh siz bilanligini unutmang”, “Sizning taqdiringiz ulugʻ zot tomonidan yaratilgan” kabi diniy ruhdagi motivatsion jumlalar bilan turli maslahtlar berib, “yordam” koʻrsatgan. “Psixolog hech qachon maslahat bermaydi. U to‘g‘ri yo‘l topishingiz uchun yo‘nalish beradi, xolos. Psixolog mo‘jizakor emas. Undan darhol nimadir kutish noto‘g‘ri. Sizdagi muammoga tashxis qo‘yish uchun bir nechta bosqichdan o‘tiladi, turli metodikalar qo‘llaniladi — suhbat, diagnoz kabilar. So‘nggi paytlarda oynaga qarab, uch marta baxtliman, deying deb maslahat beradiganlar psixologlikka da’vo qilayotgani achinarli. Ular odamlarni aldab, pulini olishdan boshqa narsani bilmaydi. Turli xil energiyalar, pul topish san’ati, yana shunga o‘xshash o‘ziga tortuvchi nomlar bilan insonlarni “allalaydi”, – deydi Maʼrufjon Ochilov. “Psixolog”lar Malakali psixologlar yetishmasligi, jamiyatda psixologiya faniga nisbatan noto‘g‘ri qarash shakllangani tufayli yuzaga kelgan boʻshliqni ayrim uddaburon “psixolog”lar turli diniy vaazlar bilan toʻldirishga urinayotganga o‘xshaydi. Odamlar e’tiqodiga ta’sir qilib, uni ishontirish nisbatan oson. Mijoz esa, psixologdan diniy ma’ruza tinglash uchun emas, muammosiga yechim izlab keladi. Diniy bilimini boyitishga ehtiyoj sezganda psixologga emas, din peshvolariga murojaat qilishi mumkin. Shu oʻrinda yana bir narsa. Chiroyli nutq soʻzlash bu psixologiya emas. Psixologiya nozik fan, birgina soʻz insonga koʻzlanganidek emas, umuman aks ta’sir qilishi mumkin. Shuning uchun psixologiya bilan chiroyli gapirishni biladigan, diniy jumlalarni qoʻshib nutq soʻzlovchi istalgan kishi emas, haqiqiy mutaxassislar shugʻullanishi maqsadga muvofiq.

17.4.2024 74

Gaz-svet tariflari qimmatlagani bois ayrim shaxslarga kompensatsiya to'lab beriladi

2024-yilning may oyidan boshlab aholi uchun elektr energiyasi va tabiiy gaz tariflar o‘zgarishi munosabati bilan kam ta’minlangan oilalarga va ayrim toifadagi iste’molchilarga ijtimoiy yordamlar ko‘rsatiladi. Bu haqda Ijtimoiy himoya milliy agentligi ma’lum qildi. Pensiya va nafaqalarning minimal miqdorlari oshiriladi 1-maygacha bo‘lgan muddatda yoqilg‘i-yenergetika resurslari narxlari oshishini hisobga olib, minimal iste’mol xarajatlari qiymati qayta ko‘rib chiqiladi. Bunda, 1 millionga yaqin eng kam pensiya va nafaqa oluvchilarning pensiya va nafaqa miqdorlari minimal iste’mol xarajatlari qiymatidan kam bo‘lmagan miqdorda qayta hisoblanadi. Kam ta’minlanganlarga noyabrda 270 ming so‘m moddiy yordam beriladi Aholining muhtoj qatlamlarini isitish mavsumida qo‘shimcha ijtimoiy himoyasini ta’minlash uchun 2024-yil noyabrda “Ijtimoiy himoya” yagona reyestri orqali bolalar nafaqasi va moddiy yordam tayinlangan oilalarga 270 ming so‘m miqdorida bir martalik kompensatsiya ajratiladi. Bu kompensatsiya bilan qariyb 1,5 millionta kam ta’minlangan oilalar qamrab olinadi. Kompensatsiya “mahalla yettiligi” xulosalari asosida, “Ijtimoiy himoya” yagona reyestriga kirmagan qo‘shimcha 200 mingdan ortiq muhtoj oilalarga ham to‘lab beriladi. Bunda, “mahalla yettiligi” tomonidan muhtoj oilalar ro‘yxatlari uyma-uy yurgan holda shakllantiriladi. Gaz va svetdan bazaviy me’yordan ortiq foydalanilganda xarajatlarning bir qismi qoplanadi Elektr energiyasi va tabiiy gaz bo‘yicha quyidagi miqdorlardagi iste’mol uchun bazaviy me’yor doirasidagi hamda bazaviy me’yordan oshgan narxlar o‘rtasidagi farq kompensatsiya qilib beriladi: tabiiy gaz uchun – oyiga bazaviy me’yordan ortiq foydalanilgan 250 kub metrgacha; elektr energiyasi uchun – oyiga bazaviy me’yordan ortiq foydalanilgan 150 kWh'gacha. Ijtimoiy me’yordan ortgan iste’mol uchun kompensatsiya olish uchun ehtiyojmand oila “Inson” ijtimoiy xizmatlar markaziga ariza beradi va kompensatsiya keyingi oyda haqiqiy iste’molidan kelib chiqib to‘lab beriladi. Mazkur kompensatsiya to‘lovlari davlat budjeti mablag‘lari hisobidan, Ijtimoiy himoya milliy agentligi orqali to‘lab beriladi.

