Diqqat! Veb-sayt test rejimida ishlamoqda

Yangiliklar

5.7.2024 241

Bugundan ijodiy imtihonlar boshlandi: nimalarni bilish kerak?

Joriy yil oliy va professional ta’lim muassasalariga kirish imtihonlari iyul-avgust oylarida o‘tkazilishi belgilanib, dastlab kasbiy/ijodiy imtihonlar 5–19-iyul kunlari o‘tkazilishi tasdiqlandi. Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi axborot xizmati rahbari Nazokat Abduqunduzova 2024/2025 o‘quv yili uchun oliy va professional ta’lim muassasalariga kirish imtihonlarini o‘tkazish hamda magistraturaga qabul tartibi bo‘yicha fuqarolardan kelgan savollar bo‘yicha ma’lumot berdi. Oliy ta’lim muassasalariga imtihonlar qachondan boshlanadi? Prezident farmoniga muvofiq, joriy yil oliy va professional ta’lim muassasalariga kirish imtihonlari iyul-avgust oylarida o‘tkazilishi belgilangan. Shunga ko‘ra, dastlab kasbiy/ijodiy imtihonlar 53 ta oliy ta’lim muassasasida 5–19-iyul kunlari o‘tkazilishi tasdiqlandi. Ya’ni ertadan boshlab belgilangan Oliy ta’lim muassasalarida sport, san’at, jurnalistika kabi alohida iqtidor talab etadigan yo‘nalishlarda kasbiy/ijodiy imtihonlar boshlanadi. Bilimni baholash agentligi tomonidan o‘tkaziladigan test sinovlarini sanasi bo‘yicha ma’lumot rasman tasdiqlangandan so‘ng vazirlikning rasmiy sahifalari orqali qo‘shimcha xabar beriladi. Imtihonga kirish uchun ruxsatnomalarni qayerdan olsa bo‘ladi? Ruxsatnoma abituriyentning my.uzbmb.uz saytidagi shaxsiy kabinetida shakllantiriladi. Abituriyent ruxsatnomasida imtihonlar o‘tkaziladigan manzil, kuni va vaqti to‘g‘risidagi ma’lumotlar ko‘rsatilgan bo‘ladi. Hozirda kasbiy/ijodiy imtihonlarga kiradigan abituriyentlar shaxsiy kabinetlaridan ruxsatnomalarni yuklab olishlari mumkin. Test sinovlariga kirish uchun ruxsatnomalar ham my.uzbmb.uz saytida shakllantirilmoqda. Jarayon yakunlangandan so‘ng, abituriyentlar shaxsiy kabinetidan yuklab olishlari mumkin bo‘ladi. Ro‘yxatdan o‘tgan telefon sim kartasi yo‘qolib qolsa, qanday qilib ruxsatnoma olinadi? Ruxsatnomalarni my.uzbmb.uz saytidagi abituriyent shaxsiy kabinetidan yuklab olishlari mumkin. Bunda onlayn ro‘yxatdan o‘tishdagi telefon raqam login o‘rnida hamda o‘zlari qo‘ygan parolni kiritgan holda shaxsiy kabinetga kirib, ruxsatnomani yuklashi mumkin. Agarda telefon sim kartasi yo‘qolgan va parol yoddan ko‘tarilgan bo‘lsa, quyidagilarni amalga oshirish tavsiya etiladi: - Aloqa kompaniyasiga borib, ro‘yxatdan o‘tgan raqamni qayta tiklash (sim kartani yangilash); - Yoki buning ham imkoni bo‘lmaganda Bilimni baholash agentligi va uning hududiy bo‘limlariga shaxsini tasdiqlovchi hujjat bilan murojaat qilganda, murojaatchi so‘ragan boshqa telefon raqamiga o‘zgartirib beriladi. Kechikib kelgan abituriyentlarga imtihonga kirishga ruxsat beriladimi? Imtihonga kechikish mumkin emas. Imtihonlarning boshlanish aniq vaqti abituriyent ruxsatnomasida yozilgan bo‘ladi. Shu bois, abituriyentlardan ruxsatnomada belgilangan muddat va manzilga imtihon boshlanishidan bir soat oldin yetib borishlari so‘raladi. Test sinovi kuni ayrim sabablarga ko‘ra boshqa viloyatda bo‘lib qolgan abituriyent o‘sha viloyatda test sinovidan o‘tsa bo‘ladimi? Yo‘q, abituriyent onlayn ro‘yxatdan o‘tish vaqtida qaysi viloyatni belgilagan bo‘lsa, ayni shu hududda tashkil etilgan imtihonda qatnashishi mumkin. Boisi, shu abituriyent uchun test materiallari ayni u belgilagan hudud uchun ajratilgan bo‘ladi va uni almashtirish imkoni mavjud emas. 5 tagacha yo‘nalishni tanlash saqlab qolinganmi? Ha, bu yil ham abituriyentlar kirish imtihonlarining yakuniy natijalari chiqqandan so‘ng, mutaxassislik fanlariga mos 5 tagacha yo‘nalishni tanlash imkoniyatiga ega bo‘ladi. Buning uchun ularga test sinovlari to‘liq yakunlanganidan so‘ng 15 kun muhlat beriladi. Ushbu muddat davomida abituriyentlar oliy ta’lim muassasasi, bakalavriat ta’lim yo‘nalishi va ta’lim shaklini tanlaydi. Magistraturaga talabalar qay tartibda qabul qilinadi? Belgilangan tartibga ko‘ra, davlat oliy ta’lim muassasalari magistraturasiga qabul abituriyentning bakalavriat diplom bali o‘rtacha ko‘rsatkichi hamda xorijiy tilni bilish darajasi bo‘yicha tegishli milliy yoki xalqaro sertifikat bali asosida amalga oshiriladi. Bunda, ballar ketma-ketligiga qat’iy rioya qilinadi hamda qo‘shimcha imtihon o‘tkazilmaydi. Magistraturaga o‘qishga qabul qilingan yoki qabul qilinmaganligi to‘g‘risidagi natija qachon e’lon qilinadi? Magistraturaga qabul qilish belgilangan qabul kvotalari doirasida ballar ketma-ketligiga qat’iy rioya qilgan holda Davlat komissiyasi tomonidan amalga oshiriladi. Davlat komissiyasining oliy ta’lim muassasalari magistraturasiga qabul qilish to‘g‘risidagi qarori 20-avgustga qadar tasdiqlanishi belgilangan.