16.4.2024 77

Mahalla lideri hududida o‘ziga xos tarix yozmoqda

Sarvarbek Mirzayev – Chinoz tumanidagi “Birlik” mahallasi yoshlar yetakchisi. 24 yoshli Sarvarbek 2022-yildan buyon mahallada o‘zining liderlik qobiliyatini namoyon etib kelmoqda. 2022-yil Davlat boshqaruvi akademiyasi huzuridagi Yoshlar muammolarini o‘rganish va istiqbolli kadrlar tayorlash institutini tamomlagan. 2023-yil “Yilning eng namunali mahalla yoshlar yetakchisi” tanlovining respublika bosqichida “Alohida e’tiborga muhtoj yoshlar bilan ishlash” yo‘nalishida 2-o‘rinni egallagan. Liderlik mahorati, tashabbuskorligi hamda yoshlar siyosatida amalga oshirayotgan ishlari tahlil qilinib, 2024-yil 22-mart “Mahalla xodimlari kuni” arafasida “Kelajak bunyodkori” medali bilan taqdirlandi. Sarvarbek har tong ishga kirishar ekan “Bugun tarix yozishim kerak” deya o‘z oldiga maqsad qo‘yadi. Kunlik ish rejasini tuzadi. Yil boshidan “Birlik” mahallasida o‘tkazilgan xatlovda aniqlangan muammolar, kelib tushgan murojaatlarni ijobiy hal etish, ularga yechim topish uchun ishga otlanadi. – Birinchi maslahatgo‘yim – otam va onam, – deydi Sarvarbek Mirzayev. – Faoliyatimda biror muammoga duch kelsam, ota-onam bilan maslahatlashaman. Har kuni ishga ketishdan oldin ularning duolarini olaman. Ular erishayotgan natijalarimning asosiy sababchilari! “Birlik” mahallasi balansi Aholi soni: 3357 nafar; Ayollar: 1586 nafar; Xonadonlar soni: 616 ta; Oilalar soni: 862 ta; Yoshlar: 830 nafar; Shundan, qizlar: 384 nafar; “Yashil” toifa: 495 nafar (59,6 %); “Sariq” toifa: 325 nafar (40,4 %); “Qizil” (og‘ir) toifa: 10 nafar (1,1 %); Mahalla drayveri: dehqonchilik, chorvachilik. “Birlik” mahallasi Chinoz tumanining eng namunali mahallalaridan biri.Mahallada o‘tgan yil davomida jinoyat sodir etilmadi. “Og‘ir” toifada 10 nafar yosh mavjud: Probatsiya nazoratidagilar – 3 nafar, muntazam dars qoldiruvchilar – 2 nafar, notinch oila farzandlari – 1 nafar, yot g‘oya ta’siriga tushgan yoshlar – 1 nafar, bezorilik qilishga moyil, agressiv xulq-atvorlilar – 3  nafar. Ushbu yoshlar tuman mas’ullariga biriktirilgan bo‘lib, ular bilan belgilangan reja asosida ish olib borilmoqda. 5 nafarini ish bilan ta’minlash bo‘yicha, 2 nafarini kasb-hunar va xorijiy tillarga o‘qitishga, 3 nafarining boshqa ijtimoiy iqtisodiy muammolarini hal etish bo‘yicha ishlar yo‘lga qo‘yildi. “Yoshlar daftari”ga 40 nafar yoshlar kiritilgan bo‘lib, ularga amaliy yordamlar ko‘rsatildi. 1 nafariga yer ajratildi, 7 nafarining ish bilan bandligi ta’minlandi, 11 nafari ijtimoiy qo‘llab-quvvatlandi, 4 nafari kasb-hunarga o‘qitildi, 3 nafariga subsidiya asosida mehnat qurollari olib berildi, 5 nafariga safarbarlik chaqiruv rezervi badal puli to‘landi, 5 nafariga kredit ajratildi, 4 nafariga boshqa turdagi yordamlar ko‘rsatildi. Xatlov yakunlangach, otaliqqa olinishi uchun 326 nafar yoshlar ro‘yxati shakllantirilib, Nurafshon shahar Milliy gvardiya bo‘limi boshlig‘i Afzal Rashidovga biriktirildi. Shuningdek, mahalla “Yoshlar daftari ombori” ham joriy qilinib, yil davomida yoshlarga ko‘rsatiladigan yordamlar belgilab olingan. Muntazam dars qoldiruvchi, agressiv xulq-atvorli yoshlar va ularning ota-onalari bilan suhbatlar tashkil etilib, muammolarning sabablari aniqlanib, hal etilmoqda. Migratsiyadan qaytgan yoshlar bilan ham individual suhbatlashilib, iqtidoridan kelib chiqib turli sohalarga yo‘naltirilyapti. Yer olish istagini bildirgan 102 nafar yoshlarga “Mahalla yettiligi” xulosasiga ko‘ra mahalla hududidan 36,6 gektar yer maydoni ajratilishi belgilangan. Sarvarbek mahalla yoshlarini sport yo‘nalishida ham birlashtira olgan. “Birlik” mahallasi “Besh