5.7.2024 813

Soxta sertifikatning bahosi/jazosi qancha?

2025-2026-o‘quv yilidan oliy ta’limning muayyan yo‘nalishlariga til sertifikatisiz imtihon topshirib bo‘lmasligi haqidagi xabarlar tarqalmoqda. Tabiiyki, IELTSga talabgorlar soni yanada ortadi. Xorijiy sertifikatlar olish uchun o‘z ustida ishlash, tilni chuqur o‘rganish talab etiladi. Ammo ter to‘kib o‘qishni yoqtirmaydigan, lekin maqsadlariga erishish uchun bu til sertifikati juda zarur bo‘lganlar qanday yo‘lni tanlayotgani ko‘pchilikka ma’lum. Talab bor joyda taklif bo‘lishini inobatga olgan holda sertifikatlarni soxtalashtirish orqali daromad qiluvchilar ham paydo bo‘la boshladi. Xo‘sh, bu “xizmat”larning narxi qancha? “Uddaburon”larga qanday chora ko‘rilmoqda? Bu kabi sertifikatlarning haqiqiyligini qanday bilish mumkin? “Buni hech kim payqamaydi” Yaqinda ijtimoiy tarmoqlarda ketma-ket tarqalgan ikki xabar e’tiborimni tortdi. “Milliy til sertifikati”ni olib berish evaziga 2 000 dollar olgan va “TOEFL iBT” nomli “C1” sertifikatini olish imtihonidan o‘tkazib berish evaziga 1 800 dollar olgan fuqarolar ashyoviy dalillar bilan ushlangan. Bu qo‘lga tushganlari, xolos. Xabarni o‘qiganimdan so‘ng bir necha oy avval telegramdagi ingliz tili kanali fikr bildirish qismidagi murojaatlar yodimga tushdi.“IELTS 5,5 kerak, olib bera oladiganlar bormi, narxi qancha?”, “CEFR B2 kerak edi, kimda ishonchli tanishi bor? Qancha so‘rasa ham beraman”.  Bu savollarga esa “shaxsiyga yozib yuboring” degan javoblar yozilgan edi. Yaqinda bir dugonam CEFR imtihonini topshirdi. Telegramda shunga oid bir guruhga qo‘shilganini va u yerda yuqoridagiga o‘xshash “savdo” ketayotganini aytib qoldi. Batafsilroq bilishga qiziqdim. Aytishicha, imtihonga kirib chiqqan-u, ko‘ngildagidek natija ololmaganlarga o‘zlari xohlagan balli sertifikat qilib berishni taklif qilishayotgan ekan. Buning ustiga ishonch bilan buni hech kim payqamasligini va kimdir tekshirib ko‘rsa ham xuddi aslidagi bilan bir xil ma’lumot chiqishini va’da qilishgan. Xo‘sh, ular buni qanday uddalashmoqchi? O‘zi sertifikatning haqiqiyligini bilish uchun qanday usul bilan tekshirish kerak? Haqiqiyligini tekshirish IELTS sertifikati haqiqiyligini tekshirish uchun iels.ucles.org.uk saytidan ro‘yxatdan o‘tish kerak. Keyin sertifikatning pastki o‘ng tomonida berilgan raqam va harflardan iborat shtrix kod yuboriladi va nomzodning haqiqiy ko‘rsatkichlari namoyon bo‘ladi. Ro‘yxatdan o‘tish faqat yuridik shaxs tomonidan (tashkilot yoki ta’lim muassasasi nomi bilan) amalga oshiriladi. Ayrim test tizimlari IELTS – Britaniya Kengashi, FCE – Cambridge assesment tashkiloti, TOEFL IBT – Educational