tashabbus olimpiadasi”da ishtirok etish va g‘oliblikni qo‘lga kiritish bo‘yicha tumanda birinchilar qatorida. Sportning shashka turi bo‘yicha respublika bosqichida bir marta birinchi o‘rin va bir marta ikkinchi o‘rinni, Futbol bo‘yicha DXX Kubogi bahslarida mahalla qizlar jamoasi tuman bosqichida 3-o‘rinni, “Voleybol” sport turi bo‘yicha IIV Kubogida qizlar jamoasi tuman bosqichida 3-o‘rinni qo‘lga kiritgan. Sarvarbekning so‘zlariga ko‘ra, olimpiadaning joriy mavsumida ham g‘oliblik asosiy maqsad bo‘lib turibdi. U mahalla yoshlari olimpiadaning joriy mavsumida 3 ta yo‘nalishda g‘oliblikni qo‘lga kiritsa, mahalla markazida kutubxona qurib berishni va’da berganini ta’kidlamoqda. “Birlik” mahallasi yoshlar yetakchisi alohida e’tiborga muhtoj yoshlar bilan ishlash yo‘nalishida amalga oshirgan ishlar va natijalar: 1-toifali sportchi Ozoda maktabni bitirib Toshkent davlat pedagogika universitetiga to‘lov-kontrakt asosida o‘qishga kirgan. Biroq to‘lovni amalga oshirishga imkoniyati yetmagan. Onasi bemor, II guruh nogironi. Otasi o‘tkir kamqonlik sababli vafot etgan. U kontrakt to‘lovini to‘lashda muammoga duch kelganligi sababli 13-maktabga laborant bo‘lib ishga kirgan. Unga “Yoshlar daftari” jamg‘armasidan kontrakti to‘lovi uchun 3,5 million so‘m mablag‘ ajratilgan. Ozoda “Besh tashabbus olimpiadasi”ning 2022-yil 1-mavsumida sportning shashka turi bo‘yicha 16-21 yosh toifasida respublikada 1-o‘rinni egallagan va mahallasi uchun universal sport maydonchasi yutib olgan. Bugungi kunda Ozoda universitetda o‘qish bilan birga 13-maktabda kimyo fanidan dars bermoqda. Shuningdek, tumandagi sport maktabida 1-toifali sportchi bo‘lib, murabbiylik faoliyatini ham boshlagan. U “Qizlar ovozi” klubi Toshkent viloyati sport va salomatlik yo‘nalishi koordinatori ham. Oshpaz Zohidjon bolaligidan tirishqoq va o‘z ustida ishlaydigan yigit. Taqdirni qarangki, u I guruh nogironi. Garchi tengdoshlari qatori gapirish va eshitish imkoniyatiga ega bo‘lmasa-da, qalbi ochiq, samimiy. U 2021-yil Rossiya davlatiga ishlagani ketgan. Unga yoshlar yetakchisi qaytib kelishini va o‘z qiziqishidan kelib chiqib yordam berishini aytgach, 2022-yil oktabr oyida Zohidjon migratsiyadan qaytgach, dastlab “Yoshlar daftari” jamg‘armasidan tomorqasi uchun urug‘lik olib berildi va Oqqo‘rg‘on tumanidagi monomarkazda oshpazlik yo‘nalishida o‘qitildi. Oshpazlik sirlarini o‘rgangan yigit “Besh tashabbus olimpiadasi” doirasidagi “Kasblar tanlovi”ning viloyat bosqichida 3-o‘rinni qo‘lga kiritdi. Bugungi kunda Zohidjon Toshkent shahridagi “Ahmad oltin jo‘ja” oshxonasida oshpaz lavozimida ishlamoqda. Daromadi yaxshi. Oilada yagona boquvchi edi Azizbek 2007-yili tug‘ilgan. 13-maktabning 9-sinfida tahsil olar edi. U bir oyda nari borsa 3 yoki 4 kun darsga kelardi. Sababi oilada boquvchi sifatida onasiga yordam berish maqsadida kunlik ishlarga chiqayotgandi. Yoshlar yetakchisi Azizbek va uning onasi bilan suhbat o‘tkazib, unga yordam berishga kirishdi. Dastlab Azizbekning xonadoniga tuman hokimi va Yoshlar ishlari agentligi tuman bo‘limi rahbari boshchiligida ishchi guruh kelib Azizbekka velosiped sovg‘a qilishdi. So‘ng uning xonadonida 4 xonali uy qurish ishlari boshlab yuborildi. Bu orada esa Azizbekka maktab formasi, uyali aloqa vositasi, xonadoni uchun esa maishiy texnika vositalari taqdim etildi. Azizbekning onasi esa doimiy ish bilan ta’minlandi. Bugun Azizbek 10-sinfda tahsil olmoqda. U darslarda faol, bilim olish bilan band. Bundan tashqari, Azizbek boshchiligidagi tengdoshlari “Besh tashabbus olimpiadasi”ning 2023-yil 2-mavsumida sportning voleybol turidan tuman bosqichida 2-o‘rinni qo‘lga kiritdi.

16.4.2024 72

Endi ko‘p ishlatganlar ko‘p to‘laydi: yangi energetika ta'riflari belgilandi

2024-yil 16-aprel kuni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Yoqilgʻi-energetika sohasida bozor mexanizmlarini joriy etishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida” gi qarori qabul qilindi. Qarorga muvofiq, yoqilgʻi-energetika resurslarining 2024-2025-yillarda bosqichma-bosqich oʻzgaradigan yangi narxlari hamda shu yilning 1-may sanasidan eʼtiboran, aholi uchun elektr energiyasi va tabiiy gaz bir oylik isteʼmolining bazaviy meʼyorlari tasdiqlandi. Joriy yilning 1-mayidan boshlab, elektr energiyasi narxi isteʼmolchilarning I va II guruhlariga kiruvchi qismiga oʻzgarishsiz – 1 kVt·soat uchun 1000 soʻm hamda 900 soʻmdan qolmoqda. Isteʼmolchilarning III guruhi, shu jumladan, ovqat tayyorlash uchun markazlashgan holda elektr plitalari bilan jihozlangan koʻp qavatli uy-joylar va yotoqxonalarda yashovchi maishiy isteʼmolchilar uchun bir oydagi isteʼmoldan kelib chiqib: oyiga 200 kVt·soatgacha – 225 soʻm; oyiga 201 kVt·soatdan 1 000 kVt·soatgacha – 450 soʻm; oyiga 1 001 kVt·soatdan 5 000 kVt·soatgacha – 675 soʻm; oyiga 5 001 kVt·soatdan 10 000 kVt·soatgacha – 787,5 soʻm; oyiga 10 000 kVt·soat va undan yuqori – 900 soʻmdan etib belgilanmoqda. Qolgan maishiy isteʼmolchilar uchun esa bir oydagi isteʼmoldan kelib chiqib: oyiga 200 kVt·soatgacha – 450 soʻm; oyiga 201 kVt·soatdan 1 000 kVt·soatgacha – 900 soʻm; oyiga 1 001 kVt·soatdan 5 000 kVt·soatgacha – 1 350 soʻm; oyiga 5 001 kVt·soatdan 10 000 kVt·soatgacha – 1 575 soʻm; oyiga 10 000 kVt·soat va undan yuqori – 1 800 soʻmdan etib belgilanmoqda. Isteʼmolchilarning IV guruhi uchun ham narxlar oʻzgarishsiz – 1 kVt·soat uchun 900 soʻmdan qolmoqda. Qarorda tabiiy gaz yetkazib berish narxidagi oʻzgarishlar ham belgilangan. Barcha isteʼmolchilar uchun toʻlov miqdori oʻzgarishsiz, yaʼni bir kubometr uchun 1 500 soʻmdan qolmoqda. Yirik ulgurji isteʼmolchilar hamda byudjet tashkilotlari uchun ham tabiiy gaz narxi oʻzgarishsiz – bir kubometr uchun 1 800 soʻmdan qolmoqda. Kommunal-maishiy ehtiyojlar uchun aholiga mavsumga qarab narx belgilanmoqda. Xususan, noyabr-fevral oylari davomida bir oydagi isteʼmoldan kelib chiqib tegishli narx belgilanmoqda. oyiga 500 kub metrgacha – 650 soʻm; oyiga 501 kub metrdan 2 500 kub metrgacha – 1 500 soʻm; oyiga 2 501 kub metrdan 5 000 kub metrgacha – 1 950 soʻm; oyiga 5 001 kub metrdan 10 000 kub metrgacha – 2 275 soʻm; oyiga 10 001 kub metr va undan yuqori miqdorda tabiiy gaz isteʼmol qiladiganlar bir kub metr uchun 2 600 soʻmdan toʻlashlari belgilanmoqda. Mart – oktyabr oylarida isteʼmolchilar bir oydagi isteʼmolidan kelib chiqqan holda quyidagicha haq toʻlaydi. oyiga 100 kub metrgacha – 650 soʻm; oyiga 101 kub metrdan 2 500 kub metrgacha – 1 500 soʻm; oyiga 2 501 kub metrdan 5 000 kub metrgacha – 1 950 soʻm; oyiga 5 001 kub metrdan 10 000 kub metrgacha – 2 275 soʻm; oyiga 10 001 kub metr va undan yuqori miqdorda tabiiy gaz isteʼmol qiladiganlar bir kub metr uchun 2 600 soʻmdan toʻlaydilar. Aholiga maishiy ehtiyojlar uchun sotiladigan suyultirilgan gazning bir kilogrammi uchun toʻlov 1 600 soʻm etib belgilanyapti. 2024-yilning 1-iyunidan boshlab esa avtomobillarga gaz toʻldirish kompressor shoxobchalari uchun bir kub metr tabiiy gaz 1 800 soʻmdan yetkazib beriladi. Qaror bilan 2025-yilning 1-aprelidan eʼtiboran bosqichma-bosqich oʻzgaradigan narxlar ham belgilab berilmoqda. Xususan, 2025-yil apreldan boshlab, elektr energiyasi narxi isteʼmolchilarning I guruhiga kiruvchi qismiga oʻzgarishsiz – 1 kVt·soat uchun 1 000 soʻm etib belgilanyapti. II guruh isteʼmolchilar uchun ham bir kilovatt·soat elektr energiyasi 1000 soʻmdan yetkazib beriladi. Isteʼmolchilarning III guruhi, shu jumladan, ovqat tayyorlash uchun markazlashgan holda elektr plitalari bilan jihozlangan koʻp qavatli uy-joylar va yotoqxonalarda yashovchi maishiy isteʼmolchilar uchun bir oydagi isteʼmoldan kelib chiqib: oyiga 200 kVt·soatgacha – 300 soʻm; oyiga 201 kVt·soatdan 1 000 kVt·soatgacha – 500 soʻm; oyiga 1 001 kVt·soatdan 5 000 kVt·soatgacha – 750 soʻm; oyiga 5 001 kVt·soatdan 10 000 kVt·soatgacha – 875 soʻm; oyiga 10 000 kVt·soat va undan yuqori – 1 000 soʻmdan etib belgilanmoqda. Qolgan maishiy isteʼmolchilar uchun esa bir oydagi isteʼmoldan kelib chiqib: oyiga 200 kVt·soatgacha – 600 soʻm; oyiga 201 kVt·soatdan 1 000 kVt·soatgacha – 1 000 soʻm; oyiga 1 001 kVt·soatdan 5 000 kVt·soatgacha – 1 500 soʻm; oyiga 5 001 kVt·soatdan 10 000 kVt·soatgacha – 1 750 soʻm; oyiga 10 000 kVt·soat va undan yuqori – 2 000 soʻmdan etib belgilanyapti. Isteʼmolchilarning IV guruhi ham keyingi yilning1-aprelidan eʼtiboran bir kVt·soat elektr energiyasi uchun1 000 soʻmdan toʻlaydilar. Tabiiy gaz yetkazib berish narxi esa quyidagicha oʻzgaradi. Barcha isteʼmolchilar uchun toʻlov miqdori bir kubometr uchun 1 800 soʻmdan etib belgilanmoqda. Avtomobillarga gaz toʻldirish kompressor shoxobchalari uchun bir kub metr tabiiy gaz 2 500 soʻmdan yetkazib berilsa, issiqlik elektr stansiyalari va issiqlik elektr markazlari buning uchun 1 800 soʻmdan toʻlaydilar. Aholining kommunal-maishiy ehtiyojlar uchun isteʼmol qiladigan tabiiy gazi uchun narxlar oʻzgaradi. Yaʼni, kelgusi yilning 1-aprelidan eʼtiboran, noyabr-fevral oylari davomida bir oydagi isteʼmoldan kelib chiqib: oyiga 500 kub metrgacha – 1 000 soʻm; oyiga 501 kub metrdan 2 500 kub metrgacha – 1 800 soʻm; oyiga 2 501 kub metrdan 5 000 kub metrgacha – 2 100 soʻm; oyiga 5 001 kub metrdan 10 000 kub metrgacha – 2 500 soʻm; oyiga 10 001 kub metr va undan yuqori miqdorda tabiiy gaz isteʼmol qiladiganlar bir kub metr uchun 3 000 soʻm etib belgilanyapti. Mart – oktyabr oylaridagi bir oylik isteʼmol uchun esa quyidagicha haq toʻlanadi: oyiga 100 kub metrgacha – 1 000 soʻm; oyiga 101 kub metrdan 2 500 kub metrgacha – 1 800 soʻm; oyiga 2 501 kub metrdan 5 000 kub metrgacha – 2 100 soʻm; oyiga 5 001 kub metrdan 10 000 kub metrgacha – 2 500 soʻm; oyiga 10 001 kub metr va undan yuqori miqdorda tabiiy gaz isteʼmol qiladiganlar bir kub metr uchun 3 000 soʻmdan toʻlaydilar. Aholiga maishiy ehtiyojlar uchun sotiladigan suyultirilgan gazning bir kilogrammi uchun toʻlov 2 000 soʻm boʻladi. Aytish kerakki, qaror bilan 2024-yil 1-maydan aholi uchun elektr energiyasi va tabiiy gaz bir oylik isteʼmolining bazaviy meʼyorlari ham belgilanmoqda.Unga koʻra, elektr energiyasi bir oylik bazaviy meʼyori 200 kVt·soatni, tabiiy gaz uchun esa isitish mavsumida 500 kub metrni, boshqa mavsumda esa 100 kub metrni tashkil qilmoqda. Isitish mavsumi Qoraqalpogʻiston Respublikasi va Xorazm viloyatida oktyabr – fevral oylarini, boshqa hududlarda esa noyabr – fevral oylarini qamrab oladi. Isitishdan tashqari mavsum Qoraqalpogʻiston Respublikasi va Xorazm viloyatida mart – sentyabr oylarini, boshqa hududlarda esa mart – oktyabr oylarini qamrab olishi nazarda tutilmoqda.