Testing Service tashkiloti, TestDAF – TestDAF instituti, Goethe Zertifikat – Gyote institutlari bilan DTM o‘rtasida hamkorlik yo‘lga qo‘yilgan. Sertifikatlarni tekshirish bo‘yicha tomonlarning kelishuvi mavjud. Jismoniy shaxlar esa bu imkoniyatdan foydalana olishmaydi. IELTS instruktor Bekzod Mirahmedov intervyularidan birida “Haqiqiysini soxtasidan ajratish qiyin. Lekin siz e’tibor beradigan jihat – muhr, imzo va nomzodning maxsus kodi bo‘lishi kerak. Ularning rangiga alohida ahamiyat berishni unutmang”, deya qayd etgan. Milliy sertifikatlarni esa test tizimlarining rasmiy veb saytida tekshirish imkoniyati mavjud. Buning uchun QR kod skaner qilinadi va rasmiy saytga o‘tiladi. Saytda sertifikat soxta yoki haqiqiyligini tekshirib ko‘rish mumkin. Soxtalashtirish bilan shug‘ullanayotgan “uddaburonlar” esa o‘zlari yaratgan soxta QR kod uchun xuddi haqiqiy saytga o‘xshash sayt yaratib, uni aynan shu bilan bog‘lab qo‘ygan.  Endi shu joyida savol paydo bo‘ladi. Nima uchun bu imkoniyatdan oddiy odamlar foydalana olmaydi? Ma’lumotlarga ko‘ra, O‘zbekistonda atigi 15 ta yuridik shaxs IELTS sertifikati haqiqiyligini tekshirish huquqiga ega. Ular orasida O‘zbekistonda akkreditatsiyadan o‘tgan oliy ta’lim muassasalari (Turin, Inha, Singapur, Vestminster universitetlari), Samarqand davlat chet tillari instituti bor. Respublikadagi boshqa hech qaysi OTM bunday ro‘yxatdan o‘tmagan. Universitetlar o‘z yo‘liga. Hozir nima ko‘p ingliz tilidan dars o‘tadigan repititorlar ko‘p. Maktabda o‘qiydigan farzandini repititorga olib borgan ota-onalar endigina maktabni bitirgan o‘qituvchining sertifikati haqiqiy yoki soxtaligini qanday aniqlaydi? Bu haqda hech qanday ma’lumot yo‘qligiga qaraganda, bilish ilojsiz degan fikr keladi. Balki buni tekshirishning boshqacha, qulayroq, hamma foydalana oladigan usullari ishlab chiqilsa, soxtalashtirish ham ilojsiz bo‘lib qolardi. Soxtaligi aniqlansa... Talabalikka tavsiya etilgan abituriyent til sertifikatini OTMga topshirganida soxtaligi aniqlansa, bu shaxs talabalar safidan chetlashtiriladi va 3 yilgacha OTMga imtihon topshirish huquqidan mahrum bo‘lishi mumkim. DTM bergan ma’lumotga ko‘ra, til sertifikati soxtaligi aniqlansa, bu sertifikat huquqni muhofaza qiluvchi organlarga yuboriladi va soxtalashtirish uchun tegishli chora ko‘riladi. Agar soxta sertifikat qilib berganlikda qo‘lga olinsa, mazkur holatlar yuzasidan Jinoyat kodeksining 168-moddasi (firibgarlik), 28, 211-moddasi (pora berish) bilan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilishi mumkin.            

Batafsil

VIDEOROLIKLAR

Bizni ijtimoiy tarmoqlarda ham kuzatib boring

Obuna bo`lish