16.4.2024 67

60 ming gektar yer + 100 million kredit

Prezidentning “Yoshlarga yer ajratish orqali ularning daromadlarini oshirish va bandligini ta’minlash, shuningdek, yangi yer maydonlarini o‘zlashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori qabul qilindi. Qarorga ko‘ra, tuman hokimliklari zaxirasidagi 60 ming gektar yer maydoni elektron onlayn auksion savdolariga qo‘yilib, dehqon xo‘jaliklarini tashkil etish uchun yoshlarga ijaraga beriladi hamda qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini yetishtirishdan sotishgacha bo‘lgan zanjirni qamrab oluvchi quyidagi yangi tizim joriy etiladi. “Mahalla yettiligi” tavsiyasi bilan beriladi 60 ming gektar yer maydonini ijaraga berish bo‘yicha elektron onlayn auksion savdolari “E-auksion” elektron savdo platformasi orqali “mahalla yettiligi”ning tavsiyasi bilan shakllantiriladigan ro‘yxatga kiritilgan yoshlar (talabgorlar) o‘rtasida o‘tkaziladi. Bunda: yer maydonlarini ijaraga berish bo‘yicha elektron onlayn auksion savdolari g‘oliblariga yer uchastkasi narxini 10 yil muddatga teng ulushlarda foizsizbo‘lib-bo‘lib to‘lashga ruxsat beriladi; zaklat puli BHMning 1 baravari(340 ming so‘m) miqdorida belgilanadi; yer maydonlarini ijaraga olgan yoshlar o‘zlari turgan daftarlardan chiqarilmaydi. Qanday maydonlar ijaraga beriladi? Qarorga ko‘ra, talabgorlarga 30 yil muddatgacha kichik lotlarda “bir massiv – bir mahsulot” tamoyili asosida quyidagilar ijaraga beriladi: sabzavot, kartoshka, poliz ekinlari, gul, ko‘katlar, makkajo‘xori doni, dukkakliva moyli ekinlar yetishtirishga sug‘oriladigan ekin maydonlari; bog‘dorchilik-uzumchilikyo‘nalishlari uchun ko‘p yillik daraxtzorlar yoki samarasiz bog‘lar yer maydonlari; dorivor o‘simliklaryetishtirish, chorvachilik yo‘nalishlari uchun chorva ozuqasi ekinlarini yetishtirishga mo‘ljallangan, lalmi, bo‘z, yaylov va yangi o‘zlashtirilgan yer maydonlari. Talabgorlarga ajratiladigan yer maydonlari o‘lchamlari “mahalla yettiligi” taklifiga ko‘ra aniqlanadi. Yer maydonlarini elektron onlayn auksion savdolari orqali ijaraga olgan yoshlar “Temir daftar”, “Ayollar daftari”, “Yoshlar daftari”dan chiqarilmaydi va ular uchun qonunchilikda belgilangan barcha imtiyoz va preferensiyalar saqlab qolinadi. Talabgorlar tomonidan yer maydonlarida yetishtiriladigan ekin turlari va ular miqdorining doimiy monitoringi Yoshlar ishlari agentligining “Yosh fermerlar” platformasi orqali amalga oshiriladi. Yer olganlarga 100 mln.gacha kredit Qarorga ko‘ra, Qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini yetishtirishdan sotishgacha bo‘lgan zanjirni qamrab oluvchi yangi tizim bo‘yicha talabgorlarga quyidagi qo‘llab-quvvatlash choralari joriy etiladi: Prezident qarorida nazarda tutilgan shartlarda va mablag‘lar doirasida talabgorlarga tijorat banklari tomonidan 7 yilgacha muddatga 100 million so‘mgachakredit ajratish. Bunda, qaror doirasida barcha turdagi kreditlarni “mahalla yettiligi”ning kafilligi asosidaajratishga ruxsat beriladi hamda ular kreditlarning natijadorligi uchun teng javobgar bo‘ladi; talabgorlarga mini-texnika, urug‘ va ko‘chat xaridiga “Yoshlar daftari” jamg‘armasidan 5 millionso‘mdan subsidiya, Fermer, dehqon xo‘jaliklariva tomorqa yer egalarini qo‘llab-quvvatlash jamg‘armasidan – 33 million so‘mgacha kredit ajratish; joylardagi 167 ta “Agromarkazlar”orqali xususiy sektorni jalb etgan holda urug‘, ko‘chat yetkazish, mineral o‘g‘it berish, mini-texnika va agronom xizmatlari yo‘lga qo‘yiladi hamda yetishtirilgan mahsulotni xarid qilishga qayta ishlovchilar va eksport qiluvchilar biriktiriladi.  

16.4.2024 56

O‘zbekistonda mobil internet narxi qimmatmi yoki arzon?

Mamlakatdagi o‘rtacha ish haqi asosida mobil internet mavjudligini baholovchi Mobil ma’lumotlarning arzonligi indeksida (Mobile Data Affordability Index) O‘zbekiston 179 davlat orasida 43-o‘rinni egalladi. Bu haqda ushbu indeks saytida ma’lum qilindi. Mobil ma’lumotlarning arzonligi reytingini aniqlash uchun mualliflar 10 Gb dan ortiq ma’lumotga ega bo‘lgan oylik mobil telefon rejasining o‘rtacha narxini o‘rtacha ish haqi bilan solishtirgan. MDH davlatlaridan mobil internet mavjudligi bo‘yicha Rossiya 26, O‘zbekiston 43, Armaniston 55, Belarus 61, Qozog‘iston 63, Qirg‘iziston 90, Ozarbayjon 114, Tojikiston 163-o‘rinni egallagan. Afg‘oniston internetdan foydalanish imkoniyati bo‘yicha Tojikistonni reytingda ikki pog‘onaga ortda qoldirib, 161-o‘rinni egallagan. Reytingga ko‘ra, butun dunyo bo‘ylab 10 Gb dan ortiq ma’lumotlarga ega mobil telefon rejasining o‘rtacha narxi 24,20 dollarni tashkil etadi, odamlar bunga o‘z maoshlarining 4,1 foizini sarflaydi. MDH davlatlari orasida internet narxlari reytingida Qirg‘iziston 8-o‘rinda (1 gigabaytning o‘rtacha narxi 0,17 dollar), Rossiya 15-o‘rinda (0,25 dollar), O‘zbekiston 22-o‘rinda (0,30 dollar). Qozog‘iston 35-o‘rinda (0,41 dollar), Belarus 66-o‘rinda (0,67 dollar), Armaniston 88-o‘rinda (0,98 dollar), Ozarbayjon 146-o‘rinda (1,76 dollar) joylashgan.

15.4.2024 74

Migrantlarni yurtimizga qaytaryapmiz

Prezidentimiz qarori bilan 2022-yilda har bir mahallada yoshlar yetakchisi lavozimi joriy etildi. Mahalla yoshlar yetakchilari yoshlarning jamiyatda o‘z o‘rinini topishi, bo‘sh vaqtlarini mazmunli o‘tkazishi va yoshlar o‘rtasida jinoyatchilikning oldini olish uchun tizimli ishlarni olib bormoqda. Men yoshlar yetakchisi lavozimi tashkil etilganidan buyon Qarshi shahar “Eski anhor” mahallasi yoshlar yetakchisi sifatida faoliyat olib bormoqdaman. Faoliyatim davomida mahallam yoshlarining ko‘plab murojaatlariga yechib topib, ularni har tomonlama qo‘llab kelyapman. Mahallamda migratsiyada yurgan yoshlar ko‘pchilikni tashkil etadi. Ularni O‘zbekistonga qaytarish va ish bilan ta’minlash bo‘yicha zarur shart-sharoitlar yaratilyapti. Masalan, Jaloliddin Mamatov 2002-yilda tug‘ilgan. Bundan bir necha oy oldin chet davlatga ishlash uchun chiqib ketgan. U Ukraina davlatiga ishlash uchun borgan, lekin u yerda firibgarlar tuzog‘iga tushib, og‘ir vaziyatda qolgan edi. Jaloliddinni u yerdan olib kelish uchun shahar hokimi va Yoshlar ishlari agentligi Qarshi shahar bo‘limi boshlig‘iga murojaat bilan chiqdim. Qarshi shahar hokimi Normo‘min Xolboyev va Yoshlar ishlari agentligi Qarshi shahar bo‘limi boshlig‘i Jahongir Po‘latov migratsiyadagi Jaloliddin Mamatov bilan onlayn suhbatlashib, vaziyatni o‘rgandi. Shu tashabbus natijasida shahar hokimligi ko‘magida chet elda og‘ir vaziyatda qolgan Jaloliddinni O‘zbekistonga qaytarish uchun 8 million so‘m moddiy ko‘mak ajratildi. Mahalladoshimiz tez orada O‘zbekistonga qaytadi. U bilan suhbatlashganimda IT sohasiga qiziqishi borligini aytdi. Qiziqishidan kelib chiqib, uni zamonaviy kasblarga o‘qitishni reja qilganman. Ishonchim komil, u o‘zini ko‘rsatib, yoshlarga namuna bo‘la oladi. Mahallam yoshlarining taqdiri mening ham taqdirimdir. Shuning uchun ularning jamiyatda o‘z o‘rinini topishi, salohiyatli kadrlar bo‘lib yetishishida jonbozlik ko‘rsatib, barcha chora-tadbirlarni yo‘lga qo‘yganman. Men ishimni yaxshi ko‘raman.

15.4.2024 65

Nega bahor oftobidan saqlanish kerak?

Bahor oftobi tanamiz uchun qanchalik yoqimli va huzurbaxsh tuyulmasin, mutaxassislar bu mavsumda quyosh tig‘i ostida uzoq qolmaslikni tavsiya etadi. Ayniqsa, allergiyaga moyil kishilar ushbu faslda yanada ehtiyotkor bo‘lishlari lozim. Nega? Respublika ixtisoslashtirilgan allergologiya va klinik immunologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi direktori, tibbiyot fanlari doktori, professor Ilmira Razikova bunga quyidagicha izoh berdi. — Bahorda quyoshning ultrabinafsha nurlanish indeksi oshishi kuzatiladi, — deydi mutaxassis. — Nurlanish qoq tush payti maksimal darajaga yaqinlashib, to 16:00 gacha yuqori faolligini saqlab turadi. Xo‘sh, buning nimasi xavfli, deyishingiz mumkin. Gap shundaki, xuddi shunday sharoitda terining quyosh nuriga sezgirligi oshishi natijasida fotodermatoz kasalligi yuzaga keladi. Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, hozir bu xastalik dunyo aholisining taxminan 20 foizida uchraydi. Aslida, quyosh nurining o‘zi allergen hisoblanmaydi. Biroq ultrabinafsha nurlanish teri yoki inson tanasidagi har qanday modda bilan o‘zaro ta’sirga kirishganda, allergik reaksiya paydo bo‘lishi mumkin. Oqibatda bo‘yin, qo‘l sohalari va ko‘krakning yuqori qismida pufakcha, qavariq, qizil dog‘, kuyish ko‘rinishidagi turli toshmalar yuzaga keladi. Ba’zan terining qipiqlanishi, qichishishi va shishlar ham kuzatiladi. Toshmalar oftob ta’sir qila boshlagan ilk soatlardan to hafta davomigacha hosil bo‘ladi. Ko‘pincha fotodermatoz belgilari muolajalardan so‘ng yo‘qolib ketadi. Ammo bu holat insonni umr bo‘yi ta’qib qilishi ehtimoli ham mavjud. Ayni sababdan bahorning oftobli kunlarida soat 11:00dan 16:00gacha quyosh nurlari ostida uzoq vaqt yurmaslik, agar zarurat tug‘ilsa, bosh kiyim kiyish yoki soyabon tutish, ko‘zoynak taqish va imkon qadar yopiq liboslar kiyishni tavsiya etamiz. Sezuvchan teri uchun mo‘ljallangan quyosh nuriga qarshi kremlardan foydalanish maqsadga muvofiq. Lekin ba’zi dorilar fotodermatozni keltirib chiqarishi yoki xastalikni kuchaytirishini unutmaslik kerak. Shu bois preparatni qo‘llashdan oldin shifokor bilan maslahatlashish zarur. Atopik dermatitni davolashda qo‘llaniladigan Elidel yoki Protopik surtmalaridan foydalanayotgan bemorlarga quyoshda yurish taqiqlanadi. Yoki bu vositalarni tushdan so‘ng oqshomga qadar ishlatgan ma’qul. Shuningdek, Eritromisin, Tetrasiklin va Streptomisin kabi dorilar ultrafinafsha nurlarini kuchli tortib olish xususiyatiga ega. Ushbu malhamlarni qabul qilgan yoki yuz sohalariga surtgan bemorlar issiq kunlarda kunduzi ko‘chaga chiqishlari mumkin emas.

15.4.2024 88

12 yoshda IELTS 7 ball

Biz 16-17 yoshli maktab o‘quvchilarining IELTSdan 7-8 ball olgani haqida ko‘p eshitamiz. Ular 3-4 yillik o‘rganish va mehnat orqasidan shu natijaga erishgani maqtovga loyiq. Ammo 12 yoshli qizning bunday yuqori natijaga erishishi hayratlanarli, u nafaqat o‘z tengqurlari, balki o‘zidan 5-10 yosh kattalarga ham o‘rnak bo‘ladi. Saidaxon Hamroyeva poytaxtimizning Yashnobod tumanidagi 30-maktabning 6-sinf o‘quvchisi. 1-sinfdan ingliz tiliga mehr qo‘ygan. Bu fanni sevib o‘rganishiga onasi Dilnavoz Murodova yaqindan ko‘maklashgan. — Onajonim mening birinchi o‘qituvchim, – deydi Saidaxon. — Chunki o‘zlari ham ingliz tilidan dars beradi. Farzandlarning katta yutuqlarga erishishida ota-onaning o‘rni beqiyos. Qahramonimiz ham onasidan olgan saboqlariga asoslanib, o‘z ustida mustaqil shug‘ullangan. Bola boshidan deganlaridek, 9-10 yoshli qizcha uchun tilni mustaqil o‘rganishga harakat qilishi e’tirof etishga arzigulik holat. Aytishicha, onasi bergan vazifalarni o‘zi mustaqil bajarib, o‘zi tekshirib o‘rgangan. Keyinchalik, IELTSga tayyorlanishni boshlab, asosan “Complete IELTS” kitobidan foydalangan. Imkoniyatlardan foydalana olish muvaffaqiyat eshiklarini ochadi. Saidaxon ham shunday imkoniyatlarning biridan foydalanganligini aytdi. Registon o‘quv markazining Oliygoh.uz jamoasi bilan hamkorlikda “Ta’lim Granti” tanlovini e’lon qilgani u uchun ayni muddao bo‘lgan. Natijada shu o‘quv markazida 4 oy grant asosida o‘qib, IELTSdan 7 balni qo‘lga kiritgan. – Mustaqil o‘qigan paytlarim kuniga 2-3 soat shug‘ullangan bo‘lsam, 4 oy qattiqroq tayyorlanishga to‘g‘ri keldi va kamida 3-4 soat ingliz tili bilan shug‘ullandim. Natijasi ota-onam va o‘qituvchilarimni ham juda quvontirdi, – deydi ko‘zlari yonib turgan Saidaxon. – Ingliz tilidan tashqari, biologiya va matematikaga qiziqaman. Kelajakda shifokor bo‘lmoqchiman. Saidaxondek zukko yoshlar uchun bir qator imkoniyatlar yaratilgan, albatta. 2024-yilda chet tilini bilish bo‘yicha xalqaro imtihondan yuqori ball olganlarga nafaqat imtihon xarajati, balki olti oylik o‘qish puli ham to‘lab berilishi belgilangan. Hozir Saidaxon ushbu umkoniyatdan foydalanish uchun ariza topshirgan va tez orada Yoshlar ishlari agentligi tomonidan mablag‘lar to‘lab beriladi.

6.4.2024 141

Yoshlar bilan uchrashuvlar davom etmoqda

Kuni kecha  Quyi Chirchiq tumanida menga biriktirilgan yoshlarni bir davraga jamlab, ular bilan yaqindan suhbatlashdim. Suhbatda ularni tadbirkorlikka jalb qilish, bandligini ta’minlash kabi taklif va murojaatlariga imkon qadar yechim topishga harakat qildik.  Shuningdek, “Yoshlar va biznesni qo‘llab-quvvatlash yili”da amalga oshirilishi ko‘zda tutilgan rejalar haqida ham fikr almashdik.  Yoshlarning har biri bilan alohida suhbat qilinib, muammo va takliflarini yozib oldim. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tomonidan yoshlarimizning jamiyatda o‘z o‘rnini topishi,  muammolarini o‘rganish va bu borada amaliy yordam ko‘rsatish borasida e’tiborga munosib ishlar amalga oshirilmoqda. Shundan kelib chiqib, bu kabi muloqotlarimiz natijasida turli muammolar sabab oʻz rejalarini amalga oshirishga qiynalayotgan yoshlarga eʼtibor qaratish, bu orqali ularga ragʻbat, boshqa tengdoshlariga ham oʻziga xos ijodiy dalda berishni maqsad qilganmiz. Hademay migratsiyadan qarz bo‘lib qaytgan yoshimiz Doston Teshayev dehqonchilikni yo‘lga qo‘yadi.  Ilmga chanqoq singillarimizni qo‘shimcha to‘garaklarga jalb etamiz, til o‘rganishga qiziqishi bor, chevar qizlar ham bizni davramizda bor edi. Ular hali Toshkent viloyatidagi eng faol yoshlar safida bo‘ladi. Yoshlar bilan bir oiladek, do‘stona muloqotlarimiz davom etadi. 

5.4.2024 199

Goʻsht qimmat emas...

Nima? Goʻsht qimmat? Oyda bir kilo ham goʻsht yemayapmiz? Nima, nima? Hammasiga chorvadorlar aybdor? Molimizning ustiga oʻzimizning narximizni ham qoʻyib sotyapmiz? Heh, sizlarni. Zamon koʻtarsa-yu, chuldiragan tillaringizdan terakka ossam. Goʻsht daraxtda oʻsarmidiki, oʻzidan-oʻzi meva bersa yo yerga ekib, bir qop oʻgʻit bilan hosil olsam. Goʻsht degani hayvonda boʻladi, qoʻyda boʻladi, molda boʻladi. Tirik jon boʻlsa, yeyman, ichaman deydi. Bilmasangiz, aytib qoʻyay, molning vaznini bir kunda 250-300 gramgacha oshirish mumkin. Buning uchun jonivorning koʻzlariga moʻltirab qarab turish kifoya emas.  Bir kunda 4-4,5 kilo yem, 7-8 kilo silos, pichan yoki beda kerak. Bularni qayerdan olaman?! Yemning narxi 3 mingdan boshlanadi, bir bogʻ beda 25 ming. Somonning zichlangan bogʻini 20 ming deydi, baraka topkurlar. Agar molingiz juda taʼbi nozik boʻlsa ham bir kunda kamida 17-19 ming soʻmlik ozuqa beriladi. Siz qimmat deyotgan goʻshtning oʻrtacha narxi 70 ming boʻlsa, 300 gramm goʻsht 21 ming boʻladi. Xoʻsh, shunda bir kilogramm goʻshtdan 4 ming soʻm atrofida pul qoladi. Yoz chillasida chelaklab suv tashiganim, qishning qahratonida tutunga koʻmilib yem qaynatganim, qassobga topshirish, yoʻlkira, doʻkon ijarasi, patta puli va soliqlarni ham qoʻshib hisoblasak, menga qancha pul qolyapti? Anaaa, endi oʻzingizga kelyapsiz. Toʻgʻri, chorva yaylovda boqilsa, hisob-kitob boshqacha boʻladi. Lekin yaylov qayerda! Bugun yurtimizda yaylovlar deyarli qolmagan. Ularning oʻrnini bogʻlar, bugʻdoyzor va paxtazorlar egallagan. Qishlogʻimizdayam shu. Hamma yerni fermerlar o‘ziniki qilib olgan. Yarim qishloq o‘n yillardan beri sarson. Shikoyat qilib borsa, qo‘lida hujjati bor, yer qonunan uniki. Poraxo‘r hokim ketdi, muammo esa qoldi. Xullas, qishloqlarda shunaqa gaplar... Ana, koʻryapsizmi, dardimni aytsam, elga doston boʻladi. Hadeb, goʻsht qimmat deb jigʻimga tegavermang. Boring, yaxshisi yaylovlarni pullab yuborayotgan fermer-u, hokimlarga arzi-hol qiling. Mobodo, masala ijobiy hal boʻlib, dodimizga kimdir quloq tutadigan boʻlsa, bir somsaxoʻrlik qilamiz. Faqat goʻshtli emas, kartoshka somsadan. Nega desangiz, hozir goʻsht qimmat...

5.4.2024 146

7 yilga umrim uzaysin desangiz, ko'proq piyoda yuring

Piyoda yurish — jismoniy mashqlar orasidagi eng oson va qulay turi. Yurish salomatlik uchun foydali bo‘libgina qolmay, insonning ruhiy holatiga ham ijobiy ta’sir etadi. Xo‘sh, piyoda yurishning nafi haqida mutaxassislar qanday tibbiy tavsiyalar beradi? Mutaxassis fikri — Odam o‘zini yaxshi his qilishi va tashqi ko‘rinishining ko‘rkam bo‘lishida piyoda yurishning ahamiyati katta, — deydi Salomatlik va strategik rivojlanish instituti bo‘lim boshlig‘i, tibbiyot fanlari nomzodi Feruza Tohirova. — Sababi yayov yurganda insonning barcha muskullari harakatga kelib, tanada moddalar almashinuvi yaxshilanadi. Ayniqsa, erta tongda piyoda yurish salomatlik uchun juda foydali. Chunki bu vaqtda havo toza bo‘ladi, kishi kechasi uxlab, dam olgani sababidan charchamasdan 30-40 daqiqa bemalol yayov kezishi mumkin. Qolaversa, kechki payt ishdan chiqqach, imkon bo‘lsa, yo‘lning bir qismini piyoda bosib o‘tish, ruhiyatga tetiklik baxsh etib, kishini tinchlantiradi va charchoqni oladi. Shuningdek: ▪️Umr davomiyligini uzaytiradi. Ko‘p yillik tadqiqotlar natijasiga ko‘ra, har kuni bir yoki undan ortiq kilometr masofani piyoda bosib o‘tishga odatlanganlar bunday mashg‘ulotni xush ko‘rmaydiganlarga nisbatan 7 yilgacha ko‘proq umr ko‘rar ekan. Shuningdek, muntazam piyoda yurish yoshlikni uzaytiradi. ▪️Moddalar almashinuvini yaxshilaydi. Yuqori qon bosimi, qand miqdorining balandligi, ortiqcha vazn, asabiylik, turli kasalliklarga tez chalinuvchanlik, bosh og‘rig‘i, tez charchash... Bu ro‘yxatni yana uzoq davom ettirish mumkin va bularning barchasiga muntazam piyoda berish orqali yaxshigina zarba berish mumkin. ▪️Mablag‘ni tejaydi. Bugun yurtimizda sport zallari va fitnes klublari ko‘p. Ammo ularga qatnash uchun mablag‘ kerak. Bundan tashqari, velotrenajyor sotib olib, uyda shug‘ullanish uchun ham pul zarur. Shunchaki piyoda yurish esa yo‘l-yo‘lakay ishlarni bitirish bilan birga, sizni ana shunday xarajatlar, eng muhimi, qimmat tibbiy muolajalardan xalos etadi. ▪️Uyquni yaxshilaydi, stressdan himoyalaydi. Asrimizning quloch yozayotgan muammolari qatorida stress va uyqu buzilishi alohida o‘rin tutadi. Ularning har ikkisi bir-biriga chambarchas bog‘liq. Muntazam piyoda yurish aqliy tetiklik bilan birga, jismoniy charchoqqa olib keladi. Bu esa o‘z navbatida asabni tinchlantirib, tiniqib uxlashga yordam beradi. ▪️Suyaklarni mustahkamlaydi. Qator suyak kasalliklari borki, ularda piyoda yurish nafaqat befoyda, balki zararli va xavfli hamdir. Yangi jarohatlar, artritning faol bosqichlari shular jumlasidan. Ammo mutlaq ko‘pchilik uchun piyoda yurish suyaklarni mustahkamlashdek muhim yutuqni keltiradi. Tayanch-harakat tizimining sog‘lomligi esa organizmdagi juda ko‘p muammolarning oldini oladi. ▪️Ko‘rish qobiliyatini yaxshilaydi. Ochiq havoda, istirohat bog‘larida, keng dalalarda sayr qilayotgan inson istasa-istamasa, uzoqlarga tikiladi, turli manzaralarni tomosha qiladi. Piyoda yurish ortidan qon aylanishi yaxshilanishi ko‘zga ham o‘z ta’sirini o‘tkazmay qolmaydi. ▪️Kasalliklarning oldini oladi. Me’yorida, ma’lum bir masofaga piyoda yurishning nojo‘ya ta’siri yo‘q, aksincha salomatlik uchun foydali jihatlari talaygina. Xususan, yayov kezish semizlik, yurak-qon tomir xastaliklari, shamollash, qandli diabet kabi kasalliklar va turli zararli odatlardan xalos bo‘lishga yordam beradi. Shunday ekan piyoda yurishni odatga aylantiring va doimo sog‘lom bo‘ling. (https://telegra.ph/file/11ff483efebc0a3298193.jpg)